PN&HĐ: Khẩu chiến, mạo bằng và những dấu ấn chìm nổi

Cơ chế điều hành xăng dầu, nghi án mạo học vị và những tuyên bố liên quan tới tình hữu nghị và tranh chấp là những lát cắt trong mục Phát ngôn & Hành động tuần này.
Xăng dầu và dấu ấn Vương Đình Huệ
Hầu hết các vị chức sắc quốc hội đều từ chính phủ sang, chứ rất hiếm trường hợp chuyển theo chiều ngược lại.
Vương Đình Huệ là một nhân vật trong số hiếm hoi đó, khi ông từ chân Tổng Kiểm toán Nhà nước, thuộc Quốc hội, chuyển sang ngồi ghế Bộ trưởng Tài chính, thuộc Chính phủ. Mặc dù, khi ông còn làm phó ở Kiểm toán Nhà nước, cơ quan này vẫn thuộc Chính phủ.
Và ông đã tạo dấu ấn riêng trước Chính phủ, với tư cách một cựu chính khách quốc hội.
Tại hội thảo "điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường ở Việt Nam hiện nay", diễn ra vào sáng 20.9 vừa qua tại Hà Nội, chính sự chủ trì của ông đã thật sự biến cuộc hội thảo này thành cuộc "khẩu chiến" giữa một bên là các công ty xăng dầu và Bộ Công thương, và một bên là Bộ Tài chính. Mặc dù, ông không phải là người "khai chiến".
Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Cẩm Tú, theo Báo Tuổi Trẻ tường thuật, chính là người khai hoả. Ông cho rằng chính sách xăng dầu được điều hành theo kiểu "bịt mắt bắt dê".
Tuy ông không giải thích "dê" là gì, nhưng căn cứ vào những mục tiêu mà chính phủ theo đuổi, có thể ngầm hiểu "ba con dê" đó là "đảm bảo an ninh năng lượng", "chống lạm phát" và "người tiêu dùng" được một phần bao cấp. Và, theo ông Tú, trên thực tế, "con dê" cuối cùng lại được ưu tiên nhất.
Cũng theo ông Tú, trong một thời gian dài, Bộ Tài chính điều hành giá xăng theo kiểu dư luận tới đâu, điều hành tới đó. Các mục tiêu cân đối cung cầu, hệ thống ra sao, doanh nghiệp lỗ lãi thế nào, xuất lậu ra sao đều bị bỏ qua.
(Theo thiển nghĩ của người viết, về điểm này, vị lãnh đạo Bộ Công Thương hoàn toàn có lý. Và nhận xét của ông không chỉ đúng với Bộ Tài chính, hay đối với lĩnh vực xăng dầu. Riêng với lĩnh vực xăng dầu, cũng phải phân loại đối tượng tiêu dùng, để có chính sách bao cấp phù hợp. Bởi điều này cũng giúp hạn chế việc nhập khẩu và sử dụng xe hơi tràn lan, và nhất là hạn chế việc nhập khẩu những trang thiết bị rẻ tiền, nhưng hao tốn năng lượng và gây ô nhiễm môi trường từ quốc gia láng giềng phía Bắc.)

Còn một người cùng họ Vương Đình với ông Huệ là TGĐ Tổng công ty Xăng dầu Quân đội (Vương Đình Dung) lại cho rằng Nhà nước "vừa muốn doanh nghiệp theo cơ chế thị trường vừa muốn bình ổn giá" nên điều hành luẩn quẩn, và không bao giờ thực hiện được theo cơ chế thị trường.
Chỉ sau màn "bi ca" than lỗ của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, nhất là Petrolimex (nói lỗ 1800 tỷ đồng từ đầu năm tới nay), Tân Bộ trưởng Vương Đình Huệ, người hoàn toàn không chịu trách nhiệm về sự điều hành trước đây của người tiền nhiệm và hiện cũng là thủ trưởng trực tiếp của ông, mới lên tiếng.
Ông Huệ phê phán việc Petrolimex không thể nói lời lỗ từng mặt hàng là không thể chấp nhận được. Ông còn đi xa hơn nữa khi nghi ngờ khả năng quản trị của ông Bùi Ngọc Bảo, khi không biết hạch toán từng mặt hàng...
Ông Huệ cũng cho rằng khó có thể thực hiện cơ chế thị trường hoàn toàn khi 3 doanh nghiệp hàng đầu chiếm tới 90% thị phần phân phối xăng dầu, và khả năng họ thông đồng với nhau là hoàn toàn có thể xảy ra. "Hơn mười năm làm ở Kiểm toán Nhà nước, tôi đã biết rất rõ các doanh nghiệp xăng dầu", ông đoan chắc.
Đến cuối buổi hội thảo vẫn chẳng ai chịu ai, và bằng chứng là ông Bùi Ngọc Bảo đến ngày hôm sau còn tổ chức họp báo riêng để giải thích rằng số liệu hải quan mà ông Vương Đình Huệ dựa vào để phản bác rằng Petrolimex lãi chứ không lỗ chỉ là số liệu tạm khai. Tuy nhiên, nó đã để lại dư âm lớn trong dư luận và giới chuyên gia kinh tế.
TS Nguyễn Minh Phong nói rằng hội thảo này đã đưa ra hai thông điệp rất lớn.
Thông điệp đầu tiên là sự công khai, minh bạch đối với hoạt động của doanh nghiệp, để tránh câu chuyện "lãi thật, lỗ giả", khiến người tiêu dùng và bản thân nhà nước chịu thiệt.
Thông điệp tiếp theo chính là việc công khai, minh bạch chính sách điều hành của cơ quan quản lý nhà nước, để rạch ròi giữa nhiệm vụ công ích là góp phần cân đối vĩ mô, trong đó có chống lạm phát, với sự điều hành yếu kém, thậm chí tham nhũng của doanh nghiệp. Ngoài ra, sự công khai minh bạch chính sách nhà nước cũng là điều kiện tiên quyết buộc doanh nghiệp cũng phải công khai minh bạch.
Cũng chính vì vậy, theo thiển nghĩ của người viết, với tình trạng thiếu công khai, minh bạch từ cả hai phía, cả doanh nghiệp xăng dầu, cả bộ chủ quản của họ là Bộ Công thương, và cả Bộ Tài chính đều có những cái lý riêng của mình.
Và có lẽ có lý nhất chính là cụ Nguyễn Du, người đã từng viết: "Phải tên xưng xuất tại thằng bán tơ."
Xử lý được "thằng bán tơ" này mới giải quyết dứt điểm được mọi chuyện - điều nằm ngoài thẩm quyền của ông Vương Đình Huệ, ông Nguyễn Cẩm Tú, hay tất cả những người tham dự hội thảo hôm đó.
Riêng ông Vương Đình Huệ, trước mắt, vẫn có những việc phải làm trong nội bộ của mình như Cục Quản lý giá, hay Tổng cục Hải quan, để buộc những người mà ông đã thách thức trong hội thảo phải "tâm phục khẩu phục". Và, như vậy, cái Bộ Tài chính mà ông vừa tiếp quản sẽ không phải chịu cái thái độ mà người ta đã cư xử với ông trong hội thảo. Xét cho cùng, cái gì cũng có cái lý riêng của nó.

Từ trái qua phải: Bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Cẩm Tú và Tổng giám đốc Tổng công ty xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) Bùi Ngọc Bảo

Nghi án "mạo bằng" và dấu ấn "nổi mặt sau" ở Bộ Y tế
Một dấu ấn khác trong tuần vừa qua diễn ra ở Bộ Y tế của Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, nhưng là dấu ấn chìm. Bởi nó nổi ở mặt sau.
Đó là sự tiếp nối của xì căng đan liên quan đến Thứ trưởng Cao Minh Quang. Sau nghi án tham nhũng chưa được kết luận rõ ràng, ông lại bị cáo giác đã khai man rằng trong giai đoạn 1991-1994, ông là nghiên cứu sinh của Đại học Uppsala (Thuỵ Điển), và đã bảo vệ luận án tiến sỹ dược khoa tại đại học này.
Có điều những nguồn tin khác nhau của những tờ báo khác nhau lại khiến cho dư luận có cảm giác lẫn lộn về câu chuyện này.
Cách đây đúng một tuần, báo Tiền Phong đưa tin, ngày 9.9.2011, Cục Khảo thí và Kiểm định Chất lượng Giáo dục (Bộ Giáo dục & Đào tạo) đã có văn bản 664/KTKĐCLGD-VB, xác nhận rằng cái "Licentiatexamen" về nghiên cứu khoa học dược phẩm tự nhiên của ông Cao Minh Quang chỉ là chứng chỉ "để tham dự khoá học tiến sĩ", chứ không phải văn bằng học vị. Kết luận trên lại được tái khẳng định bởi Cục An ninh Chính trị nội bộ (A83) thuộc Tổng cục An ninh II, theo văn bản số 3157/A83 (P5), cũng theo bài báo này.
Trong khi đó, báo Tuổi Trẻ, ra ngày 19.9.2011, dẫn nguồn tin một cán bộ Bộ Y tế, lại khẳng định rằng về bằng cấp, do chưa có quy định về tương đương bằng cấp giữa Thụy Điển và Việt Nam, một thứ trưởng Bộ Giáo dục - đào tạo khi đó đã ký xác nhận công nhận chứng chỉ kể trên tương đương học vị tiến sĩ.
Sự rối rắm về thông tin đó chỉ được gỡ ra khi một tiến sĩ Việt Kiều ở Phần Lan vào cuộc, khi ông đặt vấn đề nghi vấn điều khẳng định của Cục KTKĐCLGD. Bởi, dù đã đi nhiều, biết nhiều, ông chưa bao giờ nghe thấy cụm từ "tham dự khoá học tiến sĩ" cả, bởi vì "cứ nghe như tiến sĩ là một khoá học ngắn hạn vài ba tháng là xong".
Theo tìm hiểu của TS Lê Văn Út, "licentiatexamen" là một văn bằng (degree), chứ không phải chứng chỉ. Bởi nó (gọi là PhL) nằm trong hệ thống văn bằng chính thức của Thuỵ Điển, và nằm giữa "thạc sĩ" (master) và "tiến sĩ" (PhD).
Lúc này, người ta có thể dễ dàng nhớ câu chuyện chuyển đổi văn bằng phó tiến sĩ, vốn phổ biến ở các nước XHCN, sau sự sụp đổ của Đông Âu và Liên Xô. Chính phủ Việt Nam đã quyết định chuyển tên gọi "phó tiến sĩ" thành "tiến sĩ", nhưng gọi là "tiến sĩ chuyên ngành" (sau đó bỏ bớt từ "chuyên ngành" đi) để phân biệt với tiến sĩ khoa học.
Vậy là dường như ông Cao Minh Quang đã được "giải oan" về chuyện bằng cấp. Nhưng điều đó không có nghĩa là ông sẽ "thoát tội".
Bởi chắc chắn câu chuyện "dích dắc" của "nghi án 2 tỷ đồng" sẽ tiếp tục được cơ quan chức năng làm sáng tỏ. Nhất là mối quan hệ tay ba giữa ông Cao Minh Quang, bà Nguyễn Ngân Quyên, người tháp tòng ông Quang đến BV Pharma BV mà ông Quang dặn "đừng nói ra ngoài", và bà vợ Nguyễn Thị Ngọc Giao của ông Quang, người nghe nói cũng có nhân thân khá đặc biệt.

Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang

Người viết chỉ thấy băn khoăn một điều là toàn bộ câu chuyện nói trên của ông Quang đã xảy ra từ đầu nhiệm kỳ của bộ trưởng y tế khoá trước mà đến đầu nhiệm kỳ của bộ trưởng y tế khoá này mới bung bét ra.
Đó là chưa kể, việc ông Cao Minh Quang từng bị Ủy ban Kiểm tra TW quyết định kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo về Đảng năm 2009, bây giờ mới bị báo chí "phui" (?!) ra.
Rồi ngay cả một quan chức đã nghỉ hưu là TS Trần Đáng, nguyên viện trưởng Vệ sinh An toàn Thực phẩm, cũng vừa mới "góp gió" với một cuốn sổ tay ghi "tội vặt" của nguyên thủ trưởng trực tiếp của mình. Trong đó, có chi tiết thú vị nhất, theo ghi chép của TS Trần Đáng, là ông Cao Minh Quang nhầm lẫn giữa khái niệm "chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm của sản phẩm" với "điều kiện của mắm tôm".
Có lẽ, cũng vì như vậy, thời đó Báo Sài Gòn Tiếp Thị có bài viết "Mắm tôm đi kiện" chăng?!
Liệu đây có là dấu hiệu khởi đầu cho một cuộc cải tổ? Hay là...
Vẫn còn hơi sớm để đưa ra nhận định, nhỉ?
Về phần mình, theo thiển nghĩ người viết, có lẽ ông Cao Minh Quang nên chủ động viết đơn từ chức. Chứ đừng để đến lúc mà ở Bộ Y tế phải ép ông, như lãnh đạo Bộ Văn hoá - Thể thao - Du lịch đã từng làm với hai ông nguyên cục trưởng và cục phó của Cục Điện ảnh, hay Liên đoàn Bóng đá Việt Nam đối với ông nguyên trưởng giải Dương Nghiệp Khôi.
Bởi, với cách người ta moi những câu chuyện "từ xửa từ xưa" ra để "xử" ông, chắc chắn ở Bộ Y tế người ta chẳng dành cho ông chút "tình" nào, như trường hợp của hai cơ quan kể trên. Còn trong trường hợp ngược lại, biết đâu sau này người ta sẽ lại nhắc đến tên ông, như một người khởi xướng cho một trào lưu văn hoá mới - văn hoá từ chức (tự nguyện).
Chắc ông nhớ câu chuyện "Tái ông thất mã"?!
ĐS Khổng Huyễn Hựu và dấu ấn đối ngoại
Một dấu ấn quan trọng nữa là dấu ấn trong nhiệm kỳ thứ hai của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, về mặt đối ngoại.
Đó là việc chiều 20.9 vừa rồi, ông đã tiếp các tân đại sứ Lào, Mỹ và Trung Quốc. Chả là theo phân công chức năng nhiệm vụ giữa các lãnh đạo chính phủ, Thủ tướng phụ trách cả mảng đối ngoại.
Trong lời đáp từ của các vị tân đại sứ trước hy vọng của Thủ tướng đối với họ trong việc góp phần làm sâu sắc hơn các mối quan hệ song phương, có lẽ Tân Đại sứ Trung Quốc Khổng Huyễn Hựu là ấn tượng nhất.
Đại sứ Khổng Huyễn Hựu khẳng định nhiệm vụ thúc đẩy và phát triển sâu rộng hơn nữa quan hệ hợp tác Việt Nam - Trung Quốc là sứ mạng, là niềm vinh dự mà hai Đảng, hai Nhà nước giao cho cá nhân Đại sứ.
Trước đó, vào ngày 12.9, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh, trong cuộc tiếp xã giao Đại sứ Khổng Huyễn Hạo đã hứa rằng Bộ Ngoại giao Việt Nam sẽ tạo điều kiện thuận lợi để Đại sứ Trung Quốc hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình.
Có vẻ như Đại sứ Khổng Huyễn Hựu, so với những người tiền nhiệm của mình, đã có sự khởi đầu thuận lợi hơn hẳn...
Thế nhưng, sự đời lại không đơn giản thế. Bởi cùng lúc đó, đã có những diễn biến không mấy thuận lợi cho mối quan hệ mà ông Khổng Huyễn Hựu coi việc thúc đẩy cũng là sứ mạng mà Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam giao cho cá nhân ông.
Thứ nhất là việc Trung Quốc cử tàu cá có trọng tải 1000 tấn đến Trường Sa để hỗ trợ việc nuôi trồng, đánh bắt thuỷ sản. Bên cạnh việc có 500 tàu cá Trung Quốc thường xuyên hoạt động ở Trường Sa.

Người phát ngôn Bộ ngoại giao Lương Thanh Nghị

Thứ hai là việc hai đồng nghiệp ở Bộ Ngoại giao của ông Khổng Huyễn Hựu là Khương Du và Hồng Lỗi đã lớn tiếng phản đối Ấn Độ hợp tác với Việt Nam thăm dò dầu khí tại Lô 127 và Lô 128, thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Chính vì vậy, giữa hai cuộc tiếp của người đứng đầu ngành ngoại giao và người đứng đầu chính phủ Việt Nam đối với ông Khổng Huyễn Hựu, Tân Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam Lương Thanh Nghị, người còn chưa kịp nhận đầy đủ sự bàn giao công việc từ người tiền nhiệm, đã phải lên tiếng về lập trường kiên định của phía Việt Nam, nhất là với sự tham gia của Ấn Độ vào thăm dò dầu khí ở thềm lục địa của Việt Nam.
Ngày 16.9.2011, ông Lương Thanh Nghị nói: "... Các ý kiến phản đối sự hợp tác giữa Việt Nam với các đối tác nước ngoài tại thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam là hoàn toàn không có cơ sở pháp lý và vô giá trị."
Còn nhớ, người tiền nhiệm của ông Lương Thanh Nghị là Tân Thứ trưởng Nguyễn Phương Nga, khi kể từ khi nhậm chức người phát ngôn cách đây hơn 2 năm, đã có tới 2 tháng để làm quen trước khi ra tuyên bố đầu tiên liên quan đến Trung Quốc.
Đó là vụ 16 tàu cá của ngư dân tỉnh Quảng Ngãi khi vào tránh bão số 9 tại quần đảo Hoàng Sa.
Thế nhưng, trong hai năm trên cương vị này, bà đã liên tục phải làm những việc tương tự, tuy nội dung có khác nhau.
Đó là điềm báo cho một nhiệm kỳ chắc hẳn còn vất vả hơn đối với ông Lương Thanh Nghị - người, cũng như bà Nguyễn Phương Nga, sẽ có nhiều việc phải làm với Đại sứ Trung Quốc, mỗi khi có sự cố xảy ra giữa hai nước trên Biển Đông, bao gồm cả hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Chắc ông Lương Thanh Nghị cũng cảm thấy hơi buồn, vì, trong trường hợp của ông, lại là Đại sứ Khổng Huyễn Hựu, người vừa có những lời hứa đầy xúc động và tâm huyết trước Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.
Nhưng biết làm sao được! Cho dù có là ông Khổng Huyễn Hựu, giới chức Việt Nam, trong đó có ông Lương Thanh Nghị, cũng vẫn phải tỉnh táo để không (bị) huyễn hoặc.

Chuyện “đoàn kết” của các bộ nhìn từ khẩu chiến xăng dầu

Việc các bộ thiếu gắn kết, phối hợp, hiểu biết lẫn nhau trong việc thực hiện các nhiệm vụ kinh tế-xã hội ai cũng hiểu rằng nó sẽ gây ra những hậu quả tệ hại như thế nào.
Nhưng cho đến vụ tranh cãi đến mức một số báo gọi là "khẩu chiến" giữa bộ Tài chính và bộ Công thương tại hội thảo về cơ chế điều hành xăng dầu tổ chức ngày 20.9 thì quả thực, sự thiếu hiểu biết lẫn nhau giữa bộ này, bộ kia quả thực đáng đến mức báo động và cần phải có sự lên tiếng của Chính phủ. Trong khi mà thứ trưởng bộ Công thương Nguyễn Cẩm Tú và một cán bộ thuộc cấp của ông này cho rằng, việc giảm giá xăng dầu vừa qua là một sai lầm của bộ Tài chính thì bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ cho rằng, ông đã ra quyết định một cách có trách nhiệm và sẵn sàng chịu trách nhiệm cá nhân về quyết định đó. Nhưng không dừng ở đấy, quan chức, cán bộ của bộ Công thương đã dùng những lời lẽ khiếm nhã bất thường khi dạy bảo bộ Tài chính rằng "phải điều hành bằng cái đầu chứ không phải bằng chân tay", rồi thì, khi thấy bộ Tài chính giảm giá xăng dầu thì họ thấy bộ Tài chính bị "làm sao"... Tại cuộc họp báo thường kỳ của Văn phòng Chính phủ tháng trước, ông Vũ Đức Đam, bộ trưởng-chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ có nói rằng, một trong những yêu cầu lớn cho Chính phủ khóa mới (khóa XIII) là đoàn kết, phối hợp với nhau chặt chẽ để thực hiện tốt việc điều hành, thực hiện các nhiệm vụ kinh tế-xã hội của đất nước.
Chưa biết các bộ phối hợp tốt hơn với nhau thế nào nhưng qua một số vụ việc gần đây, người ta lại thấy có những dấu hiệu khác về những vụ việc rất cụ thể.
Đầu tiên là tranh cãi giữa bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn với bộ Tài nguyên và Môi trường về con tôm thẻ chân trắng và con hàu Thái Bình Dương. Bộ Tài nguyên và Môi trường, bằng một văn bản chính thức của bộ này gọi đó là 2 loại sinh vật ngoại lai, có khả năng xâm hại mùa màng, đồng ruộng...Trong khi đó bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn lại có quan điểm ngược lại, theo đó hai loài nói trên, từ khi được nhập về, đã phát triển thương phẩm rất tốt ở nhiều tỉnh thành như Quảng Ninh, Hải Phòng, Thừa Thiên Huế.
Theo quy định của bộ Tài nguyên và Môi trường, những sinh vật có tên trong danh sách sinh vật ngoại lai sẽ không được phép nhập về Việt Nam hoặc nếu được gây nuôi thì chỉ với số lượng có hạn và phải được sự cho phép của cơ quan quản lý. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn lại cho rằng, nếu đưa con hàu Thái Bình Dương và con tôm thẻ chân trắng vào danh sách này thì sẽ ảnh hưởng đến sản xuất thủy sản và sinh kế của nhiều người.
Vụ tranh cãi ấy cũng kéo dài hàng tháng trời và mãi đến ngày 9.9 mới đây mới đi đến kết thúc có hậu là 2 bộ này đã thống nhất được quan điểm, đưa 2 loài sinh vật trên khỏi danh sách "sinh vật ngoại lai" gây tranh cãi đó.

Bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ (ảnh trái), Thứ trưởng Bộ Công Thương - Nguyễn Cẩm Tú (ảnh phải.

Việc giảm giá xăng, điều hành giá xăng dầu có đúng, có sai ở bộ này, bộ kia như thế nào thì có lẽ Chính phủ sẽ phải có động thái kiểm tra, giải quyết trên cơ sở minh bạch hóa rõ ràng chi phí, lỗ lãi của các doanh nghiệp qua các đợt thanh tra, kiểm toán của thanh tra Chính phủ hay kiểm toán Nhà nước chứ không phải do những cuộc tự kiểm tra rồi ra kết luận đơn phương từ một trong hai bộ, bởi bộ nào rồi cũng tự cho là mình đúng, bên kia sai. Với những cách nói về nhau của 2 bộ tại hội thảo nói trên, thật khó hình dung là 2 bộ này sẽ có sự nhượng bộ để đi đến "đồng thuận" trong việc thực hiện cơ chế điều hành thị trường xăng dầu-một cơ chế do 2 bộ này là 2 thành viên chính trong tổ điều hành.
Việc các bộ thiếu gắn kết, phối hợp, hiểu biết lẫn nhau trong việc thực hiện các nhiệm vụ kinh tế-xã hội ai cũng hiểu rằng nó sẽ gây ra những hậu quả tệ hại như thế nào. Điều rõ rang nhất, như việc điều hành thị trường xăng dầu không đúng có thể làm cho thị trường này rối loạn, doanh nghiệp không biết đâu mà lần còn người dân thì chịu khổ vì chỉ thấy giá tăng mà khi có giảm thì giảm rất thấp. Hay vụ tranh cãi về con tôm thẻ chân trắng, con hàu Thái Bình Dương, việc tranh cãi không sớm kết thúc thì hơn ai hết, chính những người nông dân, những người nuôi trồng thủy sản sẽ bị thiệt hại vì họ không thể biết khi nào được nuôi, khi nào bị cấm. Có khi nhận được thông báo cho nuôi thì cơ hội có lợi nhuận cao đã qua mất rồi.
Trong một, hai năm trở lại đây, người ta hay thấy báo chí đưa tin bộ này, bộ kia cùng ký văn bản về cơ chế phối hợp. Đến nay, rất nhiều bộ, ngành đã ký kết quy chế phối hợp công tác nhưng với những câu chuyện xảy ra như trên, người ta nghi ngờ về hiệu quả thực tế của việc thực hiện các điều khoản ở trong các bản quy chế ấy. Một trong những điều chủ yếu gây nên những bất hòa giữa bộ này, bộ kia là vấn đề quyền, lợi ích riêng của mỗi bộ. Ví dụ như các quyền về cấp phép, quyền điều hành cơ chế như nhập khẩu xăng dầu, nhập khẩu đường, muối...những thứ còn đòi hỏi phải giấy phép, phải có "xin-cho" thì khi lợi ích đó phải san sẻ, chia sẻ nó sẽ dễ nảy sinh tranh chấp, thậm chí là nảy lửa như tranh cãi về điều hành xăng dầu giữa 2 bộ có thể nói lớn nhất nước: Tài chính-Công thương như vừa qua.
Cho nên, phân biệt rạch ròi nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi bộ, hạn chế lợi ích cục bộ, thường xuyên có sự trao đổi, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau giữa bộ bộ mới tránh được những vụ việc như ở bộ Tài chính và bộ Công thương mới rồi.

Chung quanh hạt gạo xuất khẩu

Cùng vào một thời điểm, có hai thông tin về lúa gạo mà chúng ta không thể bỏ qua. Thông tin thứ nhất: Hãng tin Bloomberg hôm 13-9 dẫn lời Phó thủ tướng Thái Lan, ông Kittiratt Na-Ranong nói rằng Thái Lan sẵn sàng từ bỏ vị trí xuất khẩu gạo số 1 thế giới để thực hiện kế hoạch thu mua lúa gạo mới. Ông nói nước ông "không tự hào là quốc gia xuất khẩu gạo lớn mà tự hào rằng nông dân Thái Lan có thể trồng trọt và bán sản phẩm của họ ở mức giá hợp lý với nụ cười".
Thực hiện kế hoạch này, chính phủ Thái Lan sẽ mua lúa tẻ thường của nông dân với giá 15.000 baht/tấn (tương đương 446 USD). Như vậy gạo xuất khẩu của Thái theo tính toán sẽ lên đến 750 USD/tấn, cao hơn 25% so với mức hiện tại. Kế hoạch này bắt đầu từ ngày 7-10 nhằm thực hiện chính sách của bà tân thủ tướng Yingluck Shinawatra nâng cao thu nhập cho người nghèo, nhất là nông dân. Thông tin thứ hai: Theo nhận định của các chuyên gia, thị trường lúa gạo châu Á trong đó có Việt Nam, giá gạo sẽ tăng mạnh, cao nhất trong vòng ba năm nay. Thế nhưng tuần này giá lúa gạo tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long vẫn tiếp tục giảm mạnh liên tiếp trong hai tuần lễ.
Các doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo tại Tiền Giang cho biết: "Trong tháng 8, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo có tiềm lực đã tranh thủ thu gom hàng trữ vào kho chờ mặt bằng giá gạo thế giới tăng cao qua việc Thái Lan mua lúa trong dân với giá gần 500 USD/tấn. Trước đó, thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên, trong cuộc họp báo ngày 24-8 với mục đích làm hạ nhiệt giá lúa gạo trong nước đã cho rằng đến tháng 11 Thái Lan mới tăng giá thu mua lúa gạo cho nông dân. Thế nhưng các công ty lương thực của nhà nước có lẽ không tin vào điều ông thứ trưởng nói nên họ đã tranh thủ thời điểm mua ép giá nông dân để sau này bán kiếm lời.
Hai thông tin rất khác nhau trên đây phản ánh thái độ đối xử với sản phẩm của nông dân cũng rất khác nhau, điều này làm rõ thêm băn khoăn lâu nay của nhiều người trong chúng ta: tại sao nông dân Đồng bằng sông Cửu Long vẫn chưa thoát khỏi cảnh nghèo.
Đã có một khoảng cách rất xa trong suy nghĩ chung quanh hạt gạo xuất khẩu giữa người làm ra sản phẩm (nông dân), nhà kinh doanh (những công ty lương thực) và các cấp quản lý (bộ, ngành) mà cuối cùng phần thiệt vẫn thuộc về người nông dân.

Bốc xếp gạo ở cảng Sài Gòn

Chắc hẳn nhiều người chưa quên cách điều hành xuất khẩu gạo vào thời điểm giữa năm 2008 khiến cho nông dân phải ngậm đắng nuốt cay khi thấy hạt gạo kết tinh bao nhiêu mồ hôi và công sức của mình bị đối xử một cách phũ phàng. Vào thời điểm ấy, giá gạo thế giới đang tăng lên đến 975 USD/tấn thì chính phủ lại có lệnh ngừng xuất khẩu với lý do bảo đảm an ninh lương thực. Nhưng theo cách nhìn của người nông dân thực chất đó là nhằm khống chế giá trong nước không tăng mạnh theo giá lúa gạo thế giới. Suy nghĩ này càng được củng cố khi Bộ Công thương cho rằng mục tiêu kiềm chế lạm phát là rất quan trọng vào lúc ấy do đó điều hành lúa gạo không thể chạy theo mục tiêu đảm bảo có lãi cao cho nông dân. Thực tế diễn ra sau đó là Hiệp hội Lương thực xuất khẩu (VFA) bán lúa với giá 6.432 đồng/kg nhưng mua lúa của nông dân trước đó chỉ 4.000 đồng/kg.
Nhiều năm qua, trên các diễn đàn công khai, nhiều chuyên gia nông nghiệp và nông dân đã than phiền về tình trạng VFA được độc quyền trong mua bán lúa gạo. Là một tổ chức quy tụ các công ty kinh doanh lương thực mà lợi nhuận luôn là mục tiêu hàng đầu nên VFA thường ấn định giá có lợi cho mình.
Phải chăng do tính độc quyền này mà từ năm 2001 đến 2005 giá gạo xuất khẩu của chúng ta chỉ bằng khoảng 80% giá bình quân của thế giới. Năm 2009 và 2010, gạo xuất khẩu của chúng ta bán rẻ hơn gạo cùng loại của Thái Lan từ 100 đến 150 USD/tấn, điều này cho thấy nông dân luôn bị ép giá, trong khi vũ khí lợi hại nhất mà VFA và Tổng công ty Lương thực Miền Nam thường áp dụng là mua lúa tạm trữ trong khi không hề đầu tư kho chứa, nhà máy xay lúa cũng như không thiết tha đến việc tạo thương hiệu cho hạt gạo Việt Nam. Có năm, nông dân không có tiền ăn tết trong khi mức thưởng của các công ty quốc doanh kinh doanh lương thực thuộc vào loại cao nhất.
Mới đây trên một trang mạng xã hội có uy tín, tác giả Hoàng Kim ở Đồng Tháp có nêu lên một số nguyên nhân khiến đời sống người nông dân vẫn khó khăn trong khi năng suất trồng lúa ngày càng tăng, gạo xuất khẩu của chúng ta ngày càng nhiều. Ngoài việc giá lúa bị khống chế theo hướng lợi cho các đơn vị kinh doanh xuất khẩu gạo, bài viết còn đề cập đến những nguyên nhân mà ai cũng nhận ra từ lâu trong thực tế sản xuất lúa gạo ở nước ta khiến nông dân không thể làm giàu, nhưng đến nay vẫn chưa khắc phục được. Đó là:
- Chính phủ không có các chính sách phát triển sản xuất nông nghiệp hiệu quả, cụ thể là chưa xây dựng được một nền công nghiệp phục vụ nông nghiệp, hỗ trợ giống cho nông dân, không tích cực xúc tiến việc cơ giới hóa trong thu hoạch và sau thu hoạch khiến gây thất thoát đáng kể.
- Đầu tư cho nông nghiệp ngày càng giảm dần từ năm năm nay. Cụ thể vào năm 2009, tổng nguồn vốn dành cho nông nghiệp chỉ chiếm 6,26% tổng đầu tư toàn xã hội, thấp hơn so với năm trước đó, trong khi đóng góp của lĩnh vực này vào GDP lên đến 20,91% trong khi chúng ta vẫn còn là một nước nước nông nghiệp lạc hậu.
- Sự độc quyền của Hiệp hội phân bón và các công ty sản xuất thuốc bảo vệ thực vật dẫn đến tình trạng giá các loại vật tư nông nghiệp này ngày càng tăng cao, nhưng chưa bao giờ được sự can thiệp của chính sách bình ổn giá.
- Hội nông dân không phải là của nông dân nên không bảo vệ được quyền lợi kinh tế, chính trị, văn hóa của họ. Điều này có những dẫn chứng trong thực tế vào những thời điểm khó khăn của nông dân như bị ép giá, chịu ảnh hưởng tiêu cực của việc điều hành xuất khẩu gạo hay chủ trương mua tạm trữ, trong khi vấn đề được mổ xẻ trên diễn đàn Quốc hội khiến Thủ tướng phải trả lời chất vấn của các đại biểu, thì Hội nông dân vẫn không hề lên tiếng.
- Cách chỉ đạo của chính phủ chưa sâu sát. Bài viết nói trên dẫn lời ông Lê Phước Thọ, nguyên ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Nông nghiệp Trung ương, từng là bí thư hai tỉnh Sóc Trăng và Hậu Giang, phát biểu trên báo mạng Vietnamnet rằng: "Đồng bằng sông Cửu Long ở xa Trung ương quá, Bộ lâu mới vào một lần. Trung ương mà không sớm thay đổi cung cách chỉ đạo thì miền Tây chưa thoát nghèo được".
Những ghi nhận trên đây cho thấy thành quả của nông nghiệp sẽ mất đi rất nhiều ý nghĩa nếu nông dân không được hưởng thụ tương xứng với những giá trị mà mình đã đóng góp. Trong tình hình lạm phát vẫn trì trệ và kéo dài nhiều năm nay thì nông nghiệp của chúng ta ít bị tác động nhất, sản lượng vẫn tăng đều. Nhưng không vì thế mà chúng ta bị ru ngủ bởi chủ nghĩa thành tích khi tự hào là nước xuất khẩu gạo thứ hai trên thế giới, mà cần có cái nhìn thực tế về chủ trương xuất khẩu gạo từng thời kỳ, từng hoàn cảnh để hướng đến sự hài hòa về quyền lợi của cả người sản xuất lẫn kinh doanh.
Phải làm sao để ngày càng bớt đi những hàng rào cản trở ước mơ làm giàu chính đáng của người nông dân trong điều kiện thu nhập bình quân của người dân nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long chỉ ở mức 800 USD/đầu người, thấp hơn nhiều so với mức bình quân của cả nước là 1.200 USD.

Khoảng cách giữa giá gạo Việt Nam và Thái Lan đang lớn dần Giá gạo Thái Lan tiếp tục tăng lên mức cao nhất trong vòng gần ba năm nay, do nhu cầu bốc xếp lớn cho các đơn đặt hàng từ Nigeria, và kỳ vọng vào chương trình can thiệp của chính phủ mới, trong khi gạo Việt Nam tiếp tục giảm trong bối cảnh nhu cầu thấp và hầu hết khách hàng chỉ đứng ngoài thị trường quan sát. Gạo 100% B của Thái hôm 7-9 tăng lên 640 đôla/tấn, mức cao chưa từng có kể từ tháng 10-2008. Một tuần trước đây loại gạo này giá 615 đôla/tấn. Reuters dẫn lời một thương gia ở Bangkok cho biết: "Các nhà xuất khẩu buộc phải tăng giá chào bán bởi các nhà máy xay xát tăng giá", và thêm rằng hầu hết các nhà máy trong nước găm hàng lại chờ đến khi chính phủ mới thực hiện chương trình can thiệp như đã hứa, bắt đầu từ tháng tới. Dự báo xu hướng tăng giá gạo Thái sẽ còn tiếp tục tăng trong tháng này, lên khoảng 750-800 đôla/tấn.

Lương: Cải cách thật chứ đừng ‘gọt chân cho vừa giày’

Rất nhiều đề xuất được đưa ra cho đề án cải cách tiền lương giai đoạn 2012-2020 để cán bộ, công chức có thể sống bằng lương. Với điều kiện, cải cách lần này phải thật.

Hội thảo ngày 23/9 ở Đồ Sơn, Hải Phòng đánh giá kết quả cải cách chính sách tiền lương từ 2003 đến nay và định hướng giai đoạn 2012-2020 do Bộ Nội vụ tổ chức và UNDP tài trợ quy tụ cán bộ cùng chuyên gia từ nhiều bộ và địa phương phía Bắc.
Tất cả đều thống nhất: Cải cách lương không dễ. Nhưng, nói như nguyên Phó Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội của QH Đặng Như Lợi, vấn đề bây giờ là chúng ta có định cải cách thật hay không. “Nếu chỉ là khẩu hiệu thì không nên làm, sẽ mất thì giờ”, ông Lợi nói.

Cải cách lương không dễ.

8 năm 7 lần chỉnh vẫn chưa đủ sống
Theo dự thảo báo cáo tổng kết của Bộ Nội vụ, 8 năm qua, mức lương tối thiểu đã được điều chỉnh 7 lần, từ 210.000 đồng lên 830.000/đồng, nghĩa là tăng 295,2%, so với mức tăng chỉ số giá tiêu dùng 142,27% và tăng GDP 85,9%.
Tuy nhiên, Vụ trưởng Vụ Tiền lương, Bộ Nội vụ Đoàn Cường thừa nhận, đến nay, lương tối thiểu chung vẫn chưa bảo đảm được nhu cầu tối thiểu của cán bộ, công chức (CBCC). Và hậu quả đầu tiên được dự thảo nêu, là không thu hút được người tài vào cơ quan nhà nước hoặc có người tài nhưng họ chưa toàn tâm, toàn ý tập trung thực thi nhiệm vụ công vụ, khiến “chất lượng việc xây dựng hệ thống thể chế và các quyết sách về chủ trương, chính sách kinh tế, xã hội có phần bị hạn chế”.
Dự thảo báo cáo cũng cho hay lương không đủ sống đã làm “một số người” rời khu vực Nhà nước. Nghịch lý là, vẫn có người muốn vào làm việc trong bộ máy, nhưng trong số đó có cả những người năng lực yếu kém không thể tìm được việc làm ở khu vực doanh nghiệp. Cũng có người muốn vào Nhà nước để mưu cầu lợi ích riêng, tiến thân theo con đường quan chức, tham nhũng, làm giàu bất chính...
Một nghịch lý nữa được Bộ Nội vụ chỉ ra, đó là lương thấp khiến CBCC tìm mọi cách để tạo ra thu nhập, “chỉ muốn làm những việc cụ thể liên quan đến nhân sự, tài chính, đất đai... trực tiếp với dân, doanh nghiệp để có điều kiện nhũng nhiễu”. Và do đó, ngay đội ngũ CBCC cũng phân hóa giàu nghèo, lương không đủ sống nhưng nhiều người sống đàng hoàng.
Những đánh giá này, theo Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính, Bộ Nội vụ, vẫn “chưa đủ đậm”. Ông Đinh Duy Hòa cho rằng, lần cải cách này “phải tạo chuyển biến thực sự  trong nhận thức” về lương. Muốn vậy, báo cáo cần nêu bật được việc CBCC vì không sống nổi bằng lương nên phải tận dụng công việc đang làm để “kiếm thêm” và chuyện tham nhũng, tiêu cực càng ngày càng gia tăng chứ không giảm.
Cũng như vậy, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội Nguyễn Hữu Dũng nhận xét, dự thảo báo cáo chưa nêu được hết bức xúc. “Có rất nhiều điểm nếu không được  giải quyết thì không gỡ được nút thắt của cải cách. Hiện nay, thu nhập ngoài lương rất cao, không kiểm soát được, không có giới hạn”.

Ông Nguyễn Hữu Dũng: Thu nhập ngoài lương rất cao, không kiểm soát được, không có giới hạn. Ảnh: H.Anh

Không thể tăng lương nếu không đủ nguồn 
Một trong những nội dung làm nóng cuộc hội thảo mở màn cho chuỗi các cuộc gặp góp ý về đề án cải cách tiền lương là nguồn cho cải cách ở đâu? “Mấy lần cải cách trước đều xảy ra tình trạng ‘gọt chân cho vừa giày’”, ông Đặng Đức Đạm, nguyên Phó trưởng Ban nghiên cứu của Thủ tướng nhận định.
Nếu ông Đặng Như Lợi đề xuất phải giảm đến 40% tổng số cán bộ, công chức, viên chức không đủ chất lượng theo yêu cầu, thì Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội Nguyễn Thị Lan Hương cho rằng đối với các dịch vụ công như y tế, giáo dục, khoa học, chỉ cần tạo cơ chế chứ không cần dựa 100% vào ngân sách nhà nước. Vì mục tiêu an sinh xã hội, chẳng hạn với vùng sâu, vùng xa thì cần bao cấp đủ. Bà Hương cũng thiết tha đề nghị phải phân cấp trong cải cách tiền lương. Khu vực hành chính công phải đi trước, bằng cách tạo lương lành mạnh, chẳng hạn lương của công chức vừa tốt nghiệp đại học phải là 4-5 triệu đồng. Vụ trưởng 10-15 triệu đồng/tháng. Thứ trưởng có thể nhận lương mấy chục triệu.
Ông Đặng Đức Đạm cũng đề xuất cả một nhóm giải pháp tạo nguồn để cải cách tiền lương, trong đó Nhà nước cần bớt một phần đầu tư cho phát triển doanh nghiệp nhà nước, dành vốn đầu tư nhiều hơn cho phát triển yếu tố con người trong bản thân bộ máy hành chính, triệt để “tiền tệ hoá lương”, đưa tất cả các khoản bao cấp vào thể hiện trong lương (nhà, xe, điện thoại...). Theo ông, cần công khai hoá, tiến tới quản lý các khoản thu nhập ngoài lương của công chức, trước hết là các khoản từ đề tài khoa học, dự án hợp tác quốc tế, hợp đồng ký với doanh nghiệp...
Một trong những người phát biểu sau cùng, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Thang Văn Phúc đồng tình phải cơ cấu lại ngân sách nhà nước, phân tách rõ khu vực hành chính, doanh nghiệp và sự nghiệp. Ông cũng nhấn mạnh đòi hỏi phải cải cách cơ bản hệ thống tiền lương, đừng lặp lại việc “mỗi lần sửa lại là một sự chắp vá mới”.
Ngày 26/9, Bộ Nội vụ tổ chức một hội thảo nữa tại TP.HCM để nghe ý kiến của đại diện các tỉnh, thành phía Nam. Dự kiến, đề án cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức giai đoạn 2012 - 2020 sẽ được trình Trung ương tháng 4 năm sau.

Người Việt quá duy tình, sao lại nói vô cảm?

Trong mối quan hệ mang tính Nhà nước, hay còn gọi là công việc, thỉnh thoảng, người ta thường hay nhắc đến từ "tội" mỗi khi có chuyện phê bình, kỷ luật xử lý một cá nhân nào đó, chữ tình hay được xét đến đầu tiên sau đó mới đến lý, mới đến quy định, pháp luật.

Tính cách mới của người Việt?

Dân tộc Việt Nam, cùng với lòng yêu nước đã có từ ngàn đời nay, không thể không nhắc đến truyền thống đoàn kết yêu thương đùm bọc lẫn nhau, nhất là trong lúc khó khăn hoạn nạn. Đã có biết bao câu ca dao, tục ngữ nói về đức tính quý báu này.  Trong hoạn nạn khó khăn tình người càng thể hiện rõ nét hơn bao giờ hết. Người ta thường nói người Việt Nam duy tình, điều đó quả là không sai. Bất cứ biểu hiện nào trong đời sống xã hội, từ Nam chí Bắc, từ miền xuôi đến miền ngược, từ công sở đến gia đình, cộng đồng, ở đâu cũng có thể thấy bóng dáng của việc "tình đi trước lý". Trong quan hệ xã hội, hoạt động chính quyền, thậm chí trong khuôn khổ pháp luật v.v... thì thường vẫn là vận động, giáo dục, khuyên bảo rồi mới đến răn đe, xử phạt, cưỡng chế...
Thế nhưng, khi đời sống vật chất được cải thiện đáng kể, khi cơ chế thị trường len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống xã hội, thì có lúc có nơi tình người đã bị phai nhạt đi. Người Việt không còn thân tình như trước kia, khi cuộc sống rất khó khăn, mà bây giờ họ sống theo kiểu "đèn nhà ai nhà nấy rạng". Tính cộng đồng, sự giúp đỡ lẫn nhau không còn phổ biến nữa, mà xen vào đó là sự toan tính, thấy có lợi cho bản thân mới giúp, mới quan tâm hỏi han.
Hay đó là một... tính cách mới của người Việt chúng ta?
Không ai phủ nhận cái tình người, một tài sản vô hình nhưng cũng vô giá. Không chỉ là biểu hiện của tính nhân đạo đơn thuần mà còn là thể hiện của bản sắc văn hoá, nhân văn, nhân bản rất đặc trưng của người Việt Nam. Tuy nhiên, nó sẽ thật sự quý báu, mang đúng nghĩa chữ TÌNH khi người ta không để nó lấn át hết lý chí, khi để nó hiện diện trong những biểu hiện của sự xuê xoa, vị nể, "giơ cao đánh khẽ" mà trong công việc và cuộc sống đời thường của chúng ta hiện nay rất dễ băt gặp.
Có những điều, nếu ở nước ngoài người ta cứ theo lý, theo luật mà làm thì có thể đối tượng nào đó bị thiệt nhưng bù lại sẽ có tác dụng giáo dục, đem lại cái lợi cho cộng đồng, cho xã hội. Còn ở ta, đôi khi cái tình với cái lý  cứ vương vấn, đan xen lẫn lộn, dẫn đến  những kết quả không theo kỷ cương nào cả.
Đất nước đang trong giai đoạn tiến lên văn minh hiện đại, hội nhập và mở cửa. Điều đó không đồng nghĩa với việc không xem trọng chuyện tình nghĩa. Tình người phải được bảo tồn và phát huy, không để vật chất, đồng tiền làm lu mờ. Nhưng bên cạnh đó, cũng phải làm quen với tính chuyên nghiệp, với những quy định của luật pháp hiện diện trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội, nếu không muốn bị tụt hậu so với thế giới.
Khẩu hiệu "Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật" không chỉ là câu nói cửa miệng mà là sự nhắc nhở mọi người sống chung với sự nghiêm minh của pháp luật, tình lý phải rõ ràng, phân minh. Tất cả là để hướng đến cái chung tốt đẹp cho xã hội, cho cộng đồng, chứ không phải với 1 ai đó mà làm thiệt hại cho cái chung.

Chữ tình đáng trọng và chữ tình bị lợi dụng
Tính cả nể là biểu hiện đầu tiên của việc chữ tình bị lạm dụng. Có thể dẫn chứng trong bóng đá. Cầu thủ của đội bóng A trước kia đá cho đội B, khi đội A gặp lại đội B trong một giải đấu nào đó thì tìm cách thoái thác, cáo bệnh không có tên trong danh sách cầu thủ đá với đội bóng cũ của mình, ngoài ra huấn luyện viên vì tế nhị không bố trí cầu thủ này đá chính.
Tương tự huấn luyện viên cũng có trường hợp như vậy. Chuyện này ở bóng đá chuyên nghiệp của thế giới họ không quá nể nang như chúng ta, mà đã khoác áo đội nào là hết mình vì màu cờ sắc áo của đội ấy, dù là đá với đội bóng cũ, với đồng đội cũ. Đó là biểu hiện thể hiện của sự trung thực, tính chuyên nghiệp và fair play.

Khẩu hiệu "Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật" không chỉ là câu nói cửa miệng mà là sự nhắc nhở mọi người sống chung với sự nghiêm minh của pháp luật, tình lý phải rõ ràng, phân minh. Tất cả là để hướng đến cái chung tốt đẹp cho xã hội, cho cộng đồng, chứ không phải với 1 ai đó mà làm thiệt hại cho cái chung.

Trong  mối quan hệ mang tính nhà nước, hay còn gọi là công việc, thỉnh thoảng, người ta thường hay nhắc đến từ "tội" mỗi khi có chuyện phê bình, kỷ luật xử lý một cá nhân nào đó, chữ tình hay được xét đến đầu tiên sau đó mới đến lý, mới đến quy định, pháp luật.
Chưa nói đến chỗ thân quen, là bà con họ hàng thân thích v.v..là đối tượng bị xử lý mà chỉ vì mối quan hệ thân tình nào đó, người ta thường nương tay hoặc cho qua những lỗi lầm, những vi phạm của ai đó. Ngay cả việc xử phạt - không tính đến chuyện tiêu cực - vẫn có những trường hợp vì " thấy tội" mà nương nhẹ thậm chí bỏ qua cho người phạm lỗi lầm, khuyết điểm.
Cứ như vậy, sẽ có những sự châm chước, lách tránh, che chở cho những người có hành vi vi phạm. Trong các buổi họp xét thi đua khen thưởng, không phải lúc nào cũng "ngang ngay sổ thẳng" căn cứ theo quy định, hồ sơ để xét mà còn có những nhận xét liên quan đến yếu tố "dễ thương", "tội", "hiền", "chơi được".
Ngược lại, trong xét kỷ luật cũng đôi khi có những tình huống tương tự cũng được ai đó nêu ra để giảm nhẹ mức độ kỷ luật. Trong xử phạt hành chính, vi phạm luật lệ nào đó v.v... đôi khi chỉ vì những lời năn nỉ, van nài, và cả nước mắt mà người thi hành công vụ lại mềm lòng, không nỡ xử phạt, hoặc chỉ phạt ở mức thấp nhất, phạt tượng trưng...
Dẫn đến người ta hay lợi dụng chữ tình để vi phạm luật lệ ở các lần tiếp theo. Vì tình mà kỷ cương phép nước không nghiêm, trên bảo dưới không nghe hoặc nghe nhưng không chấp hành, vì họ không bị xử phạt một cách nghiêm minh, không theo quy định của pháp luật
Sự khoan dung, độ lượng trong cuộc sống là quý và cần thiết nhưng phải tuỳ trường hợp, tuỳ tình huống. Quan trọng là làm chủ được cái lý, vận dụng được cái tình một cách đúng lúc. Cái cần phải phát huy, giữ gìn và tôn vinh là cái tình người như trong câu chuyện nóng hổi vừa mới đây. Thể hiện ở tấm lòng đồng bào cả nước đối với các nạn nhân cơn bão Chanchu.
Hay hàng chục người tình nguyện hiến thận cho huấn luyện viên Alfred Riedl mà như lời vị HLV này thốt lên" ở châu Âu chắc không ai tưởng tưởng là chuyện có thật!". Đó là cái TÌNH đáng trân trọng, làm cho bản chất của người Việt Nam thêm toả sáng.
Điều đó không đồng nghĩa với những loại tình của sự vụ lợi, cơ hội cũng như của sự nhu nhược, nể nang nhất là trong những vấn đề có ý nghĩa trò quan trọng đối với quá trình phát triển đi lên của mọi lĩnh vực của đời sống xã hội đất nước ta.

Kinh tế vĩ mô bất ổn đến mức nào?

Nhiều nhận định không mấy lạc quan đã được đưa ra cho tình hình kinh tế từ nay đến cuối năm và cả năm tiếp theo.

Với mục tiêu phân tích tổng quan kinh tế Việt Nam năm 2011, triển vọng 2012 và đóng góp các giải pháp thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2015, hội thảo do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội phối hợp với Viện Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức tại Tp.HCM vào sáng 23/9 đã nhận được tham luận của nhiều chuyên gia kinh tế với các phân tích đa chiều.

2011: Tiếp nối và tích hợp khó khăn

Tốc độ tăng trưởng giảm, lạm phát, bất ổn chưa giảm và rất khó chống là khái quát của Viện trưởng Viện Kinh tế Trần Đình Thiên về tình hình kinh tế 2011.

Ông Thiên cho rằng, 2011 là năm tiếp nối và tích hợp khó khăn các năm trước, khi cả lạm phát và hệ số ICOR (đo lường số đơn vị đầu tư tính theo % GDP để tạo ra một đơn vị tăng trưởng GDP - PV) đều “vô địch”. Và từ được vị viện trưởng này dành cho tình thế năm 2011 là “very hot”.

Còn theo phân tích của chuyên gia kinh tế cao cấp Lê Đăng Doanh thì tất cả các tiêu chí kinh tế vĩ mô như lạm phát , bội chi ngân sách, thâm hụt thương mại, cán cân thanh toán quốc tế, nợ nước ngoài và nợ công, tỷ giá đồng tiền Việt Nam... đã khiến niềm tin của người dân và các nhà đầu tư trong nước cũng như quốc tế đều giảm sút.

"Không nghi ngờ gì nữa, tình hình kinh tế - xã hội nước ta đang ở tình trạng xấu nhất từ năm 1991 đến nay”, ông Doanh quả quyết.

Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Nhà nước được nhiều chuyên gia kinh tế đề cập - Ảnh: Việt Tuấn.

Nhìn tổng quan nền kinh tế, nỗi lo của không ít chuyên gia kinh tế thêm một lần nữa lại tập trung vào hiệu quả hoạt động của khối doanh nghiệp Nhà nước.

Theo số liệu tại tham luận của ông Trần Đình Thiên thì năm nay, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có thể lỗ 11.669 tỷ đồng (2010 lỗ 23.647 tỷ), Tổng công ty Xăng dầu (Petrolimex): 1.200 tỷ đồng;  Tập đoàn Công nghiệp và Tàu thủy (Vinashin): 3.092 tỷ; Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines): 613 tỷ đồng...

Thiếu vốn đầu tư ngành chính nhưng đầu tư ngoài ngành hơn 22.590 tỷ. Lĩnh vực được chuộng  nhất là tài chính, ngân hàng, bảo hiểm với 13 đơn vị, tổng vốn hơn 10.700 tỷ, vẫn theo số liệu của ông Thiên.

Phân tích các chỉ số vĩ mô, ông  Trần Kim Chung, thuộc Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), nhấn mạnh rằng tỷ lệ lạm phát có xu hướng bùng phát, giá vàng tăng mạnh và đồng Việt Nam giảm giá nhanh chóng trong thời gian vừa qua là các tín hiệu cho thấy cho những bất ổn tiềm ẩn trong nền kinh tế.

Vì thế các giải pháp đưa ra nhằm giải quyết các vấn đề trong các tháng cuối năm sẽ trở nên rất khó khăn, thậm chí còn khó khăn hơn so với 9 tháng đầu năm, ông Chung nhận định.

Một lưu ý khác cũng được ông Chung nhấn mạnh là thị trường vàng và thị trường ngoại hối sẽ có những biến động khó lường trong các tháng cuối năm. Do một thời gian bị kìm nén bởi các biện pháp hành chính, giá vàng và giá đồng USD (tỷ giá giữa đồng VND và đồng USD) sẽ vọt lên cao nếu các giải pháp chính sách không được triển khai kịp thời, đúng liều lượng và đúng đối tượng.

2012: Giảm lạm phát vẫn là ưu tiên số 1

Để giải quyết căn cơ những bất ổn của nền kinh tế, không chỉ có nhận định mà nhiều đề xuất về giải pháp ngay cho năm 2012 cũng đã được đặt ra tại các bản tham luận.

Theo TS. Trần Du Lịch, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, trong năm 2012 về cơ bản vẫn phải duy trì mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội với sự điều chỉnh linh hoạt hơn 2 nhóm giải pháp về tiền tệ và tài khóa như đã xác định trong Nghị quyết 11 của Chính phủ (không thay đổi quan điểm chính của hai nhóm chính sách này).

Do đó, năm 2012 cũng như năm 2011 không nên đặt mục tiêu tăng GDP cao (khoảng 6- 6,5%), mà vẫn ưu tiên số một là kéo giảm CPI xuống dưới một con số (khoảng 9%) và quan trọng hơn là từng bước triển khai các chính sách và giải pháp để  giải quyết căn cơ những vấn đề kinh tế đang đặt ra trong bài toán phát triển.

Trong hàng loạt các giải pháp, ông Lịch cho rằng có bốn vấn đề cần được ưu tiên triển khai ngay từ đầu nhiệm kỳ của Chính phủ khoá 13, bằng hệ thống pháp luật điều chỉnh, chứ không phải trên quan điểm định hướng.

Đó là phải cấu trúc lại đầu tư công, dựa trên hai nguyên tắc là phí tổn cơ hội và tính lan tỏa, tính đồng bộ; gắn liền với chính sách phân bố lại nguồn lực để nâng cao hiệu quả sử dụng. Thứ hai, là tái cấu trúc thị trường tài chính, trong đó ưu tiên hệ thống ngân hàng thương mại và phát triển các định chế tài chính- tín dụng phi ngân hàng.

Thứ ba, cần sửa đổi các đạo luật có liên quan để thúc đẩy quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp, trong đó ưu tiên tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước và phải sớm ban hành cho được luật về quản lý vốn kinh doanh của nhà nước. Và thứ tư là tái cấu trúc lại thị trường xuất khẩu và thị trường nội địa, tạo ra sức mua từ bên trong, đặc biệt khuyến khích các doanh nghiệp trong nước làm chủ mạng phân phối nội địa.

Quan điểm phải có các giải pháp mạnh mẽ hơn để tái cấu trúc nền kinh tế cũng được đề cập tại khá nhiều tham luận khác.

Ông Lê Đăng Doanh cho rằng, tình hình kinh tế - xã hội không bình thường hiện nay cần được phản ánh trung thực với Quốc hội để có quyết sách thích hợp cho 5 năm tới và năm 2012.

Theo ông Doanh, đặc trưng của nền kinh tế hiện nay là có nhiều bệnh mà nguồn gốc sâu xa gắn liền với thể chế kinh tế, chính sách của Nhà nước như chính sách đầu tư công, hoạt động yếu kém của các doanh nghiệp nhà nước. Để khắc phục các căn bệnh đó, không thể không cải cách bộ máy quản lý của nhà nước, các chính sách kinh tế.

Nếu không có những cải cách mạnh mẽ, có hiệu lực thì khả năng nước ta sẽ rơi vào “bẫy thu nhập trung bình” ngay trong những năm sắp tới, với mức thu nhập bình quân đầu người còn rất thấp sau khi vừa vượt qua ngưỡng nước nghèo, ông Doanh lo ngại.

Viện trưởng Viện Kinh tế Trần Đình Thiên viết trong tham luận "không thể chống được lạm phát, tái lập ổn định vĩ mô, khôi phục và xác lập cơ sở tăng trưởng hiện đại nếu không thay đổi hệ thống phân bổ nguồn lực".

Khi CON NGƯỜI là CON (thú) mà không là NGƯỜi - P1

THIÊU SỐNG VỢ CON

Nghi vợ ngoại tình, Hây đã đánh cô đến bất tỉnh. Dù 3 con khóc lóc van xin, người bố vẫn lạnh lùng tưới xăng đốt vợ và bọn nhỏ. Lửa bùng lên, chỉ hai đứa bé may mắn thoát chết.

Ngày 23/8, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại TP HCM đã chấp nhận kháng nghị của VKSND tỉnh Đồng Nai, tăng hình phạt từ chung thân lên tử hình với Nguyễn Văn Hây (39 tuổi) về tội "giết người".

Hây trước phiên xử phúc thẩm. Ảnh: Vũ Mai.

Theo HĐXX, vì ghen tuông vô cớ mà Hây đã đánh vợ đến ngất xỉu. Khi các con can ngăn thì bị cáo còn tưới xăng lên người đầu gối tay ấp châm lửa đốt, bất chấp đứa lớn đang ôm ghì lấy mẹ. Hành vi của Hây khiến vợ và một đứa con thiệt mạng, hai người con khác bị bỏng nặng.

"Hây biết rõ việc làm của mình sẽ dẫn đến cái chết của nhiều người nhưng vẫn bất chấp", cấp phúc thẩm nhận định.

TAND Tối cao cho rằng hành vi của Hây quá dã man, mất hết tính người, phạm vào nhiều tình tiết định khung tăng nặng... Cấp sơ thẩm phạt bị cáo án chung thân là không đúng, phải áp dụng mức án cao nhất mới thỏa đáng.

Trước khi nghe cấp phúc thẩm tăng án lên tử hình, Hây thừa nhận hành vi của mình đáng tội chết, song xin được hưởng án nhẹ để có cơ hội chăm sóc hai con. Đại diện VKSND Tối cao khẳng định "bị cáo quá tàn ác, không đủ tư cách để dạy dỗ những đứa trẻ đáng thương ấy".

VKSND Tối cao: "Bị cáo không đủ tư cách để dạy dỗ con cái". Ảnh: Vũ Mai.

Theo nội dung vụ án, vợ chồng Hây sinh được 3 người con. Dù vợ không có biểu hiện gì sai trái nhưng Hây luôn nghi ngờ ghen tuông, thường xuyên đánh đập cô.

Tối 5/9/2010, sau khi uống rượu, Hây lại gây sự và đánh vợ. Nghe tiếng kêu cứu của mẹ, 3 con chạy lại can ngăn. Thấy mẹ nằm ngất lịm trên giường còn cha đang tưới xăng chuẩn bị đốt, cô con gái lớn (14 tuổi) khóc lóc lao đến ôm mẹ. 2 đứa nhỏ (12 và 10 tuổi) cũng ra sức giật can xăng trên tay cha nhưng không được. Trong tích tắc, Hây đã bật quẹt ga. Lửa bùng cháy dữ dội.

Bị bén lửa, hai đứa con nhỏ phải đạp cửa thoát ra ngoài kêu cứu. Hây chạy trốn vào đám rẫy gần nhà. Đứa lớn không thể kéo xác mẹ thoát khỏi biển lửa, bản thân nó cũng không thể chạy kịp nên đã bỏ mạng cùng mẹ.

Ngày 27/5, TAND tỉnh Đồng Nai tuyên phạt Hây mức án chung thân về tội "giết người". Ngay sau đó, VKS cùng cấp đã kháng nghị tăng án đối với bị cáo.

Án mạng ngay trong bữa cơm gia đình

Nghi can Nguyễn Minh Mận. Ảnh: Hà Khoa

Vợ chồng ông Mận liên tục nảy sinh mâu thuẫn từ khi con trai thi trượt lớp 10. Trong lúc tức giận, người chồng sát hại vợ ngay tại bữa cơm trưa.

Ngày 10/8, Công an huyện Nghi Lộc (Nghệ An) đã tạm giữ hình sự Nguyễn Minh Mận (43 tuổi, ở xã Nghi Văn) để điều tra hành vi giết người.

Trưa 9/8, ông Mận đã đâm dao nhiều nhát vào tay vợ là Trần Thị Lý (47 tuổi). Do mất nhiều máu, người phụ nữ tử vong ngay tại nhà.

Tại cơ quan điều tra, ông Mận khai từ khi biết tin cậu con trai không đạt điểm thi vào lớp 10, vợ chồng liên tục xảy ra mâu thuẫn. Sau bữa cơm trưa hôm qua, họ tiếp tục to tiếng. Trong lúc nóng giận, người chồng đã sát hại vợ.

Bị chồng sát hại trong cơn ghen

Nguyễn Văn Ngự đến công an tự thú. Ảnh: Hải Hưng

Trong lúc can chồng chém một thanh niên vì ghen, chị Hương lĩnh trọn nhiều nhát dao, tử vong ngay tại chỗ.

Chiều 3/8, ngay sau khi gây án tại quán cà phê ở phường Hà Khánh, thành phố Hạ Long, Quảng Ninh, Nguyễn Văn Ngự (29 tuổi) đã đến công an địa phương thú nhận hành vi sát hại vợ.

Theo lời khai, Ngự nghi ngờ vợ Hoàng Thị Thanh Hương quan hệ bất chính với một thanh niên. Khoảng 14h ngày 3/8, gặp "tình địch" tại quán cà phê, anh ta xông vào chém. Người vợ 29 tuổi can ngăn nên bị chồng chém nhiều nhát trúng đầu, cổ.... khiến tử vong.

Ngự khai không có ý định sát hại vợ, án mạng xảy ra do chị Hương lao vào cứu người thanh niên nên anh ta không kịp dừng tay.

Nhiều nhân chứng cho biết, khi chị Hương bất tỉnh trước cửa quán với nhiều vết thương, Ngự vẫn tiếp tục cầm con dao quắm dính máu truy sát "tình địch" trên đường.

Người đàn bà thuê sát thủ giết chồng bị bắt

Nghi chồng ngoại tình, bà Vân đã chi 30 triệu đồng thuê người sát hại ông xã. Người đàn bà bị bắt ngay trong đám tang của chồng.

Cuối tháng 7, nguyên nhân cái chết của người đàn ông cạnh chiếc ôtô ở khu Cao Sơn 1, phường Cẩm Sơn (thị xã Cẩm Phả) đã được Công an Quảng Ninh làm rõ.

Theo cơ quan điều tra, người dân phát hiện thi thể một người đàn ông có nhiều vết dao chém trên cổ; tài sản trên người vẫn còn nguyên vẹn. Bên cạnh nạn nhân là chiếc ôtô đang nổ máy, cửa mở toang. Người chết được xác định là ông Phạm Hùng Thái (51 tuổi).

Hiện trường nơi xảy ra vụ án mạng. Ảnh: Tâm Như.

Nghe tin chồng bị sát hại, vợ ông Thái không đến nhận xác mà chỉ đứng cách đó chừng 50 mét để khóc. Trong lúc cảnh sát điều tra vụ việc, Hoàng Anh Tuấn (23 tuổi ở thị xã Cẩm Phả) ra đầu thú và thừa nhận là người tổ chức vụ sát hại ông Thái.

Quá trình điều tra xác định, nghi ông Thái có bồ nên vợ là Nguyễn Thị Vân nổi cơn ghen. Trong quá trình làm ăn với gia đình nhà vợ (thu mua than quét vét), ông Thái bị cho rằng có biểu hiện không sòng phẳng, mâu thuẫn vợ chồng ngày càng căng thẳng.

Nguyễn Thị Vân tại cơ quan điều tra. Ảnh: Tâm Như.

Được bà Vân nhờ giết ông Thái, Tuấn giao đàn em Vũ Trung Thực (20 tuổi) ra tay với "hợp đồng" 30 triệu đồng. Thực rủ thêm Bùi Văn Ánh (19 tuổi) và Khúc Văn Cường (17 tuổi) tham gia phi vụ này. Trước khi gây án, bà Vân cung cấp một số thông tin về chồng cũng như số điện thoại di động, biển kiểm soát xe ôtô... cho nhóm sát thủ.

Nhóm của Tuấn liên hệ thuê xe của ông Thái với lý do cần đến thị xã Uông Bí để đòi nợ. Dọc đường đi, chúng cố tình kéo dài thời gian chờ đến tối để có cơ hội ra tay sát hại.

Ngày 28-29/7, Thực cùng Ánh, Cường bị tóm khi đang lẩn trốn ở Hà Nội. Bà Vân cũng bị bắt khi đang cùng gia đình tổ chức mai táng cho chồng tại An Lạc Viên.

Bất hiếu với bố vì 50.000 đồng

Bùi Đức Vinh tại cơ quan điều tra. Ảnh: Đ.N.

Nửa đêm xin bố tiền mua thuốc lá không được, Vinh đã sát hại đấng sinh thành.

Ngày 21/7, Công an quận Hoàn Kiếm, Hà Nội đang tạm giữ Bùi Đức Vinh (28 tuổi ở Hải Dương) để điều tra về hành vi giết người.

Rạng sáng 20/7, chủ một nhà trọ ở phố Lý Quốc Sư phát hiện trong phòng của Vinh xả nước rất mạnh. Mở cửa, chị thấy anh ta đang rửa con dao dính máu. Lúc này, trên sàn nhà máu loang nhiều nơi. Một người đàn ông trung niên nằm gục trên giường.

Chủ nhà trọ lập tức đóng cửa và báo cảnh sát. Vinh bị tạm giữ. Người chết trên giường được xác định là ông Bùi Đức Hóa, 55 tuổi, bố của Vinh.

Căn nhà trọ nơi xảy ra vụ án. Ảnh: Đ.N.

Tại cơ quan điều tra, Vinh khai đã dùng dao gọt hoa quả gây ra vụ án mạng trên. Theo đó, sáng 20/7, hai bố con từ Hải Dương lên Bệnh viện Việt Đức để chữa bệnh. Bác sĩ hẹn ngày hôm sau nên anh ta cùng bố thuê nhà trọ trên phố Lý Quốc Sư với giá 160.000 đồng một đêm.

Rạng sáng hôm sau, do không ngủ được, Vinh xin bố 50.000 đồng để mua thuốc lá nhưng song không được. Tức tối, Vinh cầm dùng dao hại đấng sinh thành...

Một điều tra viên cho biết, Vinh đã ly hôn vợ và có hai con. Anh ta vào Gia Lai làm ăn từ năm 2004. Hơn một tuần trước, Vinh vừa về thăm gia đình.

Đôi bạn già trong vụ án hiếp dâm trẻ em

Người đàn ông trung niên với dáng vẻ khắc khổ nắm tay cô gái trẻ có khuôn mặt ngây ngô bước vào phòng xử án. Trước vành móng ngựa, người bạn già lâu năm của ông đang lầm lũi cúi đầu.

Kéo con gái nhẹ nhàng ngồi xuống hàng ghế dành cho người bị hại, ông thẫn thờ hướng mắt về phía bị cáo Nguyễn Văn Đạt. Ông bảo, người bạn già ấy chắc cũng đang rất hối hận, đau khổ khi phải đối diện với ánh mắt của những người quen, trong đó có ông.

Giọng buồn rượi, ông kể về cuộc đời đầy biến cố, đau thương đã ập đến gia đình mình. Hoàn cảnh oái ăm đã đẩy đưa cha con ông đến đây với tư cách là gia đình người bị hại, còn bạn ông lại là bị cáo của vụ án đau lòng này.

Ông bảo, thời trai trẻ ông cầm súng đi chiến đấu ở chiến trường Tây Nam nên lập gia đình muộn. Gần 40 tuổi ông mới có được mụn con gái đầu lòng trong niềm vui khôn tả của cả gia đình.

Nhưng vợ chồng ông không ngờ niềm vui đó không được trọn vẹn. Bé Kiều Trinh không phát triển bình thường như các bạn cùng trang lứa. Nó không nghe, không nói và cũng không nhận thức được như những đứa trẻ khác. Kiều Trinh đã bị ảnh hưởng dioxin di truyền từ ông - loại chất độc ông mắc phải từ lúc còn ở chiến trường.

Được sự tư vấn của các bác sĩ và đã chứng kiến nhiều nhiều cảnh tượng đau lòng của những em bé bị mắc căn bệnh đáng sợ này, vợ chồng ông quyết định không sinh thêm nữa. Ông bà muốn dồn tất cả tình thương, sự chăm sóc cho Kiều Trinh với suy nghĩ phần nào bù đắp những bất hạnh mà em gặp phải.

Nhưng sự bất hạnh dường như vẫn chưa chịu buông tha cho ông. Năm bé Kiều Trinh chưa được mười tuổi thì vợ ông đột ngột qua đời sau một cơn bạo bệnh. Yêu vợ, thương con ông bỏ qua mọi sự mai mối đi thêm bước nữa và chấp nhận cảnh “gà trống nuôi con”.

Trong xóm, ông thân với ông Đạt nhất. Hàng ngày ông này vẫn hay qua trà nước, trò chuyện. Mỗi khi gia đình ai có công việc, đám xá, họ đều không quên “thỉnh” nhau.

Ngày 17/6/2010, sau khi thu hoạch xong vụ lúa đông xuân, mừng mùa lúa này trúng nên ông Đạt làm thịt con vịt cúng tạ ơn trời đất và không quên rủ ông bạn qua nhậu. Hai người bạn tâm giao cưa đứt gần 3 lít rượu đế. Không thể uống thêm, ông lội bộ về nhà rồi leo lên võng ở đầu hiên nhà nằm ngủ.

Theo cáo trạng, nửa tiếng sau, ông Đạt khật khưỡng tìm đến rủ ông bạn qua nhà uống cà phê. Gọi hoài mà không thấy ông tỉnh dậy nên ông Đạt quay lưng định ra về. Lúc này bé Kiều Trinh (15 tuổi) bất ngờ chạy ra ôm chầm lấy ông Đạt từ phía sau lưng. Ngoảnh đầu nhìn, ông này thấy chiếc quần buộc dây thun của con bé bị tụt xuống đầu gối nên nảy sinh ý định tà dâm.

Khi ông Đạt đang thực hiện hành vi đồi bại với cô bé thiểu năng tại phòng khách thì bị em vợ ông đi thăm ruộng ngang qua bắt gặp quả tang. Xấu hổ với xóm giềng và cũng sợ bị pháp luật trừng phạt, ông Đạt bỏ trốn lên nhà người con gái ở Vĩnh Long nhưng sau đó đã bị bắt giữ.

Tại phiên tòa sơ thẩm, vị chủ tọa hỏi ông về yêu cầu của gia đình bị hại? Muốn xử nặng, nhẹ hay có bồi thường gì? Trầm ngâm một lúc, ông nghẹn giọng: "Việc không hay thì đã xảy ra rồi, là con người không ai tránh khỏi lầm lỗi. Bị cáo đã biết sai, đã nhận lỗi với cha con tôi. Hơn nữa anh ấy cũng không phải là người xấu mà chẳng qua do nhất thời không làm chủ được bản thân nên mới xảy ra cơ sự. Ảnh cũng đã già, mong tòa xử nhẹ để ảnh nhanh về đoàn tụ với gia đình..."

Được nói lời sau cùng, ông Đạt quay xuống xin lỗi cha con ông một lần nữa và cảm ơn tấm lòng bao dung của người bạn từng gặp nhiều bất hạnh trong đời.

TAND tỉnh Hậu Giang đã tuyên phạt ông Đạt mức án 6 năm tù về tội "hiếp dâm trẻ em”.

Nhìn theo chiếc xe tù chở người bạn già cho đến khi nó khuất hẳn, cha con ông mới lặng lẽ ra về. "Mong đây là điều bất hạnh cuối cùng với gia đình ông ấy", một người dự khán trùng giọng.

Án mạng do 'không biết dỗ trẻ con'

Sau một hồi cãi vã vì để đứa trẻ khóc, anh Quát (29 tuổi), bị cậu em vợ dùng kéo đâm chết.

Ngày 30/6, Công an huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) khởi tố, bắt tạm giam Trần Văn Lý (18 tuổi) trú tại xã Kỳ Trinh về hành vi giết người.

Chiều 29/6, Lý đến nhà anh rể Nguyễn Đình Quát (29 tuổi) ở xã Kỳ Trinh chơi. Trong quá trình chơi đùa với cháu, Lý để cho cháu bé khóc khiến anh Quát nhắc nhở rồi cả hai xảy ra cãi vã.

Bức mình vì bị anh rể quát mắng, Lý chạy sang nhà hàng xóm mượn cây kéo về đâm một nhát vào ngực anh Quát. Thấy anh rể gục xuống trên vũng máu, Lý tìm đường bỏ trốn.

Dù được mọi người đưa đi cấp cứu nhưng anh Quát bị chết vì mất máu và vết thương quá sâu. Hung thủ sau khi biết anh rể bị chết đã tìm đến công an để đầu thú.

Anh Quát là Phó bí thư Đoàn xã Kỳ Trinh huyện Kỳ Anh. 

Nam sinh viên cướp tài sản để bao người yêu đi bar

Quang sát hại bạn chat, cướp xe LX để chở người yêu đi chơi, tổ chức sinh nhật cho cô này ở quán bar. Cậu sinh viên bị bắt khi đang chuẩn bị đưa bạn gái vào nhà nghỉ.

Công an quận Đống Đa (Hà Nội) đang tạm giữ Nguyễn Duy Quang (20 tuổi, ở Thái Nguyên) để điều tra hành vi giết người, cướp tài sản.

Tối 24/6, người bán hàng ăn ở đầu ngõ 157 phố Chùa Láng phát hiện một cô gái bò lết từ trong ngõ ra, người đầy máu. Nạn nhân được xác định là Nguyễn Thị Ý, sinh viên Đại học ở Hà Nội.

Nguyễn Duy Quang. Ảnh: N.V.

Điều tra vụ việc, nhà chức trách xác định Nguyễn Duy Quang (sinh viên một trường đại học đóng trên đường Giải Phóng) là thủ phạm. Tại cơ quan điều tra, nam sinh viên thừa nhận đã sát hại Ý để cướp tài sản. Anh ta khai quen nữ sinh viên này qua mạng và thỉnh thoảng mới gặp nhau. Chiều 24/6, sau khi chuẩn bị dây thừng, Quang rủ cô gái đi chơi.

Đến ngõ 157 Chùa Láng, Quang cố tình đi sâu vào trong và giải thích là nhầm đường. Tại đây, Quang vờ loạng choạng tay lái để bảo Ý cầm lái chiếc LX. Ngồi phía sau, anh ta quàng dây thít cổ và dùng chân đạp ngã cô sinh viên... Quang cầm gạch đánh vào đầu Ý khiến cô bất tỉnh, rồi lấy bao tải phủ lên người.

Cướp được điện thoại của Ý, anh ta đem bán được 2,4 triệu đồng. Còn xe LX, tối 25/6 Quang dùng để chở người yêu đi chơi. Quang thừa nhận sắp đến sinh nhật người yêu, túng tiền nên đi cướp tài sản.

Lời thú tội của nam sinh cướp tài sản để bao người yêu

Siết cổ bằng dây thừng và đập gạch vào đầu, tưởng cô sinh viên 18 tuổi đã chết, Quang cướp đi dây chuyền, điện thoại cùng chiếc xe LX. Sáng hôm sau, anh ta vẫn đến trường thi hết môn.

Sáng 27/6, tại Công an quận Đống Đa, Hà Nội, Quang khai đang theo học tại Đại học Xây dựng. Quang quen nạn nhân Nguyễn Thị Ý (18 tuổi, ở Nghệ An) vài tháng trước qua Facebook và thi thoảng đi chơi với nhau cùng đám bạn.

Quang tại cơ quan điều tra. Ảnh: Hà Anh.

Gần đây, thấy Ý đi chiếc Piaggio LX mới toanh, Quang nảy sinh ý định cướp tài sản. Hai ngày trước khi gây án, cậu sinh viên đã đi "khảo sát" nhiều nơi và chọn bãi đất hoang đổ phế liệu xây dựng trong một con ngõ ít người qua lại ở phố Chùa Láng làm nơi gây án.

Chiều 24/6, Quang điện thoại rủ Ý đi uống nước nhưng cô gái đã có hẹn nên khoảng 20h30 họ mới gặp nhau. Lấy cớ rủ đi gặp một người bạn, Quang đưa cô nữ sinh vào con ngõ đã định sẵn. Quang vờ bảo đi nhầm đường, cố tình làm nghiêng xe rồi bảo Ý cầm lái.

Khi ngồi sau Ý, Quang quàng dây thừng thít chặt cổ nạn nhân, rồi đạp ngã khỏi xe. Anh ta cầm gạch đánh vào đầu khiến thiếu nữ bất tỉnh. "Cô ấy lúc đó chỉ ú ớ kêu cướp rồi ngất lịm. Em kéo Ý vào phía sâu bên trong rồi lấy bao tải rách phủ lên rồi phóng xe máy đi...", Quang khai tại cơ quan điều tra.

Theo lời Quang, lấy được xe, anh ta đi gặp người yêu. Bán điện thoại của Ý được 2,4 triệu đồng, Quang đưa bạn gái vào quán bar. Đi chơi cả đêm, sáng hôm sau Quang vẫn đến trường thi môn Giải tích như chưa có chuyện gì xảy ra.

Một cán bộ điều tra cho hay, 1h sáng 26/6, khi vừa bước vào nhà nghỉ ở phường Bồ Đề cùng với bạn gái, Quang đã bị bắt. Tại cơ quan điều tra, cậu sinh viên từng đi thi tuyển học sinh giỏi môn Lý của tỉnh Bình Phước cho hay, sau khi học hết cấp 3 gia đình cậu chuyển về Thái Nguyên sinh sống. Quang đỗ vào trường Đại học Xây dựng với số điểm khá cao.

Sống ở Hà Nội cùng chị gái, kinh tế không khó khăn nhưng chu cấp của gia đình không đủ để Quang tới vũ trường, quán bar. Cậu sinh viên nảy sinh ý định giết cô bạn mới quen để cướp tài sản.

Theo cảnh sát, nạn nhân Ý sau khi tỉnh lại được một người dân đưa cấp cứu kịp thời nên đã qua cơn nguy kịch. Hiện đầu của cô vẫn sưng to, cổ hằn vết tím và thều thào nói được đôi chút.

Sát hại mẹ vợ rồi treo cổ tự tử

Xin tiền mẹ vợ không được, Tài dùng dao sát hại bà cùng 2 đứa cháu. Gây án xong, anh ta lên đồi cây treo cổ tự tử.

Ngày 19/6, Công an Đông Triều (Quảng Ninh) cho biết, do mâu thuẫn gia đình Nguyễn Văn Tài (37 tuổi, ở xã Hồng Thái Đông) đã dùng dao nhọn đâm mẹ vợ và 2 đứa cháu con của em vợ. Cháu trai 3 tuổi đang cấp cứu tại bệnh viện. Hai người kia đã chết do mất máu quá nặng.

Cơ quan điều tra làm rõ, Tài lấy con gái bà Bảy, nhưng do 2 vợ chồng mâu thuẫn, vợ Tài gửi đơn lên TAND huyện Đông Triều xin ly hôn. Tòa đã gọi Tài ra toà nhiều lần, song Tài không ra với lý do không muốn bỏ vợ.

Cùng thời gian này, bà Bảy có bán một ô đất gần nhà và cho em vợ Tài một số tiền. Biết vậy, Tài đã đến xin bà Bảy tiền, tuy nhiên bà Bảy nói chỉ còn đất, nếu muốn làm nhà thì bà cho xây nhà mà ở.

Lời qua tiếng lại với mẹ vợ, Tài nhất định không đồng ý lấy đất, chỉ muốn lấy tiền... Chiều 17/6, lợi dụng lúc bà Bảy ở nhà cùng 2 đứa cháu, Tài đã cầm dao nhọn cứa cổ làm bà Tài chết tại chỗ. Sau đó, Tài tiếp tục sát hai hai đứa cháu.

Gây án xong, Tài lên trên đồi cây ở gần nhà bà Bảy treo cổ tự tử.

Đâm chị dâu vì bênh vợ con

Ấm ức vì con gái bị mắng và vợ bị tát, cậu em chồng cầm dao đâm trúng ngực chị dâu khiến nạn nhân tổn hại gần 70% sức khỏe.

Ngày 9/6, Công an quận Lê Chân (Hải Phòng) vừa kết thúc điều tra, đề nghị VKS truy tố Nguyễn Mạnh Hiền (34 tuổi) về hành vi cố ý gây thương tích.

Tối một ngày cuối tháng 7/2008, trên đường Thiên Lôi, Hiền đã dùng dao gọt hoa quả đâm trúng ngực chị dâu Phạm Thị Thanh (35 tuổi), gây tổn hại 69% sức khỏe.

Tại cơ quan điều tra, Hiền khai bức xúc vì chị dâu đánh chửi vợ, con mình nên anh ta "đâm bừa". Còn bị hại Thanh cho biết, nguyên nhân xô xát bắt nguồn từ việc con gái của Hiền đến nhà gọi con gái của chị đi chơi nên khiến chị mất ngủ. Chị Thanh sang nhà mắng và cốc vào đầu con của Hiền. Cùng lúc đó, người chị dâu này đã tát vợ Hiền.

Hiền cùng vợ sau đó đến nhà yêu cầu chị Thanh ra ngoài nói chuyện. Anh ta tát chị dâu. Người phụ nữ cầm mũ bảo hiểm đập liên tiếp vào mặt cậu em chồng song anh này dùng tay đỡ được. Sau khi bỏ đi ít phút, Hiền bất ngờ quay lại với con dao trên tay, đâm trúng ngực chị Thanh.

Người mẹ và con trai chết thảm trong nhà

Nghe ầm ĩ ở nhà anh Hùng và tiếng kêu khóc của trẻ nhỏ, hàng xóm chạy sang phát hiện cô vợ và đứa con 3 tuổi nằm chết trên vũng máu. Người chồng bất tỉnh.

Thấy dấu hiệu còn sống của người đàn ông này, hàng xóm đưa đi cấp cứu nhưng không kịp.

Ba người chết trong nhà anh Lương Mạnh Hùng tại xã Hà Thạch, thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ, được xác định là anh Hùng (29 tuổi) cùng vợ Lê Thị Hương (26 tuổi) và con trai Lương Quang Huy (3 tuổi).

Chiếc gối và chiếu thẫm máu trong nhà anh Hùng. Ảnh: Quốc Thái

Khoảng 20h ngày 30/5, hàng xóm nghe thấy tiếng cãi cọ, la hét của anh Hùng; lời van xin của chị Hương cùng tiếng hét thảm thiết của bé Huy. Một người chạy sang can ngăn thì thấy hai mẹ con chị Hương nằm chết trên vũng máu. Ở dưới bếp anh Hùng nằm bất động.

Ngày 31/5, cơ quan công an nhận định chị Hương và bé Huy chết do bị đâm. Còn anh Hùng tử vong do thuốc trừ sâu. Tại hiện trường, cảnh sát thu được đoạn sắt nhọn dài khoảng 30cm dùng để đục bê tông có dính máu...

Nhà chức trách không loại trừ khả năng anh Hùng dùng vật này để đánh vợ, lúc này chị Hương đang bế con nên đã đánh nhầm sang đứa trẻ 3 tuổi. Tiếp đó, người đàn ông sát hại vợ và tự tử.

Tổ ấm mới xây của đôi vợ chồng trẻ còn chưa hoàn thiện xong. Ảnh: Quốc Thái

Người dân xung quanh cho biết, một ngày trước đó họ có chứng kiến đôi vợ chồng này cãi nhau. Hai vợ chồng này có với nhau con gái đầu 6 tuổi và bé Huy. Sau nhiều năm tích cóp, họ vừa xây được ngôi nhà 3 gian.

Nam sinh lớp 9 sát hại bé gái trong rừng

Mộng Thế Xương (15 tuổi, lớp 9 ở huyện Tương Dương, Nghệ An) thấy em bé 7 tuổi đeo hoa tai vàng nên tìm cách chiếm đoạt. Bên dòng suối, cậu thiếu niên đã sát hại đứa trẻ hàng xóm.

Ngày 31/5, Công an huyện Tương Dương (Nghệ An) đã khởi tố, tạm giam Mộng Thế Xương (xã Yên Hòa) để điều tra hành vi giết hại bé Lô Thị Ánh Như (7 tuổi) tại cánh rừng vắng.

Thượng tá Nguyễn Văn Hùng (Trưởng công an huyện) cho biết, ngày 24/5 Như cùng một đứa trẻ nữa đến nhà Xương chơi thì được cậu hàng xóm này rủ vào rừng hái quả ăn. Khi trèo lên cây, nam sinh lớp 9 để ý thấy Như đeo hoa tai vàng nên tìm cách chiếm đoạt.

Sau khi hái quả ăn, Xương tiếp tục rủ bé Như đi ra bờ suối. Tại đây, cậu thiếu niên 15 tuổi xô ngã đứa trẻ 7 tuổi để lấy bằng được đôi hoa tai... Trước khi ra về, Xương cầm đá đánh vào đầu Như cho đến khi em tắt thở. Tối hôm đó, gia đình Như không thấy con về nên đi tìm và phát hiện sự việc.

Theo cảnh sát, đôi hoa tai vàng chiếm đoạt được Xương cắt nhỏ rồi cất ở khe cửa. Khi chưa kịp tiêu thụ tang vật, sát thủ tuổi 15 này đã bị bắt.

Bà bầu bị chồng chém trọng thương

Thiện lăm lăm con dao, khống chế vợ đang mang bầu 6 tháng. Sau khi khiến sản phụ bất tỉnh vì nhiều vết chém, anh ta dọa ai tới gần sẽ giết.

Nạn nhân là chị Nguyễn Thị Kim Dung (29 tuổi, trú tại ngõ Thổ Quan, Hà Nội). Người gây án là Đào Hải Thiện (29 tuổi) - chồng chị Dung. Tại hiện trường, 4 con dao dính nhiều máu và tóc đã bị cảnh sát thu giữ.

Hiện trường vụ án chiều 15/5.

Một hàng xóm cho biết, gần 14h ngày 15/5 bà nghe tiếng kêu cứu thất thanh của chị Dung và đứng trên ban công nhìn xuống. "Tôi thấy Thiện lôi vợ ra ra cổng, trên tay lăm lăm 2 con dao. Anh ta chém liên tiếp khiến chị Dung ngã gục", nhân chứng kể lại.

Khi cảnh sát xuất hiện, Thiện dọa nếu ai lại gần anh ta sẽ giết chết. Công an phải dùng biện pháp mạnh để khống chế anh ta.

Mẹ của Thiện cho biết, sự việc xảy ra khi vợ chồng bà đi vắng. Chị Dung và Thiện kết hôn năm 2009. Con dâu bà đang mang bầu tháng thứ 6.

Hiện trường là ngôi nhà 3 tầng xây đã lâu, nằm sâu trong ngách nhỏ của ngõ Thổ Quan, nhiều vết máu chảy từ trên tầng 2 (phòng của vợ chồng Thiện) xuống nhà dưới và ra đến cổng. Đồ đựng thức ăn, thuốc men vương vãi khắp nhà.

Với dấu vết để lại, cảnh sát xác định Thiện đã chém vợ ở tầng 2, lôi xuống tầng 1 và tiếp tục gây án.

Đến chiều tối 15/5, sản phụ Dung vẫn trong tình trạng nguy kịch do bị đa chấn thương ở đầu, người và chân tay.

Đánh vợ tử vong bằng giày cao gót

Do xích mích chuyện tình cảm, Thắng cầm giày cao gót phang tới tấp vào đầu vợ. Người đàn bà tử vong do bị chấn thương nặng vùng não.

Ngày 9/5, Công an tỉnh Quảng Trị đã bắt Nguyễn Thắng (36 tuổi, xã Cam Thủy, Cam Lộ) để điều tra hành vi đánh người dẫn đến tử vong. Nạn nhân là chị Nguyễn Thị Hạnh, 33 tuổi, vợ Thắng.

Theo cơ quan điều tra, khoảng 21h30 ngày 8/5, trong lúc cãi nhau Thắng đã đánh vợ bằng giày cao gót. Nghe tiếng la hét, hàng xóm vào can ngăn và đưa chị Hạnh đi cấp cứu. Lúc này, người đàn bà đã hôn mê.

Đêm hôm đó, chị Hạnh đã không qua được cơn nguy kịch. Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy, nạn nhân chết do bị chấn thương nặng vùng não bộ.

Dìm người phụ nữ xuống mương

Một ngày sau khi xác định danh tính nạn nhân bị dìm xuống mương nước ở khu vực cánh đồng huyện Duy Tiên (Hà Nam), cảnh sát đã bắt Hùng và Thành. Hai nghi phạm gây ra vụ án này là cậu cháu của nhau.

Nghĩ tìm được con ba ba, người đàn ông đi đánh cá hăm hở cúi xuống mò thì tá hỏa phát hiện ra xác người.

Trình báo với Phòng cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội Công an Hà Nam, người đánh cá cho biết chiều 13/4, tại mương nước ở xã Mộc Nam, huyện Duy Tiên, ông thấy xuất hiện hai đầu cọc tre nhô lên. Ở đây còn có một tấm bê tông cùng một số viên gạch cỡ lớn.

Khi đưa chiếc gậy đánh cá bằng điện vục xuống chỗ nước này, ông thấy ở dưới sủi bọt khí khá nhiều. Nghĩ dưới có con ba ba, ông cúi xuống mò thì phát hiện xác người.

Khám nghiệm hiện trường, Công an Hà Nam xác định tại đây có một thi thể bị trói bằng dây điện và dìm dưới nước bởi dưới 2 cọc tre (khoảng 70 cm) đan chéo nhau. Một phần người chết bị tấm bê tông to (khoảng 70 kg) và 2 cục gạch lớn đè lên.

Theo kết quả khám nghiệm tử thi, nạn nhân chừng 18-22 tuổi, tử vong khoảng 10 ngày trước. Người này bị đánh vào đầu nhiều nhát khiến vỡ hộp sọ.

Ngày 30/4, công an tỉnh Hà Nam đã bắt hai nghi phạm Phạm Mạnh Hùng (48 tuổi ở Hà Nội) và Phạm Minh Thành (22 tuổi ở Hà Nam) liên quan đến vụ án một phụ nữ bị dìm xác xuống mương nước ở khu vực cánh đồng thôn Yên Ninh, huyện Duy Tiên, Hà Nam được phát hiện hơn chục ngày trước đó.

Họ là cậu cháu của nhau. Một ngày trước đó, nạn nhân xấu số được xác định là Jin Chan Xian (tức Kim Xuân Tiên, 47 tuổi ở tỉnh Kiên Giang, Trung Quốc). Người phụ nữ này hành nghề buôn bán ở Việt Nam.

Bước đầu, theo lời khai, do hành nghề xe ôm nên cách đây khoảng 3 năm, Hùng có quen với chị Sin. Do biết tiếng Trung Quốc nên cả hai nhanh chóng thân thiết và thi thoảng làm ăn chung với nhau. Gần đây, do nợ nần nhiều, Hùng nảy sinh ý định sát hại người phụ nữ này hòng cướp tài sản.

Theo đó, ngày 8/4, biết chị Sin sẽ sang Việt Nam, Hùng đã rủ về quê tại xã Mộc Nam huyện Duy Tiên chơi. Trước khi cả hai cùng về, Hùng đã điện cho cháu ruột của mình là Phạm Minh Thành chuẩn bị hung khí gây án, cướp tài sản.

Dọc đường đèo bằng xe máy từ Hà Nội về quê, Hùng đã chở chị Sin đến khu vực cánh đồng vắng vẻ để thuận cho việc ra tay sát hại. Qua lời khai, Hùng và Thành đã dùng búa đinh đập nhiều nhát vào đầu nạn nhân dẫn đến tử vong.

Sau khi gây án, cả hai lục soát lấy đi nhiều tài sản có giá trị rồi dìm xác nạn nhân xuống mương nước hòng phi tang. Hai ngày sau, sợ bị lộ chúng mang cọc tre, tảng bê tông lớn để ghìm xác nạn nhân xuống mương.

Vụ án chỉ bị phát hiện khi một người dân đi đánh cá qua lại khu vực này.

Thuê sát thủ 50 triệu đồng để bắn chết chồng

Chủ mưu vụ bắn chết ông Thụy bằng súng hoa cải ở giữa đường được xác định là người vợ và cậu con rể. Các sát thủ được thuê giết người với giá 50 triệu đồng.

Ngày 23/2, Công an Hải Phòng cho biết vừa làm rõ vụ dùng súng hoa cải bắn chết ông Nguyễn Đăng Thụy (46 tuổi ở Hải Dương). 4 nghi phạm bị bắt, trong đó có vợ nạn nhân là Nguyễn Thị Quyên và con rể Lê Văn Quân.

Theo cơ quan điều tra, rạng sáng 21/2, ông Thụy trên đường mang thịt trâu từ Hải Dương đến Hải Phòng để giao cho khách đã bị bắn chết tại huyện An Dương.

Tang vật liên quan đến vụ án bị thu giữ.

Nhà chức trách nhận định, vụ việc liên quan mâu thuẫn giữa nạn nhân với người quen biết. Lần theo manh mối này, cảnh sát bắt nghi phạm chủ mưu là bà Quyên. Quân cùng 2 thanh niên khác cũng bị bắt.

Tại cơ quan điều tra, bà Quyên khai 3 năm gần đây, ông Thụy thường đánh vợ, chửi con... Lại thêm nghi ngờ chồng có bồ nhí nên bà kể với con rể 25 tuổi, nhờ "xử lý" bố vợ.

Quân sau đó thuê Nghiêm Văn Min (35 tuổi ở Quảng Ninh) và Bùi Thọ Thành (21 tuổi ở Hải Dương) với giá 50 triệu đồng để thực hiện ý muốn của mẹ vợ. Sau khi nhận trước 35 triệu đồng, rạng sáng 21/2 các sát thủ đã theo sát ông Thụy để gây án.

Hiện, khẩu súng gây án đã bị thu giữ.

Khóa cửa buồng ngủ để 'dạy' vợ

Nửa đêm, Toản chốt cửa phòng, xông vào giường gọi vợ dậy nói: "Tao giết chết mày, chỉ được làm ma nhà này chứ không được bỏ đi đâu cả".

Ngày 22/2, VKS tỉnh Quảng Bình cho biết đã khởi tố bị can, tạm giam Lê Hải Toản (39 tuổi, trú tại Đồng Sơn, Đồng Hới) về tội giết người. Nạn nhân bị Toản chém 3 nhát suýt chết là người vợ Đoàn Thị Bích Thao, 34 tuổi.

Theo kết quả xác minh, do mâu thuẫn vợ chồng, Toản có âm mưu sát hại vợ. Tối một ngày đầu năm Toản đưa con gái 6 tuổi nằm ngủ ở phòng khách, rồi ngồi uống rượu trước sân. Gần nửa đêm, Toản xuống bếp lấy dao, vào phòng ngủ chốt cửa lay gọi vợ dậy. Anh ta gí dao kề cổ người đàn bà nói: "Tao giết chết mày, chỉ được làm ma nhà này chứ không được bỏ đi đâu cả, nếu bỏ đi thì cả hai chết trong nhà này luôn".

Bị chồng chém vào đầu và tay, chị Thao gục xuống. Tưởng vợ đã chết, Toản tìm cách tự vẫn, chém nhiều nhát vào tay. Lúc này, người vợ gượng dậy lết ra ngoài kêu cứu nên người trong gia đình biết chuyện. Hai vợ chồng được đưa cấp cứu kịp thời, giữ được tính mạng.

Sau nhiều ngày điều trị vết thương, Toản đã bị công an bắt tạm giam.

Giở trò bậy tại nhà nhân tình

Khi đến chơi nhà bác họ dịp cuối năm, thiếu nữ mới lớn đã bị Hoàng Thế Đoàn lôi vào giường giở trò đồi bại. Nạn nhân chạy về trong tinh thần hoảng loạn.

Ngày 11/2, Công an thành phố Yên Bái cho biết vừa ký quyết định khởi tố, tạm giam Hoàng Thế Đoàn, 53 tuổi, để điều tra hành vi hiếp dâm trẻ em.

Nghi phạm Hoàng Thế Đoàn.

Theo kết quả xác minh, ngày 31/1 cô bé chưa tròn 16 tuổi tên Trinh đến chơi nhà bác họ ở cùng khu. Không gặp người thân, cô bé chỉ thấy Đoàn (quan hệ tình cảm với chủ nhà) đang dọn dẹp... Nhân lúc nhà vắng người, ông Đoàn đã khống chế, hiếp dâm Trinh.

Mẹ Trinh cho biết thấy con gái hoảng sợ, khóc lóc, máu chảy ướt quần chạy về nên đã gạn hỏi sự tình. "Tôi sang nhà tìm Đoàn, ông ta định bỏ đi nên tôi phải nhờ hàng xóm giữ lại. Sau một lúc quanh co, ông ta nhận đã làm trò bậy với đứa trẻ. Hắn còn định tự sát bằng dao và đập đầu vào tường, may những người có mặt lúc đó kịp ngăn lại, khống chế giao công an".

Theo người mẹ, Trinh không đi học được do tâm sinh lý nhiều lúc không bình thường. Còn ông Đoàn đã có vợ con nhưng có quan hệ tình cảm với người phụ nữ khác.

Giết đồng nghiệp thả trôi sông vì thiếu nợ 300.000 đồng

Sau khi sát hại đồng nghiệp của mình, Quân nhét xác anh Tài vào hai bao tải dứa rồi thả sông Hồng. Toàn bộ giấy tờ tùy thân cũng như tài sản của nạn nhân xấu số bị hung thủ tẩu tán.

Chiều 9/2, sau nhiều ngày điều tra, công an Hà Nội đã tìm thấy xác được cho là của nạn nhân Nguyễn Hữu Tài (29 tuổi ở Hương Sơn, Hà Tĩnh) trong vụ án giết người, ném sông Hồng để phi tang.

Xác nạn nhân xấu số được phát hiện ở khu vực ven sông Hồng, thuộc địa phận phường Cự Khối, đoạn giữa cầu Thanh Trì và cầu Vĩnh Tuy đựng trong chiếc bao tải mầu trắng, chân tay được buộc lại bằng sợi dây điện.

Quân tại cơ quan điều tra chiều 9/2.

Theo cơ quan điều tra, trước đó, Tài có điện về nhà thông báo sẽ về quê ăn Tết vào ngày 26 tháng chạp. Tuy nhiên, sau vài ngày tìm kiếm không thấy bóng dáng, chiều 4 Tết gia đình đã đến trụ sở cảnh sát trình báo.

Ngay trong ngày hôm đó, nam thanh niên khai là Trương Mạnh Quân (32 tuổi ở quận Hai Bà Trưng), nhân viên kiểm ngân Cục phát hành và kho quỹ Ngân hàng nhà nước Việt Nam đã đến trụ sở PC 45 đầu thú.

Theo lời khai và tài liệu ban đầu, cơ quan điều tra xác định, chiều 28/1, sau bữa tất niên với cơ quan, Quân hẹn anh Tài đến nhà để giải quyết nợ nần. Trên sân thượng, Quân hứa trả trước 200.000 đồng (số còn lại 300.000 đồng sẽ trả sau) nhưng không được Tài chấp nhận. Hai bên đã xảy ra cãi cự.

Trong lúc xô sát, Quân lấy cây xà cày (dài khoảng 60cm) đập vào gáy đồng nghiệp khiến nạn nhân gục ngã. Thấy Tài tỉnh dậy định cầm gỗ chống lại, Quân giằng và liên tiếp đập vào đầu khiến nạn nhân chết tại chỗ. Sau khi xác định Tài đã chết, Quân dùng dây điện trói chân tay người này rồi cho vào 2 lượt bao tải rứa để trên sân thượng.

Cảnh sát cho biết, không chỉ lấy một khoản tiền, chiếc điện thoại cùng chiếc xe máy của nạn nhân, hung thủ còn phi tang một số đồ cá nhân của nạn nhân xấu số ở nhiều nơi khác nhau.

Ngay trong đêm gây án, lợi dụng lúc vắng người, Quân thả xác nạn nhân từ sân thượng tầng 3 xuống đất. Thi thể Tài được hung thủ chở đến cầu Vĩnh Tuy rồi thả trôi sông Hồng.

Xong việc, Quân lấy xe máy của nạn nhân đi lòng vòng đến sáng, rồi ra cơ quan làm việc bình thường. Ngày cuối cùng của tháng 1, hung thủ mang xe máy và điện thoại của nạn nhân bán được gần 9 triệu đồng.

Hại vợ vì bị ngăn cản uống rượu

Án mạng kinh hoàng xảy ra tại ki-ốt bán quần áo vào ngày giáp Tết sau khi người vợ cằn nhằn chồng liên tục uống rượu suốt buổi tối.

Ngày 29/1, Công an tỉnh Quảng Ninh bắt giữ Nguyễn Văn Cừ (28 tuổi) - người chồng gây ra cái chết của cô vợ Trần Thị Liên.

Cừ cầm dao quắm chém vợ nhiều nhát.

Tối 28/1 thấy Cừ ôm khư khư chai rượu uống liên hồi, chị Liên can ngăn. Nói mãi không được, người vợ bế con 8 tháng tuổi đi ngủ trước. Bực tức vì bị cằn nhằn, cộng với men rượu đã ngấm, Cừ xách con dao quắm ở góc nhà lao vào quát mắng và chém vợ.

Bị thương, chị Liên cố chạy thoát ra ngoài nhưng cửa nhà đã khóa… Biết vợ bị thương, Cừ để mặc lên giường đi ngủ. Khoảng 4h sáng hôm sau, anh ta tỉnh dậy, gọi hàng xóm đưa chị Liên đi cấp cứu. Nạn nhân tử vong trong sáng 29/1 do vết thương quá nặng.

Chị Liên và Cừ đều cùng quê ở huyện Thuận Thành, Bắc Ninh, thuê một ki-ốt bán quần áo tại km 12, xã Hải Đông, Móng Cái được khoảng 2 năm. 

Chém chết người tại quán karaoke

Nhìn thấy hai người ôm nhau trong phòng hát karaoke, Phạm Anh Dũng thấy khó chịu nên đã cùng nhóm bạn mua dao chém chết một người.

Ngày 18/1, Công an quận Đống Đa (Hà Nội) cho biết đã làm rõ vụ va chạm dẫn đến chết người tại một quán karaoke ở phường Văn Miếu.

Theo cơ quan điều tra, tối 16/1, Nguyễn Thu Hường (15 tuổi, ở quận Hai Bà Trưng) tổ chức sinh nhật nên đã thuê một phòng karaoke tại phố Nguyễn Khuyến, mời bạn bè tham dự. Trong 6 người được mời có Phạm Anh Dũng (17 tuổi, ở quận Hoàng Mai). Cả nhóm hát đến 21h30 thì Phạm Anh Dũng gọi điện cho 7 người khác đến hát cùng.

Trong lúc hát, thấy chủ bữa tiệc là Hường và Lưu Đình Dũng (21 tuổi, ở quận Thanh Xuân) ôm nhau, Phạm Anh Dũng tức tối, lại được bạn hưởng ứng nên cả bọn đã đi mua dao. Sau đó Phạm Anh Dũng cùng một số thanh niên quay lại phòng hát karaoke đâm Lưu Đình Dũng 3 nhát, trong đó có một nhát vào phổi.

Nạn nhân được đưa đi cấp cứu nhưng đã tử vong trên đường đến bệnh viện. Trong vụ va chạm, nhóm của Dũng cũng chém một người khác bị thương là Vũ Trọng Đạt (16 tuổi). Sau khi gây án, cả nhóm đã bỏ trốn.

Công an điều tra đang truy bắt và yêu cầu Phạm Anh Dũng, Trần Nam Sơn (18 tuổi), Phạm Hoàng Giang (16 tuổi), Nguyễn Xuân Trường (chưa rõ năm sinh, cùng ở quận Hoàng Mai) và Nguyễn Mạnh Hùng (15 tuổi, ở quận Hoàn Kiếm) ra đầu thú.

Nhóm thanh niên giết người ở quán karaoke ra đầu thú

6 thanh niên liên quan vụ hành hung đến chết một khách hát karaoke tại quận Đống Đa, Hà Nội, vừa ra đầu thú.

Nhóm thanh niên gồm: Nguyễn Mạnh Hùng (15 tuổi, từng đi trường giáo dưỡng), Nguyễn Quang Huy (16 tuổi, có một tiền sự), Phạm Hoàng Giang (16 tuổi), Trần Nam Sơn (18 tuổi), Nguyễn Xuân Trường (17 tuổi, từng có tiền án) và Phạm Anh Dũng đều ở quận Hoàng Mai và Hai Bà Trưng, Hà Nội.

Phạm Anh Dũng tại cơ quan điều tra.

Tại cơ quan điều tra, Hùng, Huy, Giang, Trường và Sơn khai đang chơi bi-a ở đường Trương Định thì nhận điện thoại của Anh Dũng rủ lên một quán hát ở trên phố Nguyễn Khuyến. Khi cả hội đến nơi, Anh Dũng nói muốn đánh anh Lưu Đình Dũng (21 tuổi, ở quận Thanh Xuân) đang ngồi trong phòng vì thấy "ngứa mắt".

5 thanh niên này đã hưởng ứng và gom tiền mua 6 con dao. Có hung khí trong tay, Hùng vung dao đe dọa mọi người đang ngồi trong phòng hát rồi cả nhóm lao vào đánh anh Đình Dũng... Anh Dũng cầm dao đâm trúng bụng người này. Huy xông tiếp vào gây án khiến nạn nhân gục ngã bên vũng máu, chết trên đường đi cấp cứu. Trong vụ án mạng này, nhóm côn đồ còn chém trọng thương một người khác.

Sau khi gây án, cả bọn tẩu thoát. Chúng vứt hung khí dưới một hố ga gần sân bóng Thịnh Liệt.

Cảnh sát cho biết mâu thuẫn giữa Anh Dũng và nạn nhân Đình Dũng bắt nguồn vào tối 16/1 khi cả hai cùng tới dự tiệc sinh nhật của Nguyễn Thu Hường (15 tuổi) tổ chức tại quán karaoke này. Trong lúc hát, thấy chủ bữa tiệc là Hường và Đình Dũng ôm nhau Anh Dũng đã rất tức tối.

Hãm hiếp đồng nghiệp

Lợi dụng đi giao hàng đêm cùng với đồng nghiệp nữ, Hiền Lành kéo vào nhà vệ sinh giở trò đồi bại. Cô gái truy hô, yêu râu xanh bị bắt.

Sự việc xảy ra tại Công ty Liên Phát (trụ sở tại huyện Tân Uyên, Bình Dương) lúc 4h15 ngày 16/4. Yêu râu xanh là Nguyễn Minh Hiền Lành (33 tuổi, quê Bình Thuận). Nạn nhân là chị Thiên (26 tuổi, quê Bình Thuận).

Trong lúc Hiền Lành giở trò bỉ ổi, chị Thiên truy hô, nhân dân phát hiện bắt giữ Lành giao Công an huyện Tân Uyên xử lý.

Nữ công nhân nhập viện vì bị bạn trai cưỡng bức

Sau đêm bị bạn trai cũ bắt ép vào nhà nghỉ, dùng sức mạnh giở trò đồi bại, một nữ công nhân phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch.

Ngày 24/12, Công an huyện Gia Lâm (Hà Nội) cho biết đã bắt Phạm Văn Dương (27 tuổi ở Lệ Chi, Gia Lâm) để điều tra về hành vi hiếp dâm. Nạn nhân bị Dương cưỡng bức là nữ công nhân 24 tuổi.

Kết quả xác minh của cảnh sát cho thấy, hai người cùng làm chung một công ty ở huyện Gia Lâm. Họ có quan hệ tình cảm với nhau nhưng đã chia tay. Tối 22/12, trên đường đi làm, gặp người yêu cũ Dương đã ép cô gái vào nhà nghỉ ở khu vực thị trấn Trâu Quỳ. Anh ta khống chế, cưỡng hiếp khiến người tình một thuở bị rách vùng kín, chảy nhiều máu. Nạn nhân phải vào bệnh viện cấp cứu.

Sự việc bại lộ. Dương bị bắt, thừa nhận đã giở trò đồi bại. Một điều tra viên cho biết, sau hai ngày điều trị nữ công nhân vẫn đang phải theo dõi tại cơ sở y tế.

Biển Đông - Mối quan tâm của các Cường quốc

Nhật bước vào chuyện Biển Đông

Nhật Bản đã tổ chức thảo luận với các nhà ngoại giao Philippines để giải quyết tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông. Theo giới phân tích, Tokyo đã chính thức bước vào cuộc tranh cãi liên quan tới Bắc Kinh.
Nhật Bản không phải là bên có xung đột trong tuyên bố chủ quyền và việc họ can dự tới tranh chấp có thể chọc giận Bắc Kinh. Biển Đông là nơi diễn ra tuyên bố chủ quyền chồng lấn giữa Trung Quốc và bốn quốc gia Đông Nam Á. Trong đó, Trung Quốc tuyên bố chủ quyền lớn nhất bằng việc đưa ra bản đồ 9 đoạn bao trùm hầu hết vùng biển.

Ảnh: Wordpress

Một quan chức Philippines cho hay, tại cuộc gặp ở Tokyo, các nhà ngoại giao đã thảo luận về việc cần đảm bảo rằng, tranh chấp sẽ được giải quyết hòa bình theo luật pháp quốc tế. Đại sứ Nhật tại Philippines Toshinao Urabe nhấn mạnh, Nhật có mối quan tâm tới việc đảm bảo vùng biển rộng lớn được an toàn và mở cửa cho thương mại. Trước đó, Tokyo cũng đề cập vấn đề Biển Đông với Mỹ. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã gặp gỡ với người đồng cấp Nhật Bản Koichiro Gemba tại New York bên lề kỳ họp lần thứ 66 của Đại hội đồng LHQ. Theo lời một quan chức Mỹ: "Hai bên đã nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do hàng hải ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và vấn đề Biển Đông".
Tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda gần đây đã bày tỏ sự quan ngại xung quanh việc Trung Quốc tăng cường sức mạnh quân sự cũng như các hoạt động hàng hải gần Nhật Bản, kể cả khi ông nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất châu Á.
"Tôi lo lắng về việc thiếu minh bạch trong nỗ lực củng cố và gia tăng các khả năng quốc phòng cũng như các hoạt động hàng hải của Trung Quốc”, ông Noda nói tại một cuộc họp quốc hội Nhật. "Tôi mong rằng Trung Quốc sẽ đóng một vai trò thích hợp như một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”.
Mong muốn Trung Quốc 'biết điều'
Trong khi đó, Tổng thống Philippines Benigno Aquino hôm qua đã nói rằng, ông mong Trung Quốc sẽ "biết điều" xung quanh các tranh chấp lãnh thổ. Ông Aquino, người gần đây tới thăm Bắc Kinh trong nỗ lực tháo gỡ căng thẳng về Biển Đông, nhấn mạnh, sự hiểu biết về quan điểm của mỗi bên và xác định các khu vực thoả thuận là rất quan trọng.
"Trong trường hợp của họ, khái niệm giữ thể diện là rất quan trọng", ông Aquino nói tại New York khi tham dự kỳ họp LHQ. "Chúng tôi nghĩ họ sẽ biết điều, nhưng họ cũng cần có một số biện pháp giữ thể diện".
Tổng thống Philippines cũng giữ vững lập trường rằng, Trung Quốc nên đạt được một thỏa thuận với toàn bộ 10 thành viên ASEAN về bộ quy tắc hành xử ở Biển Đông. "Nếu chúng ta làm việc trên cơ sở song phương thì sau đó, chúng ta sẽ chỉ làm vấn đề thêm trầm trọng", ông khẳng định.
ASEAN và Trung Quốc đã thông qua một tuyên bố hành xử trên biển vào năm 2002 nhưng không mang tính ràng buộc. Theo giới ngoại giao, một Trung Quốc đang trỗi dậy mong muốn giải quyết vấn đề tranh chấp với từng quốc gia theo chiến lược "chia để trị".

TT Nhật vừa lên, hãng tin TQ đã đòi lợi ích cốt lõi

Cơ quan thông tấn chính thức của Trung Quốc chào mừng tân Thủ tướng Nhật Bản bằng một lời cảnh báo chứ không hoan nghênh khi nói với ông Yoshihiko Noda rằng, chính phủ của ông cần hàn gắn một mối quan hệ rạn nứt.
Chính phủ Trung Quốc chưa có phản ứng chính thức về việc Bộ trưởng Tài chính Noda trở thành Thủ tướng Nhật Bản. Tuy nhiên, bài bình luận bằng tiếng Anh đăng trên Tân hoa xã lại đưa ra một tuyên bố khá thẳng thừng.

Cơ quan thông tấn chính thức của Trung Quốc chào mừng tân Thủ tướng Nhật Bản bằng một lời cảnh báo. Ảnh: Reuters

Trung Quốc và Nhật Bản là hai nền kinh tế lớn nhất châu Á, nhưng sự phụ thuộc thương mại sâu sắc giữa hai bên đôi khi bị tác động bởi vấn đề tranh chấp biển. Thời gian gần đây, Nhật Bản có những bất an về việc Trung Quốc gia tăng lực lượng hải quân, còn người Trung Quốc vẫn chưa xóa những ký ức cay đắng thời bị quân Nhật chiếm đóng trước và trong Thế chiến 2. "Ông Noda cần đảm bảo rằng, Nhật Bản tôn trọng lợi ích cốt lõi của Trung Quốc", hãng Tân hoa đề cập tới vấn đề tranh chấp một quần đảo giữa hai bên ở biển Hoa Đông. “Tokyo quản lý mối quan hệ của mình với Bắc Kinh mà không có sự tôn trọng lợi ích cốt lõi của Trung Quốc và các nhu cầu chính đáng cho phát triển".
Bài báo nhấn mạnh: “Chính phủ mới của Nhật Bản cần bắt đầu đánh giá đúng một thực tế không thể tranh cãi là, mối quan hệ rạn nứt giữa Trung Quốc và Nhật Bản và sự mất lòng tin nghiêm trọng sẽ không phục vụ lợi ích với cả hai bên. Hơn nữa, Nhật Bản cần thể hiện sự tôn trọng với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc, đặc biệt là với vấn đề liên quan tới quần đảo Điếu Ngư". Quần đảo này nằm ở biển Hoa Đông - là nơi tranh chấp hai bên và Nhật Bản gọi là quần đảo Senkaku.
Tháng 9/2010, Nhật Bản đã bắt giữ một thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc khi cho rằng, vị này đã cố tình va chạm với một tàu tuần tra của Nhật ở gần quần đảo tranh chấp. Bắc Kinh đã ngừng mọi cuộc gặp ngoại giao để phản ứng với Nhật Bản. Tokyo sau đó đã thả thuyền trưởng tàu cá nhưng các tranh cãi vẫn diễn ra.
Tân Thủ tướng Nhật Noda, 54 tuổi, gần đây đã nói rằng, việc gia tăng quân sự nhanh chóng cũng như mở rộng các hoạt động hải quân của Trung Quốc đặt ra một nguy cơ nghiêm trọng với khu vực.
Ở bài bình luận, hãng Tân hoa cảnh báo: “Nhật Bản cần thừa nhận nhu cầu hợp pháp của Trung Quốc với việc hiện đại hóa quân sự".
Trước đó, một tuần sau khi Bắc Kinh chính thức thông báo về chương trình tàu sân bay, Sách Trắng hàng năm của Tokyo đã bày tỏ quan ngại về việc Trung Quốc gia tăng hiện diện trên biển. “Với việc hiện đại hóa lực lượng hải quân và không quân Trung Quốc những năm gần đây, thì phạm vi ảnh hưởng của nó đã lớn mạnh vượt ra ngoài các vùng biển lân cận”, báo cáo nói. “Dự kiến Trung Quốc sẽ tiếp tục nỗ lực mở rộng lĩnh vực hoạt động và tiến hành những hoạt động hải quân một cách thường xuyên ở các vùng biển xung quanh Nhật Bản bao gồm biển Hoa Đông và Thái Bình Dương cũng như Biển Đông”, Sách Trắng cảnh báo.
Trung Quốc đã và đang phô trương sức mạnh ở Biển Đông - vùng biển diễn ra tranh chấp chủ quyền giữa nước này và một số quốc gia Đông Nam Á nhiều năm nay.
Nhật Bản - nước cũng có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc về các đảo ở Hoa Đông - đang lên kế hoạch tăng cường số lượng tàu ngầm từ 16 lên 22 chiếc. Các chuyên gia cho rằng, đây là động thái chủ yếu nhằm phản ứng với tham vọng tàu sân bay của Trung Quốc. Sách Trắng của Nhật bày tỏ quan ngại về sự gia tăng quân sự nhanh chóng của Trung Quốc cũng như việc thiếu minh bạch trong chi tiêu, trang bị quốc phòng.

Nhật lo Trung Quốc gia tăng hiện diện trên biển

Trung Quốc sẽ tiếp tục mở rộng các hoạt động hàng hải của họ ở Biển Đông và Thái Bình Dương, báo cáo quốc phòng hàng năm của Nhật vừa đưa ra cho biết.

Động thái này là diễn biến mới nhất thể hiện sự lo ngại của an ninh khu vực về việc Trung Quốc tăng cường phát triển quân sự.

Trung Quốc và Nhật Bản có những tranh chấp chủ quyền ở biển Hoa Đông. Ảnh: Getty Images

Sách trắng hàng năm của Tokyo được công bố một tuần sau khi Bắc Kinh chính thức thông báo về chương trình tàu sân bay, còn bày tỏ quan ngại về các cuộc tấn công mạng, đồng thời khẳng định, những dự án hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên đe dọa nghiêm trọng tới an ninh quốc gia Nhật Bản. “Với việc hiện đại hóa lực lượng hải quân và không quân Trung Quốc những năm gần đây, thì phạm vi ảnh hưởng của nó đã lớn mạnh vượt ra ngoài các vùng biển lân cận”, báo cáo nói.
"Dự kiến Trung Quốc sẽ tiếp tục nỗ lực mở rộng lĩnh vực hoạt động và tiến hành những hoạt động hải quân một cách thường xuyên ở các vùng biển xung quanh Nhật Bản bao gồm biển Hoa Đông và Thái Bình Dương cũng như Biển Đông”, sách trắng cảnh báo.
Trung Quốc đã và đang phô trương sức mạnh ở Biển Đông – vùng biển diễn ra sự tranh chấp chủ quyền giữa nước này và một số quốc gia Đông Nam Á nhiều năm nay.
Nhật Bản – nước cũng có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc về các đảo ở Hoa Đông – đang lên kế hoạch tăng cường số lượng tàu ngầm từ 16 lên 22 chiếc. Các chuyên gia cho rằng, đây là động thái chủ yếu nhằm phản ứng với tham vọng tàu sân bay của Trung Quốc. Sách trắng của Nhật bày tỏ quan ngại về sự gia tăng quân sự nhanh chóng của Trung Quốc cũng như việc thiếu minh bạch trong chi tiêu, trang bị quốc phòng.
Theo báo cáo quốc phòng trên, ngân sách quốc phòng của Trung Quốc đã tăng gần 70% trong 5 năm qua, trong khi Nhật Bản với gánh nặng nợ nần, đã giảm 7% cùng giai đoạn.
Trung Quốc luôn khẳng định rằng, nỗ lực hiện đại hóa quân sự của họ chỉ nhằm mục tiêu phòng thủ, và mức chi tiêu quân sự luôn thấp hơn Mỹ.
Báo cáo quốc phòng còn kêu gọi thận trọng chống lại các vụ tấn công mạng sau những vụ việc xảy ra gần đây nhằm mục tiêu vào Qũy Tiền tệ Quốc tế, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ và các nhà thầu quốc phòng như Lockheed Martin .
"Những cuộc tấn công ảo trên mạng nhằm vào mạng lưới thông tin của chính phủ và các lực lượng vũ trang cũng như các cơ sở hạ tầng khác có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh quốc gia. Nguy cơ từ không gian ảo cần phải được theo dõi thận trọng”, sách trắng nhấn mạnh.
Sách trắng còn cho rằng, các chương trình hạt nhân và phát triển tên lửa đạn đạo Triều Tiên cũng như hành động gây hấn của nước này trên bán đảo Triều Tiên là bất ổn an ninh ở Bắc Á. “Đặc biệt, những cuộc thử nghiệm hạt nhân của Triều Tiên là mối đe dọa nghiêm trọng tới an ninh Nhật Bản, làm tổn hại tới hòa bình và ổn định Đông Bắc Á cũng như cộng đồng quốc tế và không bao giờ có thể dung thứ”.
Ngược lại, sách trắng ca ngợi liên minh an ninh cả nửa thế kỷ giữa Nhật và Mỹ là “nền tảng không thể thiếu được cho hòa bình và ổn định ở khu vực châu Á Thái Bình Dương”.
Nhật Bản có quân đội thường trực vào khoảng 230.000 người, bằng 1/10 Trung Quốc. Mặc dù được trang bị các máy bay chiến đấu và tàu hải quân hiện đại, nhưng khả năng của Lực lượng Phòng vệ (SDF), chính là quân đội của Nhật, chưa được kiểm nghiệm trong chiến đấu.

Tân Thủ tướng Nhật lo ngại TQ gia tăng quân sự

Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda đã bày tỏ sự quan ngại xung quanh việc Trung Quốc tăng cường sức mạnh quân sự cũng như các hoạt động hàng hải gần Nhật Bản, kể cả khi ông nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất châu Á.

"Tôi lo lắng về việc thiếu minh bạch trong nỗ lực củng cố và gia tăng các khả năng quốc phòng cũng như các hoạt động hàng hải của Trung Quốc”, ông Noda nói tại một cuộc họp quốc hội Nhật. "Tôi mong rằng Trung Quốc sẽ đóng một vai trò thích hợp như một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”.

Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda. Ảnh: ibtimes

Những tranh cãi của Nhật Bản với Trung Quốc về tranh chấp lãnh thổ và lịch sử thời chiến vẫn tiếp tục làm căng thẳng mối quan hệ giữa hai nước, đặc biệt là việc đấu khẩu về vùng nước tranh chấp tại biển Hoa Đông thời gian gần đây.

Tuy nhiên, quan hệ ngoại giao gặp nhiều trắc trở lại diễn ra giữa lúc hai nền kinh tế lớn nhất châu Á ngày càng phụ thuộc nhau nhiều hơn trong quan hệ thương mại. Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Nhật Bản.

Ông Noda được coi là người cứng rắn trong lĩnh vực tài chính, nhưng các quan điểm của ông về những vấn đề ngoại giao ít được biết tới.

Sau khi nhậm chức Thủ tướng hai tuần trước đây, cựu Bộ trưởng Tài chính - người đã từng kêu gọi Nhật cần có lập trường ngoại giao vững chắc hơn với các cường quốc nước ngoài - đang được dõi theo sát sao để xem ông sẽ quản lý mối quan hệ của Nhật với láng giềng đang phát triển nhanh chóng của mình thế nào.

Ông Noda dường như đã ít nhiều thể hiện quan điểm của mình với Trung Quốc sau khi tuyên bố tranh cử vị trí lãnh đạo đảng cầm quyền. "Năm tới sẽ là một giai đoạn thay đổi với sự chuyển tiếp lãnh đạo”, ông đề cập tới Bắc Kinh. "Họ có thể đẩy mạnh chủ nghĩa dân tộc và có những sự gây hấn. Chúng ta phải sẵn sàng cho bất cứ diễn biến nào”.

Ngay sau khi ông Noda đắc cử Thủ tướng, hãng thông tấn Trung Quốc, Tân hoa xã, đã cảnh báo: “Quan trọng là tôn trọng cảm giác của người dân châu Á, trong đó có người Trung Quốc khi đối mặt với lịch sử xâm lược của Nhật Bản trong suốt thế kỷ qua”. Ngày 29/8, hãng tin này nói rằng, Nhật Bản nên tôn trọng "lợi ích cốt lõi" của Trung Quốc bằng cách từ bỏ tuyên bố chủ quyền với quần đảo Senkaku (mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) ở biển Hoa Đông và công nhận "chủ quyền toàn vẹn với quần đảo này" của Bắc Kinh. Đây là quần đảo tranh chấp giữa hai nước.

Tuy vậy, khi trở thành Thủ tướng, ông Noda đã cố “hạ giọng” trong việc bày tỏ quan điểm. Hôm 14/9, ông nhắc lại rằng, ông và các bộ trưởng nội các “nên kiềm chế” việc viếng thăm ngôi đền gây tranh cãi Yasukuni - vấn đề khiến cho quan hệ giữa Nhật với Trung Quốc và Hàn Quốc có nhiều rạn nứt.

Mặc dù vậy, quan hệ Trung - Nhật vẫn căng thẳng bởi các vụ xâm nhập gần đây của nhiều tàu Trung Quốc vào vùng biển tranh chấp giữa hai bên tại Hoa Đông. Bắc Kinh và Tokyo thậm chí còn đả động những ngôn từ chiến tranh sau vụ Nhật bắt giữ một thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc năm ngoái.

Trong bài phát biểu trước quốc hội hôm 14/9, ông Noda nhấn mạnh, quan hệ Nhật - Trung “là quan trọng với khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng như toàn thế giới”. Ông nói muốn đẩy mạnh quan hệ của Nhật với nước láng giềng “từ một viễn cảnh rộng lớn hơn”. Thủ tướng Nhật bày tỏ hy vọng sẽ tới thăm Trung Quốc “vào thời gian thích hợp” với hai nước.

Vai trò mới của Nhật Bản ở Biển Đông

Tác giả: Stratfor Global Intelligence

Một thỏa thuận hợp tác quân sự giữa Nhật Bản và Philippines cho thấy hai nước này muốn đi xa hơn các quan hệ kinh tế truyền thống của mình và nâng tầm quan hệ hợp tác lên các vấn đề liên quan đến an ninh. Động thái này diễn ra khi vai trò của Nhật Bản trong an ninh khu vực dường như đang mở rộng và Tokyo, vốn đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng ở Đông Nam Á, có thể tính đến việc can dự lớn hơn vào các tranh chấp lãnh thổ tại biển Đông.
Trong chuyến thăm của Tổng thống Philippines Benigno Aquino III tới Nhật Bản từ ngày 25-27/9, hai nước đã ký kết một thỏa thuận hợp tác quân sự, theo đó mở rộng các cuộc tập trận hải quân chung và các cuộc đàm phán thường kỳ giữa các quan chức bảo vệ biển hai bên. Thỏa thuận này đã đưa quan hệ giữa hai nước vượt qua lĩnh vực kinh tế truyền thống và bước vào địa hạt an ninh. Ông Aquino cũng tuyên bố công khai rằng ưu tiên của chuyến thăm này là tìm kiếm sự ủng hộ của Chính phủ Nhật Bản trong tranh chấp lãnh thổ tại biển Đông.
Dù Nhật Bản tránh can dự trực tiếp vào các tranh chấp biển Đông, lợi ích của Tokyo tại vùng biển nhạy cảm này là có thực và từ lâu đời, liên quan đến những lo ngại địa lý trước mắt: khả năng tiếp cận an toàn với các hải trình qua biển Đông và với các nguồn tài nguyên mà quốc đảo này đang thiếu. Đầu năm nay, căng thẳng tại biển Đông đã tăng cao giữa Trung Quốc, Philippines và Việt Nam khi Bắc Kinh ngày càng tỏ ra xác quyết đối với các đòi hỏi chủ quyền lãnh thổ. Vì Nhật Bản coi việc Trung Quốc ngày càng gia tăng ảnh hưởng là một thách thức đối với vị trí lịch sử hùng mạnh của Tokyo ở Đông Nam Á, nên họ cũng thấy sự bá chủ của Trung Quốc ở biển Đông sẽ là một mối đe dọa đối với hải trình quan trọng cũng như vị trí chiến lược của mình. Trong bối cảnh các nước khác cũng có đòi hỏi chủ quyền tại biển Đông đang tìm kiếm các đối tác để củng cố quan điểm của mình, và khi Mỹ đã nhắc lại cam kết trong khu vực, Tokyo cũng muốn sử dụng các tranh chấp tại biển Đông để khẳng định mình ở Đông Nam Á.
Lợi ích của Nhật Bản tại Đông Nam Á
Nhật Bản đã hoạt động tích cực tại biển Đông từ khi quá trình công nghiệp hóa đòi hỏi nước này phải có các tuyến đường thương mại an toàn và tìm kiếm nguồn tài nguyên. Điều này diễn ra cùng lúc với quá trình quân sự hóa và mở rộng tầm ảnh hưởng ở ngoại biên của Nhật Bản. Nhật Bản bắt đầu khai thác ở quần đảo Trường Sa từ đầu năm 1918, sau đó chiếm quần đảo này và Hoàng Sa trong Chiến tranh Thế giới II và huy động quân đội tại châu Á -  Bình Dương.
Sau chiến tranh, chính sách của Nhật là trở thành một lãnh đạo kinh tế ở Đông Nam Á, thông qua viện trợ và đầu tư, và tạo dựng niềm tin đối với các nước trong khu vực với học thuyết quân sự hạn chế. Từ năm 1977 - 1992, viện trợ phát triển của Nhật cho các nước Đông Nam Á đã tăng từ 1,42 tỷ USD lên 50 tỷ USD. Trong thời kỳ này, Nhật Bản vẫn giữ tầm ảnh hưởng đáng kể đối với Đông Nam Á và can dự nhiều vào các vấn đề trong khu vực.
Tuy nhiên, từ những năm 1990, sự ảnh hưởng của Nhật Bản trong khu vực đã giảm mạnh vì các vấn đề kinh tế và chính trị trong nước, và những thách thức ngày càng lớn của các đối thủ trong khu vực, đặc biệt là Trung Quốc. Điều này không có nghĩa là biển Đông không còn quan trọng nữa đối với Nhật Bản. Nhập khẩu dầu thô và nguyên liệu đầu vào có vai trò sống còn đối với quốc gia nghèo tài nguyên và năng lượng này (sự phụ thuộc hiện nay của Nhật Bản vào nguồn dầu mỏ nước ngoài đã lên tới gần 100%, trong đó khoảng 88% nguồn cung phải đi qua biển Đông). Hơn nữa, eo biển Malacca là cửa ngõ quan trọng  để hàng hóa của Nhật Bản đến với các thị trường bên ngoài. Nhưng những hạn chế của Nhật Bản, cộng với việc Mỹ giảm quan tâm tới khu vực khu vực này, đã cho phép Trung Quốc sử dụng tầm ảnh hưởng ngày càng lớn về kinh tế và chính trị của mình để thể hiện là một sức mạnh nổi lên ở Đông Nam Á.
Những lo ngại khu vực về láng giềng

Ảnh min h họa: THX

Trong 5 năm qua, chiến lược biển xanh và sự gia tăng quân sự của Trung Quốc đã làm dấy lên lo ngại ở các nước Đông Nam Á về nguy cơ Trung Quốc tăng cường quân sự trên biển Đông và làm tái bùng phát căng thẳng tại khu vực biển này. Các diễn biến này đã thu hút sự chú ý của Nhật Bản, nước cho rằng thái độ xác quyết ngày càng tăng của Trung Quốc đối với các vùng biển này có thể là một mối đe dọa đối với các đường cung cấp đầu vào cho Nhật Bản. Bản thân Nhật cũng có tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc, liên quan đến quần đảo Senkaku (mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) tại biển Hoa Đông, và thường xuyên tranh cãi với Bắc Kinh về các dự án khai thác chung. Đối với Nhật Bản, việc Trung Quốc tăng cường quân sự và đòi chủ quyền ở biển Đông không chỉ cho thấy nguy cơ Trung Quốc cũng sẽ chọn cách tiếp cận tương tự với các tranh chấp lãnh thổ với Nhật Bản, mà còn cho thấy Trung Quốc muốn đóng một vai trò chế ngự lớn hơn nữa trong các vấn đề Đông Nam Á.
Trước đây, Nhật Bản không muốn thách thức trực tiếp Trung Quốc trên biển Đông, nhưng gần đây Tokyo đã có nhiều tiếng nói hơn trong các vấn đề khu vực, đặc biệt liên quan đến biển Đông. Từ khi căng thẳng trên biển lên cao hồi đầu năm nay, Nhật Bản đã nhiều lần bày tỏ lo ngại về sự bá quyền của Trung Quốc trên biển tại các cuộc họp của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và ủng hộ việc các nước có đòi hỏi chủ quyền kêu gọi sự chú ý nhiều hơn và các vấn đề an ninh khu vực.
Nhật Bản dường như cũng đã thúc đẩy các nỗ lực gia tăng các lợi ích an ninh của Washington ở biển Đông, bằng chứng là Tokyo định tạo ra một khuôn khổ hợp tác Mỹ - Nhật với các quốc gia ASEAN nhằm gây sức ép buộc Trung Quốc tuân thủ các quy định quốc tế. Nhật Bản cũng đưa ra một sáng kiến hợp tác với Mỹ và Hàn Quốc nhằm hóa giải căng thẳng trên biển Đông, và đề xuất tiến hành các cuộc đối thoại Mỹ - Ấn Độ - Nhật Bản về các vấn đề an ninh trong khu vực. Hơn nữa, Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản (JMSDF) đã được huy động tới biển Đông hồi đầu năm tham gia một cuộc tập trận quân sự chung quy mô nhỏ với lực lượng hải quân Mỹ và Australia ở ngoài khơi bờ biển Brunei.
Vai trò có thể thay đổi của Nhật Bản
Một số thay đổi đã khiến Nhật Bản có thể sử dụng các căng thẳng trên biển Đông để có quan điểm cứng rắn hơn với Trung Quốc. Trước tiên, nhờ Mỹ quan tâm trở lại các vấn đề châu Á - Thái Bình Dương, Nhật Bản - đồng minh lớn nhất của Mỹ trong khu vực - đã được Mỹ cổ vũ đóng một vai trò lớn hơn trong các vấn đề khu vực nhằm tạo ra đối trọng với Trung Quốc. Nhật Bản trong thập kỷ qua đã dần thoát ra khỏi chiếc ô an ninh của Mỹ và bắt đầu chịu trách nhiệm nhiều hơn về phòng thủ. Điều này, cùng với việc Trung Quốc ngày càng gia tăng sức mạnh kinh tế và hiện đại hóa quân sự và bành chướng trong khu vực, đã khiến cả Washington và Tokyo nghĩ lại về quan hệ của mình với Bắc Kinh. Lợi ích của Nhật Bản khi bảo vệ các các hải trình của mình trước sự xâm lấn của Trung Quốc đã tạo cho Tokyo thêm động lực để đóng một vai trò lớn hơn trong an ninh khu vực.
Thứ hai, Nhật Bản có thể hy vọng tiếp tục mở rộng dần dần vai trò của JMSDF trong việc giảm tính dễ bị tổn thưởng của các tuyến đường cung cấp năng lượng, cũng như đối phó với mối đe dọa chung mà Trung Quốc đặt ra - cả hai vấn đề này đều ngày càng nghiêm trọng. JMSDF được cho là nằm trong số những lực lượng hải quân tinh vi và có năng lực nhất thế giới, nhưng những ký ức từ thời Chiến tranh Thế giới II và quan niệm của mọi người về lực lượng quân đội Nhật Bản đã ngăn cản sự mở rộng này. Tuy nhiên, các quan niệm này đang có dấu hiệu thay đổi, tạo điều kiện thuận lợi hơn để Tokyo biện hộ cho việc huy động lực lượng ra nước ngoài và phục vụ các sứ mệnh nhân đạo (như đối phó với thiên tai của JMSDF sau trận động đất và sóng thần ngày 11/3). Vì vậy, thái độ công kích của Trung Quốc ở biển Đông cũng có thể giải thích cho các chiến dịch của JMSDF. Như vậy, vai trò mở rộng của JMSDF chủ yếu tập trung vào các sứ mệnh đối phó với thiên tai hay gìn giữ hòa bình, nhưng các sứ mệnh chống hải tặc ở ngoài khơi Somali và một căn cứ hải quân ở Djibouti cho thấy ý định của Tokyo gia tăng sự hiện diện hòa bình của JMSDF trên biển. Đặc biệt, hoạt động huấn luyện song phương giữa JMSDF với các nước Đông Nam Á có thể là sự bắt đầu của hành động can thiệp quân sự lớn hơn tại biển Đông.
Cuối cùng, Nhật Bản cũng đã thúc đẩy các quan hệ an ninh song phương và đa phương với các nước khác trong khu vực, với sự tham gia của Mỹ. Tokyo đã thúc đẩy hợp tác phòng thủ với các nước như Philippines và Việt Nam - cả hai đều có yêu sách chủ quyền tại biển Đông - và Ấn Độ, nước có một lợi ích chiến lược trong việc ngăn cản Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng. Một số hội nghị cấp cao song phương về quốc phòng và các cuộc gặp đa phương có sự tham gia của Mỹ cũng đã được đề xuất. Các quốc gia Đông Nam Á với các yêu sách lãnh thổ ở biển Đông tin rằng phối hợp với Nhật Bản có thể gia tăng vị thế của mình trong các cuộc đàm phán với Trung Quốc, thu hút sự chú ý quốc tế tới các tranh chấp lãnh thổ. Hơn nữa, phối hợp với Nhật Bản là một cơ hội lớn đối với Philippines.
Dù Nhật Bản có lợi ích rõ rệt tại biển Đông trong chiến lược nhằm giành lại ảnh hưởng ở Đông Nam Á trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng khiêu khích, nhưng Tokyo dường như vẫn thận trọng nhằm tránh leo thang căng thẳng với Bắc Kinh. Chưa rõ liệu Chính phủ mới ở Nhật Bản có muốn giữ quan điểm cứng rắn với Trung Quốc trong các vấn đề biển hay không. Đến nay, Nội các mới dường như vẫn chưa có kế hoạch về bất cứ động thái lớn nào trong lĩnh vực này. Trước khi tiến một bước lớn tới việc xác định lại vai trò của mình ở Đông Nam Á, Tokyo có lẽ phải tạo được thiện chí chính trị và phù hợp với chiến lược lớn hơn của Mỹ cho khu vực này./.

Báo quân đội Trung Quốc nói đến thế kỷ của biển

Biện hộ cho chương trình tàu sân bay, Nhật báo quân đội Trung Quốc khẳng định một lực lượng hải quân hùng mạnh là lựa chọn không thể tránh khỏi để bảo vệ lợi ích quốc gia.
Bất an khu vực

Các nước láng giềng của Trung Quốc quan ngại rằng, chương trình tàu sân bay của Bắc Kinh có thể là cách để đe dọa những đối thủ trong khu vực. Tuy nhiên, giới quân sự Trung Quốc khẳng định rằng, kế hoạch này là sự quan trọng sống còn với an ninh hàng hải.
Một ngày sau khi Trung Quốc xác nhận đã tân trang con tàu sân bay của Liên Xô cũ, và nhiều nguồn tin cho hay, nước này đang xây dựng hai trong số các tàu sân bay của riêng mình, Nhật báo quân đội Trung Quốc đã đưa ra lời biện hộ đằng sau chương trình này.

Tàu sân bay đậu tại Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Ảnh: Reuters

“Sự tủi hổ của Trung Quốc trong tay của các cường quốc phương Tây những thế kỷ qua, người dân Trung Quốc với nỗi đau đớn sâu sắc vì có biển mà không thể bảo vệ, bất lực mà ăn những trái đắng”, bài xã luận đăng trên trang nhất của tờ báo nhấn mạnh.
Xu thế đó đang thay đổi chóng mặt khi Bắc Kinh mạnh tay đổ tiền vào chi tiêu quân sự, trong khi Washington thảo luận khả năng cắt giảm lớn hơn ngân sách cho quốc phòng. Sự trỗi dậy của quân đội Trung Quốc đang tạo ra những bất an khu vực bởi những tranh chấp chủ quyền lãnh thổ kéo dài chưa giải quyết được.
Trong vài năm gần đây, Trung Quốc đã có những đụng độ trên biển với Nhật Bản, Việt Nam và Philippines. Các sự cố xảy ra - va chạm, cáo buộc xâm nhập lãnh thổ… - không lớn nhưng phản ứng ngoại giao thường rất nóng.
"Vấn đề minh bạch về chính sách quốc phòng Trung Quốc và sự mở rộng quân sự của họ gây lo lắng không chỉ với Nhật Bản mà với cả khu vực và cộng đồng quốc tế”, chánh văn phòng Nội các Nhật Yukio Edano nói. "Nhiều nước đã thúc giục Trung Quốc cải thiện độ minh bạch bằng cách công bố chi tiết thông tin về mục tiêu sở hữu các tàu sân bay, xây dựng cũng như kế hoạch triển khai chúng”.
Hàn Quốc cũng có tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc - quốc gia ủng hộ chính với Triều Tiên - cũng lên tiếng. "Trong quá khứ, Trung Quốc chỉ có thể chỉ trích người Mỹ bất cứ khi nào một tàu sân bay Mỹ tiến vào ngoài khơi Hàn Quốc ở Hoàng Hải”, Moon Hong-sik, nhà nghiên cứu tại Viện An ninh chiến lược quốc gia ở Seoul nói. "Giờ đây, họ có thể tự trình diễn lực lượng của mình để phản ứng nếu Mỹ triển khai tàu sân bay ở khu vực gần Trung Quốc”.
Thế kỷ của biển
Hãng Reuters dẫn nhiều nguồn tin cho biết, trong khi tân trang tàu sân bay thời Liên Xô mua từ Ukraine năm 1998, Trung Quốc lại đang xây dựng hai tàu sân bay nội địa như một phần chương trình hiện đại hóa quân sự rộng lớn hơn.
"Đặt nó trong bối cảnh tổng thể nỗ lực mở rộng hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc, thì có một số nguyên nhân để lo lắng”, Daniel Pinkston của Nhóm Nghiên cứu khủng hoảng quốc tế cho biết. "Khi chúng ta hỏi họ sẽ làm gì, hoặc có thể làm gì, với những khả năng đang trỗi dậy, thì có những lo lắng lớn hơn xảy ra còn ở phía trước với vấn đề Biển Đông”.
Nhật báo quân đội Trung Quốc chỉ ra những nguy cơ trong tương lai như một lý do cho chương trình tàu sân bay, vốn sẽ mất nhiều năm để tạo dựng một đội tàu hoạt động hiệu quả. "Thế kỷ 21 được gọi là thế kỷ của biển, và các vùng biển đã trở thành một không gian quan trọng để mở rộng các lợi ích quốc gia”, tờ báo khẳng định.
"An ninh hàng hải trở thành một lĩnh vực quan trọng của an ninh quốc gia và cuộc vật lộn để giành phần thắng trong các lợi ích hàng  hải ngày càng căng thẳng”, bài xã luận nhấn mạnh. Theo đó, một lực lượng hải quân hùng mạnh “là lựa chọn không thể tránh khỏi để bảo vệ các lợi ích quốc gia được toàn cầu hóa ngày càng gia tăng của Trung Quốc”.
Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào từng tuyên bố, hải quân là yếu tố chủ chốt của sức mạnh quân sự Trung Quốc và tàu sân bay sẽ là những dấu hiệu dễ nhận biết nhất về sức mạnh quân sự đang trỗi dậy của nước này.
Nhật báo quân đội Trung Quốc cho hay: "Tàu sân bay là một nền tảng chiến đấu có thể được sử dụng để tấn công hay phòng thủ, đó là trụ cột cơ bản với chính sách quốc phòng và chiến lược quân sự của một quốc gia. Sự phát triển của Trung Quốc là sự phát triển của một lực lượng vì hòa bình”.

TQ cảnh báo Ấn Độ không khai thác dầu ở Biển Đông

Trung Quốc cảnh báo các công ty Ấn Độ tham gia bất kỳ hợp đồng nào với các hãng Việt Nam trong việc thăm dò và khai thác dầu khí ở các khu vực tranh chấp của Biển Đông.
Theo tờ Times of India, tuyên bố từ Bắc Kinh có thể tạo ra diễn biến mới trong quan hệ của họ với Ấn Độ - nước đang yêu cầu Trung Quốc không xây dựng các dự án cơ sở hạ tầng ở vùng tranh chấp Kashmir mà Pakistan chiếm đóng (PoK).

Trung Quốc dự kiến đưa giàn khoan khổng lồ ra Biển Đông. Ảnh: ChinaDaily

"Chúng tôi hy vọng nước ngoài sẽ không liên can tới tranh chấp", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Khương Du nói. "Với những quốc gia ngoài khu vực, chúng tôi hy vọng họ sẽ tôn trọng và ủng hộ các nước trong khu vực giải quyết tranh chấp thông qua các kênh song phương", bà Khương Du trả lời câu hỏi liên quan tới kế hoạch của ONGC Videsh trong việc thăm dò hai lô dầu khí ngoài khơi mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền.
Một lần nữa, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc lại khẳng định, nước này "có chủ quyền không tranh cãi" với Biển Đông và các đảo của nó.
New Delhi dự kiến sẽ phản hồi và yêu cầu Bắc Kinh giải thích vì sao họ cho phép các công ty Trung Quốc xây dựng thủy điện và các dự án cơ sở hạ tầng khác ở vùng tranh chấp Kashmir, nơi Ấn Độ tuyên bố chủ quyền. Các chính khách Pakistan và PoK đã thảo luận công khai về việc Trung Quốc đầu tư vào vùng tranh chấp Kashmir cho dù Trung Quốc chưa xác nhận điều này.
Đây là lần đầu tiên, Ấn Độ liên quan tới tranh chấp trên biển ở Biển Đông. Trước đó, xung quanh vấn đề an ninh và chủ quyền hàng hải, Bộ Ngoại giao nước này đã tuyên bố: "Ấn Độ ủng hộ tự do hàng hải ở các vùng biển quốc tế, bao gồm cả Biển Đông và quyền qua lại phù hợp với các nguyên tắc được chấp thuận của luật pháp quốc tế. Các nguyên tắc này cần được tất cả các bên tôn trọng".
Theo Times of India, trong cuộc họp báo ở Trung Quốc diễn ra trước chuyến thăm Việt Nam của Ngoại trưởng Ấn Độ SM Krishna, bà Khương Du đã nói: "Quan điểm nhất quán của chúng tội là phản đối bất kỳ nước nào tham gia vào các hoạt động thăm dò dầu khí và phát triển các hành động ở vùng biển thuộc thẩm quyền của Trung Quốc".
Times of India nhấn mạnh, Việt Nam đã khẳng định chủ quyền với khu vực thăm dò dầu khí nói trên theo Công ước LHQ về Luật Biển.
Những tháng gần đây, căng thẳng Biển Đông đã gia tăng. Cả Việt Nam và Philippines đều mạnh mẽ lên tiếng phản đối cách hành xử gây hấn của Trung Quốc ở vùng biển này. Nhiều tàu thuyền Trung Quốc đã xâm nhập, quấy nhiễu hoặc làm hư hại các tàu cá, tàu thăm dò dầu khí của hai nước tại vùng biển mà hai nước tuyên bố chủ quyền.
Khi căng thẳng leo thang, Trung Quốc đã cảnh báo các láng giềng châu Á ngừng tìm kiếm dầu ở gần quần đảo Trường Sa (thuộc Biển Đông) đang tranh chấp, thậm chí còn thề sẽ khẳng định chủ quyền của mình với khu vực giàu tiềm năng dầu khí ở Biển Đông bất chấp chồng lấn chủ quyền với nhiều nước khác.
Biển Đông trải dài từ bờ biển phía tây của Singapore ở Đông Nam Á tới eo biển Đài Loan với diện tích khoảng 3.500.000 km vuông, bao gồm hơn 200 hòn đảo. Biển Đông chứa đựng khối lượng đáng kinh ngạc về đa dạng sinh học và tài nguyên biển, bao gồm trữ lượng dầu khí rất lớn, thủy sản và ước tính chiếm 30% các rạn san hô của thế giới. Đây là nơi diễn ra tuyên bố chủ quyền chồng lấn giữa Trung Quốc và 4 quốc gia Đông Nam Á, trong đó Trung Quốc đưa ra tuyên bố chủ quyền lớn nhất bằng cách công bố bản đồ 9 đoạn bao trùm hầu hết toàn bộ vùng biển.
Tờ Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc ngày 19/4 đã đưa ra một báo cáo đặc biệt về Biển Đông, trong đó mệnh danh vùng biển này là "Vịnh Ba Tư thứ hai". Tờ báo cho biết, Biển Đông chứa đựng hơn 50 tỉ tấn dầu thô và hơn 20 nghìn tỉ mét khối khí. Con số này gấp khoảng 25 lần trữ lượng dầu và 8 lần trữ lượng khí của Trung Quốc đã được chứng minh. Tờ báo này không trích dẫn nguồn nào của ước tính trữ lượng dầu và khí tự nhiên nằm dưới đáy Biển Đông. Tuy nhiên, báo dẫn lời Trương Đại Vệ - một quan chức cấp cao thuộc Bộ Đất đai và Tài nguyên Trung Quốc, khi nói rằng, việc tăng cường thăm dò tìm kiếm ngoài khơi là "chìa khóa" để giải quyết cơn khát năng lượng của Trung Quốc.
Ngoài Biển Đông, Trung Quốc cũng có tranh chấp với Nhật Bản về chủ quyền lãnh thổ tại biển Hoa Đông.

Ấn Độ không lùi bước về vấn đề Biển Đông

Trang ZeeNews (Ấn Độ) vừa đưa tin, bất chấp Trung Quốc phản đối mạnh mẽ kế hoạch của Ấn Độ trong việc thăm dò dầu khí ở Biển Đông, New Delhi vẫn khẳng định sẽ không lùi bước.

Ảnh: ZeeNew

Trang này hôm nay (21/9) dẫn các nguồn tin nói rằng, chính phủ Ấn Độ sẽ không ngừng chương trình thăm dò dầu khí ở hai lô dầu khí ngoài khơi mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền tại Biển Đông. Quan trọng hơn là, chính phủ Ấn Độ cùng lúc đó cũng nhấn mạnh không ủng hộ việc thổi phồng vấn đề. Hôm thứ Hai, Trung Quốc đã ra tuyên bố cứng rắn hơn về vấn đề này khi nói rằng, bất kỳ dự án nào không có sự chấp thuận của Trung Quốc đều là trái phép và không có hiệu lực. "Trung Quốc có chủ quyền không tranh cãi với các đảo ở Biển Đông và lập trường của chúng tôi dựa trên các bằng chứng lịch sử cũng như pháp lý", người phát ngôn bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi nói. "Bất kỳ quốc gia nào tiến hành các hoạt động thăm dò dầu khí trong phạm vi quyền hạn này mà không có sự chấp thuận của Trung Quốc là vi phạm chủ quyền, lợi ích quốc gia của Trung Quốc và do đó là trái phép, không có hiệu lực".
Trước đó, Ấn Độ cũng đã bác bỏ sự phản đối của Trung Quốc về việc thăm dò dầu khí. Nước này tuyên bố việc hợp tác với Việt Nam là phù hợp với luật pháp quốc tế và giống như sự hợp tác để phát triển.
Xung quanh vấn đề an ninh và chủ quyền hàng hải, Bộ Ngoại giao Ấn Độ từng khẳng định: "Ấn Độ ủng hộ tự do hàng hải ở các vùng biển quốc tế, bao gồm cả Biển Đông và quyền qua lại phù hợp với các nguyên tắc được chấp thuận của luật pháp quốc tế. Các nguyên tắc này cần được tất cả các bên tôn trọng".
Theo ZeeNews, điều đáng nói là, đối thủ lân cận lớn nhất của Trung Quốc, Nhật Bản - đã ủng hộ Ấn Độ trong cuộc tìm kiếm dầu khí và tương tác lớn hơn giữa lực lượng hải quân hai nước.
Biển Đông trải dài từ bờ biển phía tây của Singapore ở Đông Nam Á tới eo biển Đài Loan với diện tích khoảng 3.500.000 km vuông, bao gồm hơn 200 hòn đảo. Biển Đông chứa đựng khối lượng đáng kinh ngạc về đa dạng sinh học và tài nguyên biển, bao gồm trữ lượng dầu khí rất lớn, thủy sản và ước tính chiếm 30% các rạn san hô của thế giới. Tờ Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc ngày 19/4 cho biết, Biển Đông chứa đựng hơn 50 tỉ tấn dầu thô và hơn 20 nghìn tỉ mét khối khí. Con số này gấp khoảng 25 lần trữ lượng dầu và 8 lần trữ lượng khí của Trung Quốc đã được chứng minh.
Đây là nơi diễn ra tuyên bố chủ quyền chồng lấn giữa Trung Quốc và 4 quốc gia Đông Nam Á, trong đó Trung Quốc đưa ra tuyên bố chủ quyền lớn nhất bằng cách công bố bản đồ 9 đoạn bao trùm hầu hết toàn bộ vùng biển.

Hướng tới Ấn Độ, TQ nói tìm dầu ở Biển Đông là trái phép

- Theo Hindustantimes, trích dẫn lợi ích quốc gia, Trung Quốc đã gia tăng tuyên bố cứng rắn hơn khi phản đối việc thăm dò dầu khí ở Biển Đông của Tập đoàn ONGC Videsh Ltd (OVL), Ấn Độ khi khẳng định, bất kỳ dự án nào không có sự chấp thuận của Trung Quốc đều là trái phép và không có hiệu lực. Báo này cho biết, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi không đề cập tới tên Ấn Độ cụ thể, nhưng thúc giục "các nước có liên quan" kiềm chế những hành động đơn phương có thể "làm phức tạp và mở rộng" tranh chấp.
Những phản đối gay gắt của Trung Quốc xuất hiện khi chưa đầy một tuần nữa, Phó chủ tịch Ủy ban Kế hoạch Montek Singh Ahluwalia sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Ấn Độ tới thăm Bắc Kinh dự Đối thoại Kinh tế chiến lược Trung - Ấn lần thứ nhất.

Tranh cãi giữa Trung Quốc và Ấn Độ đã gia tăng xung quanh kế hoạch của OVL về việc thăm dò dầu khí ở Biển Đông. Vài ngày trước, tờ Times of India đưa tin, Trung Quốc cảnh báo các công ty Ấn Độ tham gia bất kỳ hợp đồng nào với các hãng Việt Nam trong việc thăm dò và khai thác dầu khí ở các khu vực tranh chấp của Biển Đông.
"Chúng tôi hy vọng nước ngoài sẽ không liên can tới tranh chấp", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Khương Du nói. "Với những quốc gia ngoài khu vực, chúng tôi hy vọng họ sẽ tôn trọng và ủng hộ các nước trong khu vực giải quyết tranh chấp thông qua các kênh song phương", bà Khương Du trả lời câu hỏi liên quan tới kế hoạch của OVL trong việc thăm dò hai lô dầu khí ngoài khơi mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền.
Còn trong cuộc họp báo hôm qua (19/9), phát ngôn viên Hồng Lỗi của Trung Quốc đã nói: "Bất kỳ quốc gia nào tiến hành các hoạt động thăm dò dầu khí trong phạm vi quyền hạn này mà không có sự chấp thuận của Trung Quốc là vi phạm chủ quyền, lợi ích quốc gia của Trung Quốc và do đó là trái phép, không có hiệu lực".
Trong khi đó, quan điểm của Ấn Độ là, việc thăm dò của OVL tại hai lô dầu khí ngoài khơi thuộc chủ quyền của Việt Nam là phù hợp với luật pháp quốc tế và sẽ tiếp tục diễn ra. Ngoại trưởng Ấn Độ SM Krishna trong chuyến thăm Việt Nam thứ sáu tuần trước đã khẳng định, lĩnh vực năng lượng bao gồm thăm dò dầu khí, sẽ là lĩnh vực hợp tác chủ chốt giữa Ấn Độ và Việt Nam.
Biển Đông trải dài từ bờ biển phía tây của Singapore ở Đông Nam Á tới eo biển Đài Loan với diện tích khoảng 3.500.000 km vuông, bao gồm hơn 200 hòn đảo. Biển Đông chứa đựng khối lượng đáng kinh ngạc về đa dạng sinh học và tài nguyên biển, bao gồm trữ lượng dầu khí rất lớn, thủy sản và ước tính chiếm 30% các rạn san hô của thế giới. Đây là nơi diễn ra tuyên bố chủ quyền chồng lấn giữa Trung Quốc và 4 quốc gia Đông Nam Á, trong đó Trung Quốc đưa ra tuyên bố chủ quyền lớn nhất bằng cách công bố bản đồ 9 đoạn bao trùm hầu hết toàn bộ vùng biển.
Tờ Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc ngày 19/4 đã đưa ra một báo cáo đặc biệt về Biển Đông, trong đó mệnh danh vùng biển này là "Vịnh Ba Tư thứ hai". Tờ báo cho biết, Biển Đông chứa đựng hơn 50 tỉ tấn dầu thô và hơn 20 nghìn tỉ mét khối khí. Con số này gấp khoảng 25 lần trữ lượng dầu và 8 lần trữ lượng khí của Trung Quốc đã được chứng minh.
Khi căng thẳng leo thang trong những tháng gần đây tại Biển Đông, Trung Quốc đã cảnh báo các láng giềng châu Á ngừng tìm kiếm dầu ở gần quần đảo Trường Sa (thuộc Biển Đông) đang tranh chấp, thậm chí còn thề sẽ khẳng định chủ quyền của mình với khu vực giàu tiềm năng dầu khí ở Biển Đông bất chấp chồng lấn chủ quyền với nhiều nước khác.

Báo Trung Quốc cảnh báo Ấn Độ về Biển Đông

Một tờ báo chính thống có ảnh hưởng ở Trung Quốc cảnh báo rằng “mọi biện pháp có thể” nên được sử dụng để ngăn Tập đoàn Dầu khí Ấn Độ (ONGC) Videsh tham gia các dự án thăm dò ở Biển Đông.

Theo báo The Hindu, một bài xã luận đăng trên Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc mô tả thỏa thuận giữa ONGC và Việt Nam đang phản ánh các tham vọng ngày một gia tăng của Ấn Độ và dường như là một động thái của Ấn Độ “để đối phó với hành xử của Trung Quốc ở Ấn Độ Dương. “Ấn Độ nên nhớ rằng, các hành động của họ ở Biển Đông sẽ đẩy Trung Quốc đến giới hạn”, báo dẫn lời bài xã luận cảnh báo như vậy.

Biển Đông

Thăm dò và khai thác tài nguyên giàu có ở Biển Đông là vấn đề phức tạp. Đây là vùng biển diễn ra tuyên bố chủ quyền chồng lấn giữa Trung Quốc và một số quốc gia Đông Nam Á, trong đó Trung Quốc bằng việc đưa ra bản đồ 9 đoạn đã khẳng định chủ quyền với hầu hết vùng biển. Mùa hè này, cả Việt Nam và Philippines đã phản đối việc các tàu Trung Quốc quấy nhiễu, phá hoại, làm hư hỏng các tàu cá, tàu thăm dò của hai nước ở Biển Đông.

Trung Quốc không muốn các nước khác liên can vào các cuộc tranh chấp lãnh thổ, họ thích giải quyết vấn đề với từng nước tranh chấp theo các điều khoản song phương, bởi hầu hết những nước láng giềng này đều nhỏ và yếu hơn Trung Quốc về kinh tế cũng như quân sự. Kế hoạch của Ấn Độ đối với các dự án thăm dò cùng Việt Nam sẽ bị Bắc Kinh coi là New Delhi đang can thiệp vào nơi họ hoàn toàn không muốn.

“Chúng ta không nên để lại ấn tượng với thế giới rằng, Trung Quốc chỉ tập trung vào phát triển kinh tế, chúng ta cũng không nên chỉ theo đuổi danh tiếng trở thành một “cường quốc hoà bình”, bài xã luận nhấn mạnh. “Trung Quốc đã hòa bình lâu tới nỗi khiến một số nước hoài nghi. Trung Quốc cần nhắc nhở họ”.

Những tuyên bố hùng hồn kiểu này đã làm gia tăng sự rủi ro vào đúng thời điểm quan hệ Trung - Ấn gặp căng thẳng. Như Nitin Gokhale hồi đầu năm nay có bài viết trên Diplomat nói rằng, trong khi các nhà hoạch định chính sách Ấn Độ công khai bày tỏ quan ngại về cái gọi là chiến lược “Chuỗi hạt trai” của Trung Quốc ở Ấn Độ Dương, thì các nhà hoạch định quân sự Ấn Độ đã lặng lẽ thúc đẩy những liên minh ở châu Á.

Theo Gokhale, Ấn Độ không chỉ tăng cường quan hệ ở Đông Nam Á. “Ấn Độ còn hướng tới việc thúc đẩy các mối quan hệ ở Đông Á - và không chỉ với Nhật Bản. Tháng 9 năm trước, A.K.Antony, người nhanh chóng nổi bật trong vai trò một nhân vật lặng lẽ nhưng đầy hiệu quả của giới ngoại giao quân sự Ấn Độ, đã trở thành vị Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ đầu tiên tới thăm Hàn Quốc”.

Những động thái trên xuất hiện trong khi Ấn Độ nỗ lực tăng cường lực lượng hải quân và không quân để đối phó với sự trỗi dậy quân sự của Trung Quốc trong những năm gần đây.

“Ấn Độ sẽ cần đáp ứng những kỳ vọng cao nếu như đối mặt với thách thức lớn nhất - một Trung Quốc ngày càng quả quyết, điều mà các nhà hoạch định chiến lược Ấn Độ tin rằng, sẽ ngày càng mạo hiểm với khu vực lân cận Ấn Độ cũng như Ấn Độ Dương”, Gokhale nhận xét.

“Ấn Độ sẽ bảo vệ quyền của mình”

Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Pallam Raju tuyên bố, Trung Quốc có thể tự khẳng định nhưng Ấn Độ sẽ bảo vệ các quyền của mình.

Tranh cãi của Trung Quốc về các quyền của họ ở Biển Đông và thông tin quân đội nước này xâm nhập tại Ladakh có thể là cách để Trung Quốc tự khẳng định mình, nhưng Ấn Độ sẽ bảo vệ các quyền của mình một cách “mạnh mẽ”, Bộ trưởng  Pallam Raju nói.

"Tôi nghĩ giống như bất kỳ quốc gia nào muốn khẳng định quyền của mình, tôi đoán Trung Quốc cũng đang cố gắng làm như vậy… Là một nước, chúng tôi có quan điểm rất rõ về các quyền và lợi ích của mình. Chúng tôi sẽ bảo vệ các lợi ích ấy rất mạnh mẽ”, ông Raju khẳng định trước báo giới ở New Delhi.

Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Pallam Raju. Ảnh: iiss

Bên lề một cuộc họp hải quân, vị bộ trưởng này đã được yêu cầu bình luận về các cuộc xâm nhập gần đây của quân đội Trung Quốc tại Ladakh và việc nước này cảnh báo phản đối các công ty Ấn Độ thăm dò dầu khí tại Biển Đông.

Ông Raju tuyên bố:  "Là một quốc gia, chúng tôi sẽ làm bất kỳ điều gì để bảo vệ lợi ích của mình... ở đây không có sự dè dặt”.  Tuy nhiên, ông cũng thúc giục báo chí tập trung vào những điểm tích cực trong quan hệ giữa Ấn Độ và Trung Quốc, ông nói: "Chúng ta có ràng buộc kinh tế lớn với Trung Quốc và chúng ta cần tập trung vào những điểm tích cực”. Ông Raju cho hay, hai nước có những điểm khác biệt và đang nỗ lực đối thoại để giải quyết vấn đề.

Giải pháp đa phương cho tranh chấp Biển Đông

Ở một tin tức khác liên quan tới tranh chấp Biển Đông, Tổng thống Philippines Benigno Aquino hôm qua cho biết, một “bộ quy tắc hành xử” có tính ràng buộc để giải quyết tranh chấp lâu dài ở Biển Đông cần có sự tham gia của nhiều nước, chứ không chỉ Trung Quốc hay Philippines.

"Có nhiều bên tuyên bố chủ quyền với các khu vực tranh chấp, nên bộ quy tắc hành xử có tính ràng buộc cần dựa trên cơ sở đa phương”, ông nói.

Biển Đông được tin là vùng biển giàu tài nguyên dầu khí, là nơi diễn ra tuyên bố chủ quyền chồng lấn giữa Trung Quốc và một số quốc gia Đông Nam Á, trong đó Trung Quốc khẳng định chủ quyền lớn nhất, bao trùm hầu hết vùng biển.

Philippines và Việt Nam đã mạnh mẽ phản đối về hành động gây hấn của Trung Quốc tại Biển Đông đầu năm nay, khi tàu Trung Quốc nhiều lần quấy nhiễu, làm hư hại các tàu cá, tàu thăm dò của hai nước.

Một tổ chức tư vấn Australia đã cảnh báo, các vụ việc ở Biển Đông có thể dẫn tới chiến tranh tại châu Á. Trung Quốc thiên về các cuộc đàm phán song phương với từng nước tuyên bố chủ quyền trong vùng biển, không có vai trò dành cho bên ngoài kiểu như Mỹ. Giới phân tích coi đây là chiến lược “chia để trị” của Trung Quốc.

Trong chuyến thăm Trung Quốc vừa qua, ông Aquino cho hay, ông và lãnh đạo Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đã nhất trí về việc cần có một bộ quy tắc hành xử có tính ràng buộc ở Biển Đông khi hai bên tìm kiếm tháo gỡ căng thẳng tại khu vực tranh chấp. Trước đó vào năm 2002, Trung Quốc và ASEAN đã ký kết một thoả thuận giải quyết tranh chấp Biển Đông nhưng các quy định đưa ra không mang tính ràng buộc.

Ấn Độ: Con hổ tỉnh giấc thách thức Trung Quốc

Nếu có lời nhắc nhở mạnh mẽ nào về tính cần thiết phải hiện đại hóa khả năng quốc phòng già cỗi của Ấn Độ thì đó chính là những tai nạn xảy ra với các máy bay chiến đấu Nga mà họ sở hữu.

MiG-21 nổi danh trong Không lực Ấn Độ (IAF) với tên gọi “quan tài bay”. Trong khoảng 800 chiếc MiG-21 đưa vào phục vụ không quân Ấn Độ từ năm 1963, có hơn 350 chiếc đã mất trong những vụ tai nạn, với khoảng 170 phi công thiệt mạng.

Chỉ huy IAF, N.A.K. Browne, đang đếm từng ngày tới khi Ấn Độ đổi mới lực lượng chiến đấu, gồm các máy bay của Nga, Anh và Pháp. Cuối tháng trước, ông nói, các phi công Ấn Độ “đã thở phào nhẹ nhõm” khi nước này cuối cùng đã thông qua hợp đồng cung cấp 126 máy bay chiến đấu trị giá 11 tỉ USD.

Tên lửa hành trình siêu thanh Brahmos. Ảnh: Rusnews

Máy bay chiến đấu tầm trung đa nhiệm (MMRCA) là một trong những hợp đồng vũ khí lớn nhất trong thế giới. Ấn Độ, vốn phụ thuộc lớn vào nguồn cung Nga trong suốt 50 năm qua, là một trong những nước mua vũ khí lớn nhất với ngân sách quân sự là 31 tỉ USD/năm.

Có sự cạnh tranh gắt gao giữa các tập đoàn hàng không Mỹ, Nga và châu Âu. Tất cả đều mở rộng cái gọi là đối tác công nghiệp nhằm giành được lời hứa hẹn thay đổi quan điểm chiến lược của nền dân chủ lớn nhất thế giới.

Mua sắm máy bay

Mặc dù Ấn Độ nổi tiếng trong chuyện dao động thời hạn, thì giờ đây rất nhiều người coi rằng, thoả thuận đang ở vòng đua cuối cùng về giá cả. Ông Browne nói, ông mong cuộc cạnh tranh, đã thu hẹp ở một chọn lựa giữa Eurofighter và Rafale của Pháp, sẽ kết thúc vào cuối năm.

Người thua cuộc Mỹ là Boeing và Lockheed Martin cũng tìm thấy sự an ủi trong các thoả thuận chính phủ giữa New Delhi và Washington.

New Delhi đã mua các máy bay vận tải C-17 để cải thiện khả năng không vận của không quân cũng như các máy bay tuần tra hàng hải Poseidon. Tại Washington, các thoả thuận quốc phòng trị giá nhiều tỉ USD để củng cố lực lượng vũ trang 1,5 triệu người của Ấn Độ được xem là yếu tố chủ chốt trong việc thắt chặt quan hệ giữa hai nước.

Chỉ huy không quân Browne còn có một lý do khác để “thở phào”. Trong giới lãnh đạo quân sự và an ninh mang quan điểm cứng rắn của Ấn Độ, Trung Quốc ngày càng trở thành một mối nguy tiềm tàng. Họ đặc biệt quan ngại về cái gọi là “nguy cơ thông đồng” tạo ra bởi người láng giềng có vũ khí hạt nhân, đối thủ truyền thống Pakistan và một sức mạnh quân sự đang trỗi dậy của Trung Quốc.
Việc Trung Quốc cung cấp vũ khí cho Pakistan, đặc biệt là máy bay chiến đấu JF-17 đã làm gia tăng những nghi ngờ này. Ngoài ra, còn là sự quyết đoán của Trung Quốc về vấn đề lãnh thổ ở Himalaya và trên biển. New Delhi được cảnh báo về một thách thức đặt ra với lực lượng hải quân trong một vụ “chạm trán” giữa tàu hải quân Ấn với tàu Trung Quốc hồi tháng 7 - mà nhiều quan chức Ấn Độ mô tả là “vụ việc” đầu tiên kiểu này.

Trung Quốc cũng khiến quốc phòng Ấn Độ lo ngại bằng những đột phá công nghệ như có tàu sân bay đầu tiên, phát triển tên lửa chống hạm…. tất cả đều có thể thách thức ưu thế của Ấn Độ ở Ấn Độ Dương và các tuyến đường hàng hải quan trọng giữa Trung Đông và châu Á.

Không muốn chậm trễ

Ấn Độ không muốn bị lạc hậu. Mặc dù 70% khí tài quân sự của họ là nhập khẩu, nhưng Ấn Độ cũng đã trình làng tàu khu trục tàng hình đầu tiên của mình và một tàu ngầm hạt nhân mô phỏng trên thiết kế của Nga. Nước này cũng đã thử các tên lửa tầm xa hơn, bao gồm tên lửa hành trình siêu thanh Brahmos, và tăng cường chương trình không gian.

Gần hơn với mặt đất, các nhà hoạch định quân sự thận trọng dõi theo những gì mà Mỹ, Anh và Pháp đã làm để giúp lực lượng bộ binh trở nên tốt hơn.

Một số công ty tư nhân Ấn Độ, gồm tập đoàn Tata, Mahindra & Mahindra và Larsen & Toubro, đang ngày càng quan tâm hơn tới việc phát triển chuyên môn quốc phòng của họ trong mối quan hệ đối tác với các công ty quốc phòng quốc tế.

Càng ngày, các nhà đầu tư quốc tế cũng càng tìm thấy nhiều cơ hội ở các công ty quốc phòng nhỏ nhưng công nghệ tiên tiến của Ấn Độ. Tuy vậy, một số quan chức cấp cao giờ đây đã công khai những lo lắng của họ về khoảng cách trong các khả năng quốc phòng hiển hiện giữa Trung Quốc - nước chi tiêu ngày một lớn cho quân sự và Ấn Độ - với nạn tham nhũng lan tràn.

Họ phàn nàn rằng, chi tiêu quân sự, chỉ hơn 1% GDP, đang bị cản trở bởi nỗi sợ hãi quân sự hoá của chính phủ dân sự và rằng, cần phải chi tiêu nhiều cho phát triển hơn chỉ là tập trung vào vũ khí. Họ định hình ra những lỗ hổng quan trọng trong chiến tranh ảo và những thông tin đột phá trong các công nghệ tiên tiến của Trung Quốc như là sự đối lập với các tập đoàn quốc phòng ì ạch của Ấn Độ.

Tuy nhiên, Ấn Độ cũng đang tập trung quân sự thiên về khu vực biên giới phía đông - nơi từng xảy ra một cuộc chiến với Trung Quốc năm 1962. Một chương trình cải tổ cơ sở hạ tầng và sân bay đang diễn ra và ngày một vươn xa hơn vào khu vực Himalaya. Quân đội cũng đầu tư cả tỉ USD vào lực lượng chiến đấu vùng núi, điều này có thể dẫn tới việc triển khai thêm nhiều quân với khả năng chiến đấu ở độ cao lớn hơn.

Jasjit Singh, giám đốc Trung tâm nghiên cứu không lực tại New Delhi cho hay, thách thức của Ấn Độ là xây dựng một cơ sở công nghiệp quốc phòng nhanh chóng sau những gì ông nói là 250 năm tụt hậu dưới sự cai trị của thực dân Anh. Ông ước tính, quá trình này mới chỉ là 10 năm tuổi. “Ấn Độ đang trong quá trình của một cuộc cách mạng công nghệ công nghiệp và đi đầu là công nghiệp hàng không vũ trụ. Nhưng chúng ta mới chỉ ở giai đoạn bắt đầu”, ông nói.

Ấn Độ đối mặt với Trung Quốc trên biển vì dầu

Ấn Độ đã liên quan vào cuộc tranh chấp lãnh thổ phức tạp và ngày càng căng thẳng ở Biển Đông với việc Trung Quốc không ngừng cảnh báo ONGC - Tập đoàn Dầu khí Ấn Độ - rằng kế hoạch thăm dò dầu khí của họ trong vùng biển là vi phạm chủ quyền của Trung Quốc.
Chính phủ Ấn Độ phản ứng với lời cảnh báo gần đây nhất của Trung Quốc bằng cách tái khẳng định cam kết của họ tiếp tục thăm dò tìm kiếm năng lượng ở Biển Đông, nơi diễn ra tuyên bố chủ quyền chống lấn giữa Trung Quốc với bốn nước Đông Nam Á (Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei). Trung Quốc là nước khẳng định chủ quyền lớn nhất, bao trùm hầu hết vùng biển.

Ảnh: theborneopost

Trong khi đó, ONGC, tuyên bố, họ dự kiến nối lại công việc khoan thăm dò vào năm tới ở một trong hai lô sau khi ngừng công việc này vì gặp đáy biển gồ ghế và sau khi bỏ quên một lô khác trong năm ngoái vì thiếu tiềm năng sản lượng.
"Chúng tôi dự kiến khởi động lại hoạt động khoan thăm dò ở đây", Chủ tịch ONGC A.K. Hazarika nói. "Bộ Ngoại giao Ấn Đọ đã thông tin với chúng tôi rằng, các lô thăm dò hoàn toàn thuộc phạm vi chủ quyền của Việt Nam và không có vấn đề nào với hoạt động tại đây".
Cuộc đấu khẩu công khai diễn ra sau một vụ việc bất thường hồi tháng 7 khi, theo chính phủ Ấn Độ thì, một tàu hải quân nước này đã thăm Việt Nam trong một phần của nỗ lực mở rộng quan hệ quốc phòng song phương, đã nhận được thông điệp cảnh báo rằng, họ đang tiến vào vùng biển Trung Quốc. Trung Quốc đã bác bỏ thông tin của Ấn Độ về vụ việc này và cho rằng nó "vô căn cứ".
Theo giới phân tích, cuộc đối đầu mới giữa hai cường quốc kinh tế và quân sự đang trỗi dậy của châu Á, cũng vốn là hai bên từng có chiến tranh xung quanh tranh chấp biên giới đất liền ở Himalaya năm1962, có nguy cơ gia tăng thành đụng độ quân sự tại Biển Đông. Trung Quốc đã có nhiều vụ việc đụng độ với Việt Nam và Philippines trong năm nay, khi các tàu Trung Quốc có hành động phá hoại hoặc quấy nhiễu các tàu thăm dò dầu khí, tàu cá của hai nước.
Mỹ trong khi đó đã phớt lờ cảnh sự phản đối của Trung Quốc và các hoạt động của nước này trong khu vực, đồng thời nỗ lực thúc đẩy các liên minh dân chủ và đối tác, đặc biệt là Ấn Độ, Australia và Nhật Bản nhằm đóng một vai trò tích cự hơn trong việc bảo vệ tự do hàng hải Biển Đông.
Biển Đông ngoài trữ lượng dầu khí giàu có còn là một trong những vùng biển nhộn nhịp với các tuyến vận chuyển hàng hải quan trọng nhất thế giới. Giờ đây, nó cũng là một trong những điểm nóng nhất khu vực khi các nền kinh tế châu Á đang trỗi dậy đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ gia tăng hoả lực quân sự và tăng cường cuộc tìm kiếm năng lượng cũng như các tài nguyên khác mà họ cần để tăng trưởng.
"Bắc Kinh lo lắng rằng, những bên tuyên bố chủ quyền khác trở nên tích cực hơn và điều đó sẽ ảnh hưởng tới lòng tin cũng như thương thuyết trong các cuộc đàm phán tương lai", Jingdong Yuan, một chuyên gia về Biển Đông tại Trung tâm Nghiên cứu An ninh Quốc tế thuộc Đại học Sydney nói.
Một trong những lời cảnh báo gần đây nhất của Trung Quốc và Ấn Độ xuất hiện hôm thứ năm trong bài báo đăng trên trang web của Nhân dân Nhật báo được viết bài chính các phóng viên của báo này trú tại Việt Nam và Ấn Độ. "Không đáng để Việt Nam và Ấn Độ làm hỏng các lợi ích lớn hơn của hoà bình, ổn định và phát triển kinh tế giữa Trung Quốc và Việt Nam, Trung Quốc và Ấn Độ và trong toàn khu vực chỉ vì mục tiêu những lợi ích nhỏ ở Biển Đông", bài báo nhấn mạnh.
Người phát ngôn bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi cũng nhắc lại tuyên bố chủ quyền của chính phủ nước này với toàn bộ vùng biển. "Bất kỳ công ty nước ngoài nào liên quan tới các hoạt động thăm dò dầu khí ở vùng biển thuộc thẩm quyền của Trung Quốc mà không có sự chấp thuận của Trung Quốc là vi phạm chủ quyền, quyền lợi và lợi ích của Trung Quốc", ông nói trong cuộc họp báo hôm thứ Năm. Ông này nhấn mạnh. "Điều đó là trái phép và không có hiệu lực".
Vishnu Prakash, người phát ngôn bộ Ngoại giao Trung Quốc đã giảm nhẹ bài bình luận đăng ở tờ báo trên cũng như vụ việc xảy ra với tàu hải quân Ấn Độ và từ chối bình luận về các thông tin báo chí nói rằng, Trung Quốc đã có một cuộc phản đối ngoại giao chính thức xung quanh kế hoạch ONGC. Tuy nhiên, ông khẳng định, Ấn Độ tin tưởng mạnh mẽ vào tự do hàng hải ở Biển Đông và sẽ tiếp tục công việc thăm dò trong khu vực như một phần "cuộc tìm kiếm an ninh năng lượng". "Chúng tôi đang tham gia chặt chẽ với Trung Quốc", ông nói. "Và khi chúng tôi hợp tác chặt chẽ với Trung Quốc, chúng tôi cũng hợp tác chặt chẽ với Việt Nam".
Ấn Độ và Trung Quốc đã mở rộng quan hệ kinh tế trong ít năm qua, nhưng nhiều quan chức và chuyên gia Ấn Độ cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc về sức mạnh quân sự đang gia tăng của Bắc Kinh cũng như việc họ gia tăng ảnh hưởng trong các nước láng giềng, đặc biệt là Pakistan.
Chi nhánh của ONGC ở nước ngoài, ONGC Videsh, chiếm phần lớn đầu tư của Ấn Độ vào Việt Nam. ONGC Videsh đã giành được một hợp đồng năm 2006 để cùng thăm dò với PetroVietnam ở các lô 127 và 128. Khi đó Trung Quốc đã phản đối và cho rằng hai lô này đều nằm trong vùng biển của họ, và tiếp tục duy trì lập trường ấy tới bây giờ, theo bài báo của Nhân dân Nhật báo.

Hillary: Tuyên bố chủ quyền phải có bằng chứng pháp lý

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton vừa kêu gọi các bên tranh chấp ở Biển Đông đưa ra tuyên bố chủ quyền với bằng chứng pháp lý.
Theo bình luận của hãng Reuters, đây là một thách thức đối với Trung Quốc khi nước này tuyên bố chủ quyền với hầu hết Biển Đông. "Chúng tôi cũng kêu gọi tất cả các bên làm rõ những tuyên bố của họ ở Biển Đông trong điều kiện phù hợp với luật pháp quốc tế”, bà Clinton tuyên bố tại hội nghị an ninh lớn nhất của châu Á, ARF.
"Tuyên bố với không gian hàng hải ở Biển Đông chỉ nên xuất phát từ tuyên bố chủ quyền hợp pháp với đặc điểm đất liền”, Ngoại trưởng Mỹ khẳng định.

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton và người đồng nhiệm Trung Quốc Dương Khiết Trì. Ảnh: Reuters

Tranh chấp Biển Đông trở thành tâm điểm cuộc gặp ARF tuần này tại Bali, Indonesia - nơi Mỹ, Trung Quốc, các nước ASEAN thảo luận về tương lai vùng biển giàu tài nguyên. Trung Quốc và 4 nước ASEAN - Philippines, Malaysia, Brunei và Việt Nam - đều tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. Trong đó Trung Quốc đưa ra tuyên bố chủ quyền lớn nhất, với bản đồ hình chữ U bao trùm hầu hết Biển Đông. Trong khi đó, Washington đã không ngại ngần chọc giận Bắc Kinh với tuyên bố Mỹ có lợi ích quốc gia trong đảm bảo tự do hàng hải và thương mại ở Biển Đông.
Gần đây nhất, phản ứng với việc một đoàn nghị sĩ ra thăm hòn đảo mà họ nói thuộc chủ quyền của Philippines, Trung Quốc đã khẳng định có chủ quyền không thể tranh cãi với Biển Đông kể từ thời xa xưa.
Phân định chủ quyền theo luật quốc tế
Bắc Kinh hôm thứ năm đã nhất trí tiến hành những bước đi sơ bộ với các quốc gia Đông Nam Á để thiết lập một bộ quy tắc ứng xử về Biển Đông. Động thái này được Ngoại trưởng Clinton cho rằng có thể làm dịu căng thẳng gần đây trong khu vực khi Việt Nam và Philippines chỉ trích mạnh mẽ các hành động gây hấn của Trung Quốc trong phạm vi chủ quyền hai nước.

Trung Quốc nói muốn giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, trong khi vẫn duy trì các tuyên bố chủ quyền lịch sử với toàn bộ vùng biển trải dài tới tận bờ biển của một số nước Đông Nam Á.

Tuy nhiên, hôm nay (23/7), bà Clinton cho biết, Mỹ sẽ thúc đẩy sự rõ ràng hơn nữa trong vấn đề này, khuyến cáo tất cả các quốc gia liên quan cần phân định chủ quyền theo Luật Biển quốc tế 1982. Trước đó, Philippines khẳng định, tuyên bố chủ quyền mà Trung Quốc đưa ra không có giá trị pháp lý theo luật quốc tế.
Các quan chức Mỹ cho rằng, có những bên tuyên bố chủ quyền lãnh thổ trong khu vực một cách quá mức, và có những bên thiên về tuyên bố chủ quyền dựa trên tiền lệ lịch sử chứ không phải các đặc điểm đất liền.
Theo tin từ Bangkokpost, tại ARF, Ngoại trưởng Mỹ cũng cảnh báo về tình hình căng thẳng Biển Đông. "Mỹ lo lắng rằng, những sự cố gần đây ở Biển Đông đe dọa hòa bình và ổn định ở khu vực mà tại đó, những tiến bộ đáng kể của châu Á - Thái Bình Dương đã được xây dựng”. Bà nói: "Những sự cố này gây nguy hiểm cho an ninh biển, leo thang căng thẳng, xói mòn tự do hàng hải và đặt ra sự rủi ro với thương mại hợp pháp không bị cản trở cũng như phát triển kinh tế”.
Tôn trọng tự do hàng hải, thương mại hợp pháp
Trong tháng 6, tại cuộc họp báo chung với người đồng cấp Philippines Albert del Rosario khi ông tới thăm Mỹ, Ngoại trưởng Clinton khẳng định: "Như tôi đã nói nhiều lần trước đây, Mỹ có một lợi ích quốc gia trong tự do hàng hải, tuân thủ luật pháp quốc tế, thương mại hợp pháp không bị cản trở ở Biển Đông. Chúng tôi chia sẻ mối quan tâm này không chỉ với các thành viên ASEAN mà còn với những quốc gia hàng hải khác trong cộng đồng quốc tế rộng lớn hơn”.
"Mỹ không đứng về phía nào trong tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông, nhưng chúng tôi phản đối sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực để thúc đẩy tuyên bố chủ quyền của bất kỳ bên nào”, Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh.
Tại Bali tuần này, bà Clinton đã nói với các đại biểu trong đó có Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì rằng, tất cả các bên cần tôn trọng tự do hàng hải và hoạt động hàng không ở lộ trình thương mại quan trọng trong Biển Đông và tranh chấp phải được giải quyết theo luật pháp quốc tế.
Trước phản ứng của cộng đồng quốc tế, Trung Quốc nói muốn giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, trong khi tuyên bố duy trì các tuyên bố chủ quyền lịch sử với toàn bộ vùng biển trải dài tới tận bờ biển của một số nước Đông Nam Á.
Hôm qua, Ngoại trưởng Clinton và người đồng nhiệm Trung Quốc Dương Khiết Trì đã hội đàm song phương và có thảo luận về căng thẳng Biển Đông. Hai bên đều mô tả đó là cuộc hội đàm tích cực. Mặc dù vậy, theo lời người phát ngôn của ông Dương, ông này đã nói với bà Clinton rằng, vấn đề toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc không phải là chuyện của Washington.
Trung Quốc và 10 nước thành viên ASEAN trước đó đã nhất trí về việc đưa ra các hướng dẫn thực thi cho một bộ quy tắc hành xử ở Biển Đông. Tuy nhiên, Philippines phàn nàn rằng, tài liệu này thiếu ăn khớp, còn Ngoại trưởng Mỹ thì coi đó chỉ là “một bước đi đầu tiên quan trọng” tiến tới một giải pháp ngoại giao cuối cùng.

Nghị sĩ Mỹ khẳng định lợi ích quốc gia ở Biển Đông

Hai thượng nghị sĩ danh tiếng của Mỹ đã cảnh báo Bắc Kinh rằng, những đụng độ gần đây giữa Trung Quốc với các láng giềng ở Biển Đông có thể gây nguy hiểm cho những “lợi ích quốc gia” của Mỹ trong khu vực.

“Chúng tôi lo lắng rằng, hàng loạt vụ đụng độ hải quân trong vài tháng nay đã làm gia tăng căng thẳng trong khu vực”, John Kerry, thượng nghị sĩ đảng Dân chủ, Chủ tịch Uỷ ban Đối ngoại Thượng viện và John McCain, nguyên ứng viên Cộng hòa tranh cử tổng thống, nói. “Nếu không có những bước đi thích hợp để làm dịu tình hình, những sự cố tương lai có thể leo thang, gây nguy hiểm cho các lợi ích quốc gia quan trọng của Mỹ”.

Chủ tịch Uỷ ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ John Kerry Ảnh: usatoday

Cảnh báo của các thượng nghị sĩ Mỹ đưa ra trong một bức thư gửi tới ông Đới Bỉnh Quốc – quan chức ngoại giao hàng đầu Trung Quốc – trước một cuộc họp của các ngoại trưởng ASEAN và những đối tác đối thoại trong tuần này.
Trong thư, các thượng nghị sĩ Mỹ nói rõ: “Chúng tôi đánh giá cao các tuyên bố công khai của Trung Quốc trong việc hỗ trợ hòa bình, ổn định và thiết lập luật pháp quốc tế, và chính chúng tôi cam kết sâu sắc thực hiện các mục tiêu và nguyên tắc này. Tuy nhiên, các phương pháp quyết đoán mà Trung Quốc thực hiện đối với tàu thuyền nước ngoài ở Biển Đông, cùng với tuyên bố mở rộng “chủ quyền không thể tranh cãi” trên các vùng biển này dường như mâu thuẫn với ưu tiên đã được Trung Quốc thể hiện rõ ràng về một giải pháp hòa bình, đàm phán về các tranh chấp trên Biển Đông”.
Thượng nghị sĩ Mỹ bày tỏ: “Trong những tháng tới, chúng tôi hy vọng Trung Quốc sẽ tìm thấy cơ hội để đảm nhận vai trò lãnh đạo trong việc giúp giảm căng thẳng và tăng cường đối thoại và hợp tác về các vấn đề an ninh trong khu vực... Chúng tôi sẽ tiếp tục khuyến khích tất cả các bên quan tâm, thực hiện quyết định tốt và kiềm chế và theo đuổi một giải pháp hòa bình về tất cả các tuyên bố thông qua các đàm phán đa phương”.
Bắc Kinh sẽ phản ứng?
Theo giới phân tích, Trung Quốc có thể coi những bình luận trên như hành động khiêu khích khi các nghị sĩ Mỹ lặp lại tuyên bố của bà Hillary Clinton, vị ngoại trưởng Mỹ vào năm ngoái đã chọc giận Bắc Kinh. Nói ở Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) tại Hà Nội tháng 7 trước, bà Clinton khẳng định, Mỹ có “một lợi ích quốc gia trong tự do hàng hải ở Biển Đông”. Và dĩ nhiên, Bắc Kinh đã phản ứng khá giận dữ.
Bà Clinton dự kiến cũng sẽ phát biểu tại diễn đàn tương tự tổ chức ở Bali, Indonesia vào cuối tuần này vào thời điểm căng thẳng ở Biển Đông lên mức cao hơn so với một năm trước. Việt Nam và Philippines đã cáo buộc Trung Quốc quấy nhiễu tàu cá, cắt cáp tàu thăm dò và nói rằng Trung Quốc hành xử ngày một gây hấn hơn.
Biển Đông bao gồm những tuyến đường biển quan trọng sống còn với phần lớn lượng dầu nhập khẩu của đông bắc châu Á và những hoạt động thương mại khác với châu Âu, Trung Đông, châu Phi, Ấn Độ và đông nam châu Á. Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei đều đưa ra tuyên bố chủ quyền với vùng biển này, trong đó Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với hầu hết Biển Đông.
Bình luận của các thượng nghị sĩ Mỹ tiếp sau một giai đoạn khi chính quyền của Obama công khai giảm bớt sự chỉ trích với cách hành xử ngày một gây hấn của Trung Quốc ở vùng biển giàu tài nguyên này. Tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore hồi tháng 6, Robert Gates – khi đó là Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ - đã làm thất vọng một số quan chức Đông Nam Á bằng tuyên bố khá “mềm” với Trung Quốc. Tuy nhiên, ông Gates đã tái đảm bảo với các đồng minh của Mỹ trong khu vực rằng, Washington sẽ duy trì “cam kết quân sự mạnh mẽ trong khu vực”.
Kể từ khi Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào thăm Mỹ trong tháng 1, hai nước đã nỗ lực làm cho quan hệ song phương trở nên tốt hơn và không để chệch hướng các cuộc đối thoại.
Kim Can Dung, một chuyên gia về quan hệ Trung – Mỹ tại Đại học Nhân dân ở Bắc Kinh nói: “Biển Đông chắc chắn sẽ là vấn đề nóng tại ARF. Nhưng tôi nghĩ chúng ta sẽ không thấy sự lặp lại những gì xảy ra trong năm ngoái, với cuộc “khẩu chiến” giữa Ngoại trưởng Mỹ và người đồng cấp Trung Quốc”.
Liên quan tới tình hình Biển Đông, năm nghị sĩ Philippines đã lên kế hoạch tới thăm một hòn đảo mà Manila tuyeenboso chủ quyền ở quần đảo Trường Sa đang tranh chấp. Hôm qua, Trung Quốc đã cảnh báo rằng, kế hoạch này là phá hoại quan hệ Trung Quốc – Philippines.
Cả chính phủ và lãnh đạo nghị viện Philippines đều không đề cập tới chuyến thăm này. Một người phát ngôn chính phủ khẳng định, đó là động thái không chính thức và sáng kiến riêng tư của các nghị sĩ. Tuy nhiên, những chính khách tổ chức chuyến thăm khẳng định, họ được sự cho phép của một chỉ huy quân sự Philippines trog khu vực để bay trên máy bay riêng ra đảo

TT Philippines: TQ muốn quy tắc ràng buộc về Biển Đông

Tổng thống Philippines Benigno Aquino cho hay, Trung Quốc muốn một bộ quy tắc ứng xử có tính "ràng buộc" ở Biển Đông - một động thái có thể làm dịu đi căng thẳng xung quanh việc tranh chấp chủ quyền ở vùng biển giàu tài nguyên dầu khí này.

Tổng thống Philippines Benigno Aquino. Ảnh: AP

Ông Aquino sau cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào tại Bắc Kinh hôm qua (31/8) đã nói rằng, Trung Quốc muốn một "thỏa thuận thực thi" cho bộ quy tắc hành xử ở Biển Đông với 10 nước thành viên ASEAN. Trước đó, trong tháng 7 tại cuộc gặp ở Bali, Indonesia, hai bên đã nhất trí về những hướng dẫn không mang tính ràng buộc để hoạt động trong vùng biển này.
Mong muốn của Trung Quốc về một thỏa thuận ràng buộc "là rất quan trọng vì trước đây đó chỉ là tuyên bố chung về các nguyên tắc", ông Aquino nói với báo chí tại Bắc Kinh đêm qua. “Giờ đây, đó là mong muốn để thật sự thực hiện các quy định, quy tắc".
Trong vài tháng gần đây, Trung Quốc đã sử dụng các tàu tuần tra để ngăn chặn những nỗ lực của Việt Nam và Philippines (một đồng minh có hiệp ước phòng thủ chung với Mỹ) trong việc thăm dò dầu khí ở Biển Đông. Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã cảnh báo rằng, việc gia tăng đối đầu trong khu vực như một mối đe dọa tới các tuyến đường biển sẽ tác động nghiêm trọng tới thương mại thế giới.
Các tàu Trung Quốc trong tháng 5 đã cắt cáp một tàu thăm dò làm việc cho Việt Nam, vụ việc thứ hai tương tự xảy ra không lâu sau đó. Hồi tháng 3, tàu Trung Quốc đã xua đuổi một tàu làm việc cho công ty Forum Energy Plc của Anh khi tàu hoạt động ở vùng biển mà Philippines tuyên bố chủ quyền.
Ông Aquino nói rằng, đã tới lúc cần "một bộ quy tắc thực tế dẫn dắt mọi người để ứng xử trong các vùng tranh chấp".
Biển Đông trải dài từ bờ biển phía tây của Singapore ở Đông Nam Á tới eo biển Đài Loan với diện tích khoảng 3.500.000 km vuông, bao gồm hơn 200 hòn đảo. Đây là một hình thể biển lớn nhất sau năm đại dương. Các đảo ở Biển Đông có số lượng nhiều, tập hợp thành một số quần đảo. Rất nhiều trong số này là các đảo chìm, đảo đá không có người ở.
Biển Đông chứa đựng khối lượng đáng kinh ngạc về đa dạng sinh học và tài nguyên biển, bao gồm trữ lượng dầu khí rất lớn, thủy sản và ước tính chiếm 30% các rạn san hô của thế giới.
Tờ Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc ngày 19/4 đã đưa ra một báo cáo đặc biệt về Biển Đông, trong đó mệnh danh vùng biển này là “Vịnh Ba Tư thứ hai”. Tờ báo cho biết, Biển Đông chứa đựng hơn 50 tỉ tấn dầu thô và hơn 20 nghìn tỉ mét khối khí. Con số này gấp khoảng 25 lần trữ lượng dầu và 8 lần trữ lượng khí của Trung Quốc đã được chứng minh.

Tổng thống Philippines 'đi trên dây' với Trung Quốc

Tổng thống Philippines Benigno Aquino III đối mặt với một sứ mệnh đầy khó khăn tại Trung Quốc tuần này: đó là đề cập tới tuyên bố chủ quyền của nước ông ở khu vực tranh chấp Biển Đông nhưng lại không thể làm xói mòn quan hệ kinh tế ngày một quan trọng giữa hai quốc gia.
Trung Quốc giờ đây là đối tác thương mại lớn thứ ba của Philippines với trao đổi thương mại song phương tăng 35% lên mức 27,7 tỉ USD trong năm 2010. Manila cũng coi người hàng xóm khổng lồ ở phía bắc là một nguồn tài nguyên có giá trị trong đầu tư và du lịch. Quan chức Philippines cho hay, họ hy vọng ông Aquino sẽ ký kết các thỏa thuận trong chuyến đi này (bắt đầu từ hôm nay tới thứ bảy) để có thể tạo ra giá trị thương mại hai chiều trị giá 50 tỉ USD đến năm 2016.

Tổng thống Philippines Benigno Aquino III. Ảnh: Getty Images

Tuy nhiên, quan hệ hai nước trong năm nay đã trở nên căng thẳng xung quanh tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. Tổng thống Philippines đang thúc giục Trung Quốc tham gia đề xuất của ông về việc giải quyết tranh chấp hàng hải tại Tòa án quốc tế về Luật biển. Tuy nhiên, Bắc Kinh đã từ chối.
"Trung Quốc sẽ không chơi trò xúc xắc ở một phiên tòa có thể làm suy yếu tuyên bố chủ quyền của họ trong toàn khu vực", Carl Thayer, giáo sư tại Học viện Quốc phòng Australia thuộc Đại học New South Wales, cũng là quan sát viên lâu năm về tranh chấp Biển Đông, cho biết. "Có quá nhiều người chơi ở đây và Trung Quốc đang ở vị thế mạnh hơn".
Sau cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào và Thủ tướng Ôn Gia Bảo, ông Aquino có kế hoạch viếng thăm Hạ Môn - nơi người mẹ quá cố của ông - một biểu tượng dân chủ - bà Corazon Aquino, đã trồng cây lưu niệm trong một chuyến công du cách đây gần hai thập niên.

Ông cũng dự kiến mang theo ít nhất 200 doanh nhân Philippines trong chuyến đi để góp phần tăng cường thương mại và khuyến khích người Trung Quốc đầu tư vào các dự án khai mỏ cũng như cơ sở hạ tầng mà ông hy vọng sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong nước.
Theo giới phân tích, ông Aquino sẽ phải rất thận trọng để không làm "chệch hướng" sứ mệnh kinh tế trong chuyến đi. Tuần trước, ông nói với báo chí Trung Quốc ở Manila rằng, quan hệ hai nước giống như một cuộc hôn nhân mà cả hai bên đều có chung vai trò xây dựng và thúc đẩy nó. Tuy nhiên, Tổng thống Philippines cũng phải đối mặt với áp lực không "nhân nhượng" trước Trung Quốc.
"Ông sẽ bị chỉ trích nếu như không đề cập tới Biển Đông", Ian Storey thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á tại Singapore nói.
Trong vài tháng gần đây, Philippines đã trở nên cứng rắn hơn trong tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. Dưới thời Tổng thống Gloria Macapagal Arroyo và vài tháng đầu tiên khi ông Aquino nhậm chức, Philippines có quan điểm hòa dịu hơn với Trung Quốc trong vấn đề này.
Quan chức Philippines đã nhiều lần lên tiếng cáo buộc tàu thuyền Trung Quốc xâm nhập Reed Bank - khu vực mà nước này tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, quấy nhiễm làm hư hại tàu thăm dò dầu khí, tàu cá. Manila cũng khẳng định sẽ tăng cường các khả năng quân sự để bảo vệ các lợi ích kinh tế đất nước. Mỹ tuyên bố sẽ hỗ trợ Philippines, một đối tác trong hiệp ước phòng thủ chung, trong trường hợp xảy ra xung đột ở Biển Đông - vùng biển giàu tài nguyên dầu khí cũng như nguồn cá.
Không chỉ có những đụng độ với Philippines, Trung Quốc còn nhiều lần đụng chạm với tàu thuyền Việt Nam ở vùng biển thuộc chủ quyền của nước này tại Biển Đông. Trong tháng 6, Việt Nam đã cáo buộc tàu cá Trung Quốc có sự hỗ trợ từ hai tàu quân sự, đã cắt cáp tàu thăm dò dầu khí Việt Nam. Vụ việc tương tự đã xảy ra trong tháng 5.
Trung Quốc đã phủ nhận những lời phàn nàn từ cả Việt Nam và Philippines, đồng thời nhắc lại quan điểm giải quyết chủ quyền ở Biển Đông với từng cá nhân mỗi bên tuyên bố chủ quyền thay vì con đường đa phương hóa. Giới phân tích cho rằng, đây là chiến lược "chia để trị" của Trung Quốc khi họ lớn mạnh hơn các nước khác trong khu vực. Mỹ năm ngoái đã chọc giận Bắc Kinh bằng tuyên bố ủng hộ các cuộc đàm phán đa phương.

Philippines đón tàu mới, quyết tâm bảo vệ chủ quyền

Tàu chiến mới nhất của Philippines đã tới Vịnh Manila sau hành trình dài gần 15.000km từ Mỹ, đã được Tổng thống Benigno Aquino III coi là biểu tượng lòng quyết tâm của đất nước để bảo vệ chủ quyền ở vùng tranh chấp thuộc Biển Đông.
“Đó chỉ là mới bắt đầu. Mong sẽ có nhiều tin tức tốt hơn vì chúng ta sẽ không chỉ dừng lại một con tàu", ông Aquino nói khi tàu BRP Gregorio del Pilar lớp Hamilton neo đậu, kết thúc hành trình 33 ngày xuyên Thái Bình Dương. “Đây là con tàu biểu tượng cho những khả năng mới chúng ta có được để bảo vệ và nếu cần thiết là chiến đấu vì những lợi ích của nước chúng ta", Tổng thống Philippines nhấn mạnh.

BRP Gregorio del Pilar đã tới Philippines sau hành trình 33 ngày xuyên Thái Bình Dương

BRP Gregorio del Pilar (PF-15) trước đây là tàu Hamilton của lực lượng tuần duyên Mỹ, nó được chuyển cho hải quân Philippines vào 13/5/2011. Chính phủ Philippines đã mua chiếc Del Pilar với giá vào khoảng 13,18 triệu USD theo chương trình Điều luật thu mua quốc phòng của Mỹ. Theo đó, tiền mua tàu được lấy từ dự án Malampaya và tàu sẽ được đảm bảo dùng vào an ninh hàng hải.
Theo ông Aquino, con tàu mới sẽ góp phần bảo vệ các vùng đặc quyền kinh tế và hoạt động thăm dò dầu khí của Philippines tại vùng biển tranh chấp.
Biển Đông là nơi diễn ra tuyên bố chủ quyền chồng lấn giữa Trung Quốc và bốn nước Đông Nam Á, trong đó Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với hầu như toàn bộ vùng biển, thậm chí ở cả những nơi lượn sát bờ biển của các quốc gia Đông Nam Á.
Phó Đô đốc Philippines Alexander Pama, đã hoan nghênh Gregorio del Pilar về tới Philippines vào đúng thời điểm nước này đang tăng cường sức mạnh quân sự. “Giờ đây, nó biểu trưng cho sự hồi sinh của Hải quân Philippines", ông Pama nói. “Khả năng của Gregorio del Pilar trong hoạt động ở những điều kiện bất lợi sẽ là rất cần thiết để bảo vệ lãnh hải, khẳng định chủ quyền của chúng ta", ông nhấn mạnh.
Các quan chức Philippines cho hay, 95 thuỷ thủ đoàn của Gregorio del Pilar đã gây ấn tượng với Hải quân Mỹ khi nhanh chóng nắm bắt cách thức vận hành một trong những con tàu lớn nhất được xây dựng cho Lực lượng Phòng vệ Bờ biển Mỹ. Các thành viên này đã được huấn luyện nghiêm ngặt tại Mỹ từ hồi tháng 2.
Những tháng gần đây, khi căng thẳng Biển Đông leo thang, Mỹ đã cam kết giúp nâng cấp quân đội Philippines nhưng không công bố chi tiết.
Báo chí chính thống Trung Quốc trong tháng này đã cảnh báo Philippines rằng, họ có thể "phải trả giá cao" cho việc tăng cường hiện diện quân sự ở Biển Đông. Dự kiến tuần tới, Tổng thống Aquino sẽ có chuyến thăm Trung Quốc.
Trong buổi thăm con tàu mới nhận từ Mỹ, ông Aquino cũng đề cập tới việc nước này sẽ trang bị cho lực lượng không quân hệ thống radar phòng không, máy bay tuần tra tầm xa và máy bay yểm trợ. Ông còn nhấn mạnh tới việc cần thiết có thêm tàu đổ bộ, tàu tuần tra ngoài khơi, trực thăng hải quân..

Chủ quyền: Sứ mệnh nặng gánh của TT Philippines khi thăm TQ

Trung Quốc đã hạ thủy tàu sân bay đầu tiên, một động thái đầy ý nghĩa thể hiện sức mạnh hải quân đang trỗi dậy và dường như cũng làm gia tăng căng thẳng giữa Bắc Kinh và những quốc gia hàng hải châu Á nhỏ bé hơn, trong đó có Philippines xung quanh vấn đề chủ quyền với các đảo ở Biển Đông.
Con tàu nặng 67.000 tấn, đã hoàn thành cuộc thử nghiệm đầu tiên trên biển trong bối cảnh hải quân Mỹ nỗ lực biểu dương lực lượng ở vùng biển tranh chấp và chiếc tàu chiến lớn nhất từ Mỹ được chuyển giao cho hải quân Philippines, con tàu thuộc lớp Hamilton. Con tàu này gần đây được đổi tên là BRP Gregorio del Pilar, đang trên đường từ California tới Philippines.

Tổng thống Philippines chuẩn bị thăm Trung Quốc trong bối cảnh quan hệ song phương căng thẳng vì vấn đề chủ quyền ở Biển Đông. Ảnh: sofwnow

Nó khá nhỏ nếu so với tàu sân bay Trung Quốc, nhưng các quan chức hải quân Philippines không ngại ngần khẳng định, con tàu (với những mục đích khác) sẽ được sử dụng để bảo vệ các lợi ích hàng hải của Philippines ở các vùng nước gần quần đảo Trường Sa đang tranh chấp.
Theo các quan chức hải quân Philippines, con tàu sẽ được sử dụng để tuần tra ở gần khu vực Palawan, nơi nước này đã xây dựng các tiền đồn và dựng cờ để khẳng định chủ quyền sau những vụ xâm nhập của tàu Trung Quốc trong năm tháng qua.
Ba ngày sau hành trình của tàu sân bay Trung Quốc, Mỹ cũng thể hiện sự quan ngại của họ với chuyến thăm tuần trước của tàu sân bay USS Ronald Reagan tại Hong Kong. Theo giới phân tích, chuyến thăm của USS Ronald Reagan kéo dài bốn ngày dường như khẳng định với người Trung Quốc về sự hiện diện của hải quân Mỹ tại Biển Đông.
Chính quyền của Tổng thống Philippines Aquino đang đối mặt với thách thức chủ quyền trong khi bị sụt giảm tín nhiệm qua các cuộc thăm dò dư luận với những chỉ trích ngày càng gia tăng về năng lực quản lý các vấn đề nội địa, trong đó có thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Việc Trung Quốc hạ thủy tàu sân bay lại càng chất thêm gánh nặng cho Manila khi họ từng mạnh mẽ tuyên bố sẽ không bao giờ từ bỏ một tấc đất của Philippines cho bên tuyên bố chủ quyền đối lập tại các khu vực tranh chấp. Cuộc thử nghiệm tàu sân bay Trung Quốc được các nhà quan sát coi là dấu hiệu gia tăng sức mạnh hải quân. Tờ International Herald Tribune (IHT) dẫn lời Tân hoa xã nói rằng, động thái hạ thủy con tàu “mang tính biểu tượng cao của nỗ lực kéo dài nhiều năm nhằm tạo ra sự hiện diện của một tàu sân bay ở ngoài khơi Trung Quốc thuộc vùng biển Thái Bình Dương”.
Những lý lẽ
Con tàu từng mang tên Varyag đã được Trung Quốc nâng cấp. Theo IHT, nó được cho là sẽ trở thành tàu sân bay hiện đại nhất trong hạm đội của Liên Xô, nhưng công việc xây dựng dừng lại giữa chừng khi Liên Xô sụp đổ. Ukraine sau đó đã gỡ động cơ và hệ thống vũ khí trên tàu rồi rao bán. Một công ty Trung Quốc mua lại Varyag với giá 20 triệu USD cùng danh nghĩa biến tàu thành sòng bạc nổi. Công việc nâng cấp con tàu bắt đầu ở Đại Liên năm 2004.
Tháng trước, Bộ Quốc phòng Trung Quốc tuyên bố con tàu phần lớn sử dụng để nghiên cứu khoa học và huấn luyện. Theo IHT, các nhà phân tích nước ngoài cho rằng, có thể phải mất một thập niên hay nhiều hơn thế để Trung Quốc có thể triển khai và vận hành một hạm đội tàu sân bay.
Andrei Chang, biên tập tạp chí Kanwa Defense Review tại Hong Kong nói: “Đó là dấu mốc quan trọng với họ, không chỉ với hải quân, mà còn là bước đi đầu tiên trong một hành trình dài”.
Một người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc từng nhấn mạnh, con tàu không làm thay đổi chính sách của nước này - lực lượng vũ trang hoàn toàn mang mục tiêu phòng thủ và con tàu “sẽ không làm gì” liên quan tới chuyện tranh chấp của Trung Quốc với các nước láng giềng ở Biển Đông. Tuy nhiên, theo IHT “một hạm đội tàu sân bay sẽ thúc đẩy lợi thế quân sự của hải quân Trung Quốc trước hải quân của các nước láng giềng nhỏ hơn”.
Trong một bài xã luận, Tân hoa xã khẳng định: “Không nên quá lo lắng hay hoang tưởng về việc Trung Quốc theo đuổi tàu sân bay”. Nhấn mạnh hải quân Trung Quốc là lực lượng hải quân thứ 10 trên thế giới có tàu sân bay, hãng tin này viết: “Nó sẽ không đe dọa các nước khác, và các nước khác nên chấp nhận thực tế rằng, chúng tôi đang phát triển tàu sân bay”.
Tuy nhiên, theo Financial Times, những người theo chủ nghĩa dân tộc của Trung Quốc lại không “ngoại giao” như vậy. Trích dẫn một diễn đàn thảo luận trực tuyến, tờ báo nói có người cho rằng: “Trung Quốc là siêu cường tiếp theo của thế giới, chỉ có điều chúng ta không thừa nhận điều đó với thế giới bên ngoài mà thôi”.

Thử TQ, Philippines tiếp tục thăm dò dầu khí Biển Đông

Philippines sẽ tiếp tục thăm dò dầu khí ở Biển Đông và coi đó như một phép thử cho thỏa thuận khu vực đạt được với Trung Quốc tuần trước nhằm làm dịu căng thẳng ở vùng biển giàu tài nguyên này, Ngoại trưởng Albert F. del Rosario nói.
Các nguồn tài nguyên hydrocarbon thuộc chủ quyền của Philippines là rất cần thiết với chiến lược năng lượng của nước này, ông Rosario nói trong một cuộc phỏng vấn.
Một ngày trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã cảnh báo rằng, đụng độ gia tăng trong khu vực là mối đe dọa tới các tuyến đường biển “hoàn toàn cần thiết” với thương mại thế giới.

Trong khi đó, Trung Quốc định đưa giàn khoan khổng lồ Marine Oil 981 ra Biển Đông Ảnh: interaksyon

Hôm 23/7 - thời điểm kết thúc các hội nghị an ninh châu Á kéo dài 5 ngày ở Bali, Indonesia, ông del Rosario nói: “Nếu có những tài sản đó, và chúng tôi tin là có, chúng tôi cần phát triển chúng. Nhu cầu phát triển những tài sản ấy của chúng tôi lớn hơn Trung Quốc, Trung Quốc có thể chờ đợi. Họ có sự kiên nhẫn còn chúng tôi không có thứ xa xỉ ấy. Chúng tôi phải tiến về phía trước”. Động thái của Philippines nhằm đảm bảo an ninh tài nguyên năng lượng đi ngược lại với những mong muốn của một nền kinh tế và nhà chi tiêu quân sự lớn nhất châu Á. Ngoại trưởng Del Rosario đưa ra bình luận sau khi Trung Quốc và 10 thành viên ASEAN nhất trí về những chỉ dẫn không mang tính ràng buộc cho hoạt động ở Biển Đông và dẫn tới lời kêu gọi của Ngoại trưởng Mỹ về một bộ quy tắc ứng xử toàn diện hơn và mang tính ràng buộc.
“Đó chỉ là bước đi đầu tiên”, bà Hillary Clinton nói. “Cần hành động nhanh chóng tiến tới một bộ quy tắc ứng xử trên cơ sở luật pháp quốc tế”.
Vài tháng gần đây, các tàu Trung Quốc đã cắt cáp các tàu thăm dò dầu khí của Việt Nam khi tàu thăm dò hoạt động trong phạm vi chủ quyền của Việt Nam tại Biển Đông. Trong tháng 3, tàu Trung Quốc đã quấy nhiễu tàu làm việc cho Forum Energy Plc tại Anh ở ngoài khơi Philippines.
Đường 9 đoạn
Hầu hết các bên tuyên bố chủ quyền đều có quân đội ở Trường Sa, quần đảo với tổng diện tích đất gấp rưỡi công viên Trung tâm của New York. Philippines đã chi số tiền tương đương khoảng 1% ngân sách của Trung Quốc cho quân đội của mình trong năm ngoái, theo Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm ở Brussels.
Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì nói với báo giới ngày 22/7 rằng, thỏa thuận nhất trí giữa Trung Quốc và ASEAN “sẽ còn con đường dài phía trước để duy trì hòa bình và ổn định và láng giềng tốt”. Ngoài Trung Quốc là nước tuyên bố chủ quyền lớn nhất ở Biển Đông, các thành viên ASEAN gồm Philippines, Việt Nam, Malaysia và Brunei cũng đều đưa ra tuyên bố chủ quyền ở vùng biển này.
Philippines “đã đi cùng với cộng đồng” trong việc nhất trí thỏa thuận trên cho dù e ngại bởi nó không mang tính ràng buộc và không xác định một lĩnh vực cụ thể, ông del Rosario nói. Thỏa thuận ấy có lợi cho Trung Quốc vì nó vẫn duy trì nguyên trạng, ông nhấn mạnh.
“Trừ phi Trung Quốc không thách thức với bản đồ 9 đoạn - cách hiệu quả để họ tuyên bố chủ quyền với toàn bộ Biển Đông, thì vẫn có thể xảy ra những rủi ro cho tự do hàng hải” với những nước khác, Ngoại trưởng Philippines cảnh báo. “Tôi không biết các chỉ dẫn ấy sẽ làm việc thế nào trong thực tế. Rủi ro đụng độ vẫn còn”.
Bản đồ mà Trung Quốc đưa ra bao gồm cả hai trong số 15 lô thăm dò mà Philippines đưa ra cho các nhà thầu tháng trước. 3 tuần trước, Bộ trưởng Năng lượng Rene Almendras cho biết, chính phủ nước này có thể cung cấp nhiều hợp đồng thăm dò cho các công ty tư nhân tìm kiếm dầu và khí tự nhiên ở Biển Đông.
Philippines, với nền kinh tế bằng khoảng 1/30 Trung Quốc, có kế hoạch gia tăng dự trữ hydrocarbon lên 40% trong hai thập niên tới để giảm bớt sự phụ thuộc vào nhập khẩu.
Trữ lượng dầu khí
Biển Đông trải dài từ bờ biển phía tây của Singapore ở Đông Nam Á tới eo biển Đài Loan với diện tích khoảng 3.500.000 km vuông, bao gồm hơn 200 hòn đảo. Đây là một hình thể biển lớn nhất sau 5 đại dương. Các đảo ở Biển Đông có số lượng nhiều, tập hợp thành một số quần đảo. Rất nhiều trong số này là các đảo chìm, đảo đá không có người ở.
Biển Đông chứa đựng khối lượng đáng kinh ngạc về đa dạng sinh học và tài nguyên biển, bao gồm trữ lượng dầu khí rất lớn, thủy sản và ước tính chiếm 30% các rạn san hô của thế giới.
Tờ Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc ngày 19/4 đã đưa ra một báo cáo đặc biệt về Biển Đông, trong đó mệnh danh vùng biển này là "Vịnh Ba Tư thứ hai". Tờ báo cho biết, Biển Đông chứa đựng hơn 50 tỉ tấn dầu thô và hơn 20.000 tỉ mét khối khí. Con số này gấp khoảng 25 lần trữ lượng dầu và 8 lần trữ lượng khí của Trung Quốc đã được chứng minh.
Tờ báo này không trích dẫn nguồn nào của ước tính trữ lượng dầu và khí tự nhiên nằm dưới đáy Biển Đông. Tuy nhiên, báo dẫn lời Trương Đại Vệ - một quan chức cấp cao thuộc Bộ Đất đai - Tài nguyên Trung Quốc, khi nói rằng, việc tăng cường thăm dò tìm kiếm ngoài khơi là "chìa khóa" để giải quyết cơn khát năng lượng của Trung Quốc.
Trong bối cảnh căng thẳng ở Biển Đông gia tăng, Trung Quốc đã từng cảnh báo các nước láng giềng châu Á ngừng tìm kiếm dầu ở khu vực tranh chấp trong vùng biển này, thậm chí còn thề sẽ khẳng định chủ quyền của mình với khu vực giàu tiềm năng dầu khí ở Biển Đông bất chấp chồng lấn chủ quyền với nhiều nước khác.
Ngày 24/5, Tân hoa xã đưa tin, tại Thượng Hải, một giàn khoan dầu khổng lồ hoạt động ở vùng nước sâu 3.000m đã được bàn giao cho Tập đoàn Dầu khí ngoài khơi quốc gia Trung Quốc (CNOOC), nhà sản xuất dầu khí ngoài khơi lớn nhất nước này. Giàn khoan dầu khổng lồ này dài 114m, rộng 90m, cao 137,8m và nặng 31.000 tấn. Với kích cỡ mặt sàn bằng sân bóng đá chuẩn, giàn khoan này có khả năng hoạt động ngoài khơi ở độ sâu tối đa 3.000m và khoan khoảng 12.000m chiều dài.

'Mắng' Philippines, TQ nói chủ quyền không tranh cãi ở Biển Đông

Trung Quốc hôm nay khẳng định, Philippines đã vi phạm chủ quyền của họ bằng cách cử đoàn đại biểu chính khách tới một khu vực tranh chấp ở Biển Đông.
Hãng BBC dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mã Triều Húc nói, Trung Quốc có "chủ quyền không thể tranh cãi" với hòn đảo nằm trong chuỗi đảo Trường Sa. Một nhóm nghị sĩ Philippines đã bay tới đảo Pagasa hôm qua và tuyên bố đó là lãnh thổ của Philippines.

Đảo Pagasa. Ảnh: BBC

Quần đảo Trường Sa ở Biển Đông là nơi diễn ra tuyên bố chủ quyền chồng lấn giữa Trung Quốc và bốn nước Đông Nam Á gồm Brunei, Malaysia, Philippines và Việt Nam. ASEAN hiện đang có những cuộc họp tại Bali, Indonesia trong khuôn khổ diễn đàn khu vực thảo luận về các vấn đề an ninh trong đó có tranh chấp Biển Đông. Quần đảo Trường Sa nằm ở một khu vực được cho là giàu tài nguyên dầu khí và có những lộ trình vận chuyển quan trọng. Căng thẳng Biển Đông đang gia tăng những tháng gần đây. Cả Philippines và Việt Nam đều cáo buộc các hành xử gây hấn của Trung Quốc như quấy nhiễu, cắt cáp các tàu thăm dò, tàu cá, bắn vào ngư dân ở vùng biển thuộc phạm vi chủ quyền hai nước.
Hôm nay, người phát ngôn Mã Triều Húc một lần nữa lại khẳng định: "Trung Quốc có chủ quyền không tranh cãi với các đảo và vùng biển xung quanh ở Biển Đông. Động thái của Philippines là vi phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc".
Các nghị sĩ Philippines đã tới đảo Pagasa, cùng hát quốc ca với những người dân trên đảo. Pagasa, nằm cách phía tây tỉnh Palawan của Philippines khoảng 480km. Đảo có một đường băng, một căn cứ quân sự và thị trấn nhỏ với 60 thường dân.
Trước đó, đại sứ quán Trung Quốc ở Philippines đã cảnh báo về kế hoạch thăm đảo của các nghị sĩ Philippines. Họ nói, chuyến thăm “không có mục đích nhưng lại làm xói mòn hòa bình và ổn định trong khu vực, phá hoại quan hệ Trung Quốc - Philippines".
Tuy nhiên, theo một thành viên trong nhóm nghị sĩ, Walden Bello, đây là chuyến thăm riêng để gặp gỡ người dân và binh lính đóng ở khu vực, đồng thời thể hiện sự ủng hộ với tuyên bố chủ quyền của Philippines. Ông Bello khẳng định: "Không có lý do gì khiến sứ quán Trung Quốc phải lo lắng, họ dường như phản ứng quá mức về một sứ mệnh rất nhỏ, mang tính hòa bình. Chúng tôi có các quyền như mọi công dân Philippines khác khi tới thăm lãnh thổ của Philippines".
Đây không phải lần đầu tiên, phía Trung Quốc lên tiếng "mắng" Philippines trong vấn đề Biển Đông. Khi Bộ Ngoại giao Philippines nhiều lần phản đối hành động ngày càng gia tăng của các tàu Trung Quốc ở khu vực mà Manila tuyên bố chủ quyền, thì người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi đã bác bỏ cáo buộc của Philippines. Ông này nói: "Các tàu của Trung Quốc đã tuần tra và tiến hành nghiên cứu khoa học ở vùng biển thuộc thẩm quyền của Trung Quốc, và các hành động của họ là phù hợp với luật pháp”.
Ông Hồng Lỗi thậm chí còn lớn tiếng tuyên bố: "Trung Quốc yêu cầu phía Philippines ngừng làm tổn hại tới chủ quyền và các quyền hàng hải cũng như lợi ích của Trung Quốc, dẫn tới các hành động đơn phương làm leo thang và phức tạp vấn đề tranh chấp Biển Đông. Phía Philippines nên ngừng đưa ra các tuyên bố vô trách nhiệm không phù hợp với thực tế".
Theo Thời báo Manila, trong vòng chưa đầy 4 tháng qua, Manila đã có các văn bản ghi nhận 7 sự cố liên quan tới việc tàu Trung Quốc xâm nhập lãnh hải tranh chấp và tấn công các tàu của Philippines.

TQ 'nổi đóa' với chuyện nghị sĩ Philippines thăm Trường Sa

Hôm nay, 5 nghị sĩ Philippines dự kiến sẽ tới thăm quần đảo Trường Sa đang tranh chấp. Trung Quốc nói kế hoạch này có thể làm tổn hại tới quan hệ song phương.

Quần đảo Trường Sa nằm ở giữa Biển Đông và được cho là khá giàu tài nguyên dầu khí.
Hiện 5 thành viên quốc hội Philippines đang thăm đảo Pagasa. Theo một trong số nhóm này, Walden Bello, đây là chuyến thăm riêng để gặp gỡ người dân và binh lính đóng ở khu vực, đồng thời thể hiện sự ủng hộ với tuyên bố chủ quyền của Philippines.

Quần đảo Trường Sa nằm ở giữa Biển Đông và được cho là khá giàu tài nguyên dầu khí. Ảnh: MT

Tuy nhiên, đại sứ quán Trung Quốc ở Philippines đã cảnh báo, chuyến thăm “không có mục đích nhưng lại làm xói mòn hòa bình và ổn định trong khu vực, phá hoại quan hệ Trung Quốc - Philippines".
Về phần mình, ông Bello khẳng định: "Không có lý do gì khiến sứ quán Trung Quốc phải lo lắng, họ dường như phản ứng quá mức về một sứ mệnh rất nhỏ, mang tính hòa bình. Chúng tôi có các quyền như mọi công dân Philippines khác khi tới thăm lãnh thổ của Philippines".
Căng thẳng Biển Đông từ vài tháng này gia tăng sau khi cả Philippines và Việt Nam đều chỉ trích những hành động gây hấn của Trung Quốc ở vùng biển mà hai nước tuyên bố chủ quyền. Diễn đàn khu vực ở Bali vào thứ bảy này sẽ bàn về các vấn đề an ninh, có sự tham gia của ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ và nhiều nước khác.
Chính phủ hỗ trợ dân giữ đảo
Với những người dân Philippines sống ở những vùng xa xôi ở Biển Đông, cuộc sống mỗi ngày là sự vật lộn với sự cô độc. Liên lạc với thế giới bên ngoài rất hạn chế. "Mọi người ở đây chơi bi a, chơi bóng bàn. Chúng tôi không có chợ, không có khu mua sắm”, Eugenio Bito-onon, 55 tuổi, thị trưởng thị trấn Kalayaan nói.
Bito-onon, người ban đầu tới Kalayaan năm 1997 để làm việc như một nhà quy hoạch thị trấn, nói người dân ở đây được chính phủ khuyến khích giữ đảo bằng cách tạo việc làm, cấp nhà ở cũng như cung cấp miễn phí những nhu yếu phẩm như gạo, dầu ăn, mì, thức ăn đóng hộp. Cá cũng khá phong phú và các giếng nước đủ cung cấp nước ngọt cho cư dân. Tuy nhiên, các tiện nghi khác khá thiếu thốn như trường học, trạm y tế…
Một công nhân xây dựng tên là Nonelon Balbontin, 34 tuổi thì nói, cuộc sống ở đây tốt hơn ở Thủ đô Manila ồn ào, đông đúc nơi anh từng sống. "Nơi đây rất đẹp, khí hậu tốt, tôi có việc làm, chúng tôi không có vấn đề gì, không ốm đau, thức ăn miễn phí, do chính phủ chi trả”, anh nói.

Philippines: Không cho phép nước lớn lấn lướt

Tổng thống Philippines Aquino III cho biết, ông đã chỉ đạo cho Ngoại trưởng Albert F. del Rosario giải truyết vấn đề tranh chấp Biển Đông trong chuyến công du Trung Quốc tới đây.

“Một trong những chủ đề chính sẽ là Biển Đông. Đó là bản chất của ngoại giao. Giải quyết những bất đồng thông qua hội đàm hơn bất kỳ cách nào khác và điều đó thực sự được ghi nhận trong Hiến pháp. Vì vậy, ông ấy sẽ nỗ lực để có các cuộc thảo luận về cách giải quyết vấn đề này”, ông Aquino nói trong cuộc phỏng vấn.

Tổng thống Philippines Aquino III Ảnh: AP

Trích dẫn về tầm quan trọng của việc tham gia đối thoại, ông nói, văn phòng của ông đang xem xét ấn định ngày giờ cụ thể cho chuyến công du Trung Quốc, nơi ông sẽ có cuộc gặp riêng với những người đồng cấp Trung Quốc và giải quyết tranh chấp bằng con đường ngoại giao.
“Có lẽ chúng ta sẽ cần đi tới một sự nhận thức. Chúng ta không thể bỏ qua bên còn lại”, ông Aquino nói. “Trừ khi xảy ra trường hợp bất khả kháng, chuyến thăm cấp nhà nước sẽ diễn ra trong năm nay".

Không ai muốn một cuộc xung đột, nhưng không có nghĩa là chúng ta sẽ cho phép một nước lớn hơn lấn lướt chúng ta. Nếu chúng ta để cho mình bị bắt nạt thì có thể thế hệ người Philippines tiếp theo sẽ chen chúc trên một hòn đảo. Nếu chúng ta cho phép mình bị gạt sang bên, thì có thể ngày mai, 7.100 hòn đảo của chúng ta sẽ chỉ còn hai con số.

Khi được hỏi về vụ việc gần đây có thông tin một máy bay lạ xuất hiện và đe dọa ngư dân Philippines ở Biển Đông, ông Aquino cho biết, đầu tiên ông cần nắm rõ chi tiết vụ việc. Trong một cuộc phỏng vấn trước đó, ông Aquino cho biết, ông sẽ thông báo một số vụ tàu Trung Quốc xâm nhập vào vùng chủ quyền của Philippines ở Biển Đông lên LHQ và sẽ cũng đặt vấn đề trong chuyến thăm Trung Quốc tới đây.
Tổng thống Philippines vẫn kiên định trong quan điểm của ông rằng, nước ông sẽ bảo vệ chủ quyền quốc gia bao gồm cả những lợi ích hàng hải, sử dụng “hệ thống dựa trên nguyên tắc cho đối thoại hòa bình, bình đẳng và có lợi, hướng tới một giải pháp mang lại lợi ích cho tất cả”.
Ông khẳng định: “Không ai muốn một cuộc xung đột, nhưng không có nghĩa là chúng ta sẽ cho phép một nước lớn hơn lấn lướt chúng ta. Nếu chúng ta để cho mình bị bắt nạt thì có thể thế hệ người Philippines tiếp theo sẽ chen chúc trên một hòn đảo. Nếu chúng ta cho phép mình bị gạt sang bên, thì có thể ngày mai, 7.100 hòn đảo của chúng ta sẽ chỉ còn hai con số”.
Ông Aquino khá kiên quyết khi trao đổi với các nước tuyên bố chủ quyền khác về việc thực hiện một mặt trận thống nhất về vấn đề này, ông nói Philippines sẽ tiếp tục tuân thủ những cam kết quốc tế của mình. Tuy nhiên, ông nói rõ rằng, chính sách đối ngoại của Philippines – kể cả có sự trợ giúp từ hiệp ước đồng minh với Mỹ - vẫn là hướng tới những gì có lợi cho Philippines.
Tổng thống Philippines Benigno Aquino hôm 20/9 tỏ ý mong muốn Trung Quốc hành xử có trách nhiệm trong bối cảnh hai nước vẫn đang căng thẳng về vấn đề Biển Đông.

Ngoài ra, theo ông, Trung Quốc cần đạt được thỏa thuận với 10 nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) về quy tắc ứng xử ở Biển Đông.

Tổng thống Philippines Benigno Aquino. (Ảnh: Reuters)

Năm 2002, ASEAN và Trung Quốc thông qua Tuyên bố giữa các bên về ứng xử ở Biển Đông và đang hướng tới xây dựng một bộ quy tắc có tính ràng buộc hơn.

Tuy nhiên mục tiêu này chưa đạt nhiều kết quả. Theo một số nhà ngoại giao, một trong những lý do là Trung Quốc muốn giải quyết tranh chấp với từng nước.

Mỹ đưa ra nghị quyết giúp Philippines nếu bị gây hấn

Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario đã hoan nghênh một nghị quyết được đệ trình lên quốc hội Mỹ về việc cho phép Washington được giúp nước này trong thời điểm bị nước ngoài gây hấn.

Nghị quyết số 352 kêu gọi “giải pháp hòa bình và hợp tác cho tranh chấp lãnh thổ hàng hải ở Biển Đông và vùng xung quanh cũng như các khu vực hàng hải khác gần kề lục địa Đông Á”. Ảnh: global-military

Đồng thời với việc kêu gọi sự giải quyết hòa bình cho tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông, ông Del Rosario cũng thừa nhận rằng, nghị quyết số 352 của Hạ viện Mỹ sẽ phải đi một con đường dài phía trước trong nỗ lực duy trì hòa bình ở một khu vực diễn ra tuyên bố chủ quyền chồng lần giữa các nước Đông Nam Á và Trung Quốc.
31 thành viên Hạ viện Mỹ dẫn đầu là chủ tịch ủy ban đối ngoại và tiểu ban châu Á – Thái Bình Dương, đã thông qua nghị quyết ủng hộ kêu gọi của Philippines trong cách tiếp cận đa phương, dựa trên nguyên tắc để giải quyết tranh chấp ở Biển Đông.
Nghị quyết số 352 kêu gọi “giải pháp hòa bình và hợp tác cho tranh chấp lãnh thổ hàng hải ở Biển Đông và vùng xung quanh cũng như các khu vực hàng hải khác gần kề lục địa Đông Á”.
Nghị quyết còn lên án việc sử dụng vũ lực hay hành động đe dọa để giải quyết tranh chấp. Đặc biệt, trong văn bản này có nêu bật một số điểm cụ thể. Ví dụ, một điều khoản nhấn mạnh rằng “vào ngày 23/6/2011, Ngoại trưởng Hillary Rodham Clinton đã nói sau chuyến thăm của Ngoại trưởng Del Rosario rằng, chúng tôi kiên quyết và tận tâm ủng hộ việc phòng thủ của Philippines”.
Nghị quyết còn nói tới tuyên bố của ông Del Rosario rằng, Philippines là một nước nhỏ nhưng “đã sẵn sàng làm mọi thứ cần thiết để đứng lên chống bất kỳ hành động gây hấn nào”. Nghị quyết nhắc lại tuyên bố của Mỹ nói sẵn sàng cung cấp khí tài để hiện đại hóa quân đội Philippines.
Trước đó, Thượng viện Mỹ đã thông qua một nghị quyết do Thượng nghị sĩ Jim Webb giới thiệu phàn nàn về việc Trung Quốc sử dụng vũ lực ở Biển Đông và kêu gọi giải pháp hòa bình, đa phương cho tranh chấp lãnh thổ hàng hải trong vùng biển này.
Philippines đã cáo buộc Trung Quốc - nước có tranh chấp chủ quyền với bốn quốc gia Đông Á ở Biển Đông - về những động thái gây hấn gần đây để thúc đẩy tuyên bố chủ quyền với các quần đảo giàu tài nguyên dầu khí trong vùng biển. Trong tháng 3, hai tàu tuần tra Trung Quốc đã quấy nhiễu một tàu thăm dò dầu khí của Bộ Năng lượng Philippines ở Reed Bank. Hai tháng sau đó, hai máy bay của không quân Philippines cũng bị các máy bay chiến đấu lạ quấy nhiễu ở khu vực quần đảo Trường Sa (báo chí Philippines từng đưa tin cho là các máy bay này đến từ Trung Quốc).
Lãnh đạo Philippines, Tổng thống Aquino III vẫn kiên định trong quan điểm của ông rằng, nước ông sẽ bảo vệ chủ quyền quốc gia bao gồm cả những lợi ích hàng hải, sử dụng “hệ thống dựa trên nguyên tắc cho đối thoại hòa bình, bình đẳng và có lợi, hướng tới một giải pháp mang lại lợi ích cho tất cả”.
Ông khẳng định: “Không ai muốn một cuộc xung đột, nhưng không có nghĩa là chúng ta sẽ cho phép một nước lớn hơn lấn lướt chúng ta. Nếu chúng ta để cho mình bị bắt nạt thì có thể thế hệ người Philippines tiếp theo sẽ chen chúc trên một hòn đảo. Nếu chúng ta cho phép mình bị gạt sang bên, thì có thể ngày mai, 7.100 hòn đảo của chúng ta sẽ chỉ còn hai con số”.
Ông Aquino khá kiên quyết khi trao đổi với các nước tuyên bố chủ quyền khác về việc thực hiện một mặt trận thống nhất về vấn đề này, ông nói Philippines sẽ tiếp tục tuân thủ những cam kết quốc tế của mình. Tuy nhiên, ông nói rõ rằng, chính sách đối ngoại của Philippines – kể cả có sự trợ giúp từ hiệp ước đồng minh với Mỹ - vẫn là hướng tới những gì có lợi cho Philippines.

Biển Đông trên bàn nghị sự Việt - Trung

- Các vấn đề liên quan đến biên giới lãnh thổ, trong đó có tranh chấp tại Biển Đông, là một trong những nội dung trao đổi tại phiên họp UB chỉ đạo hợp tác song phương Việt - Trung chiều 6/9 tại Hà Nội.
Việt Nam và Trung Quốc đã tiến hành phiên họp lần thứ 5 Ủy ban Chỉ đạo hợp tác song phương. Đồng chủ trì phiên họp là Chủ tịch Ủy ban phía Việt Nam, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân và Chủ tịch Ủy ban phía Trung Quốc, ủy viên Quốc vụ viện Đới Bỉnh Quốc.

Ảnh: Linh Thư

Ông Đới Bỉnh Quốc thăm và làm việc tại Việt Nam từ ngày 5-9/9, trong đó tham dự phiên họp theo lời mời của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân.
Mở đầu phiên họp, ông Đới Bỉnh Quốc nói với Phó Thủ tướng Việt Nam đây là lần tham dự phiên họp mà thành phần đoàn của phía Trung Quốc tương đối đông đảo. Ông cũng bày tỏ vui mừng một lần nữa sang thăm Việt Nam
"Tôi không nhớ đã sang Việt Nam thăm bao lần rồi. Chúng tôi cảm ơn sự đón tiếp nồng nhiệt, chu đáo đã dành cho đoàn".
Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đề nghị phiên họp tập trung vào hai vấn đề lớn. Đó là kiểm điểm tình hình hợp tác giữa hai nước trên tất cả các lĩnh vực kể từ phiên họp lần thứ 4 và trao đổi các biện pháp cụ thể nhằm thúc đẩy quan hệ hai nước trong thời gian tới, đặc biệt chuẩn bị cho chuyến đi thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Hai bên đã tổng kết, đánh giá tình hình hợp tác quan hệ hai nước trong thời gian qua, đồng thời đi sâu trao đổi ý kiến về phương hướng, biện pháp làm sâu sắc thêm quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước trên mọi lĩnh vực, làm cho mối quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc không ngừng phát triển "tích cực, lành mạnh, ổn định".
Hai bên nhất trí tiếp tục tăng cường và hoàn thiện cơ chế của Ủy ban chỉ đạo trong thời gian tới. Hai bên cũng đã trao đổi ý kiến về các vấn đề liên quan đến biên giới lãnh thổ, trong đó có tranh chấp tại Biển Đông.
Cùng với phiên họp, hai tổng thư ký Ủy ban Chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam - Trung Quốc và đại diện các bộ, ngành, địa phương liên quan của hai nước đã tiến hành các phiên họp trù bị. Các cuộc họp diễn ra trên tinh thần thẳng thắn, hữu nghị và xây dựng.
Theo Đại sứ Trung Quốc Khổng Huyền Hựu, chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam của Ủy viên Quốc vụ viện Đới Bỉnh Quốc là tiếp xúc quan trọng giữa lãnh đạo cấp cao của hai nước.
Trong thời gian thăm và làm việc tại Hà Nội, ngày 7/9, ông Đới Bình Quốc sẽ hội kiến và hội đàm với Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Trung - Việt phải ứng xử tốt để chung sống ổn định

Trao đổi với Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam Ngô Xuân Lịch, ông Tập Cận Bình cho rằng, tuy còn những bất đồng về tranh chấp ở Biển Đông nhưng “láng giềng hữu nghị và hợp tác” vẫn là dòng chảy chính trong quan hệ Trung - Việt.

Chiều 16/9, tại Đại lễ đường nhân dân ở Bắc Kinh, ông Tập Cận Bình, Ủy viên Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương, Phó chủ tịch nước CHND Trung Hoa, Giám đốc Trường Đảng Trung ương đã tiếp Trung tướng Ngô Xuân Lịch, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và đoàn cán bộ chính trị quân sự cấp cao Việt Nam sang thăm hữu nghị chính thức CHND Trung Hoa.

Ảnh: Quân đội nhân dân

Đề cập đến kết quả buổi hội đàm giữa đoàn cán bộ chính trị quân sự cấp cao Việt Nam và Tổng Bộ Chính trị Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc, Trung tướng Ngô Xuân Lịch cho biết, hai bên đều thống nhất đánh giá cao kết quả hợp tác quốc phòng giữa quân đội hai nước thời gian qua, tạo ra sự tin cậy về chính trị và thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ đoàn kết hợp tác giữa hai Đảng, hai Nhà nước, nhất trí mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực trong thời gian tới…

Trung tướng Ngô Xuân Lịch nhấn mạnh Đảng, Nhà nước, nhân dân và Quân đội Việt Nam sẽ làm hết sức mình để giữ gìn và phát triển mối quan hệ đoàn kết hữu nghị láng giềng anh em giữa Việt Nam và Trung Quốc lên tầm cao mới. Việt Nam luôn luôn cảnh giác với âm mưu phá hoại đoàn kết, gây chia rẽ hai nước Việt Nam-Trung Quốc của các thế lực thù địch.

Trung tướng Ngô Xuân Lịch khẳng định lại quan điểm của Đảng, Nhà nước và Quân đội nhân dân Việt Nam về giải quyết tranh chấp ở Biển Đông, tin tưởng lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nhà nước với quyết tâm cao và trên tình đồng chí, anh em sẽ giải quyết những bất đồng thông qua biện pháp hòa bình, dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế. Quân đội hai nước phải thể hiện vai trò gương mẫu và là trụ cột trong phát triển quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Ứng xử tốt để chung sống ổn định

Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Tập Cận Bình cho rằng, cả Việt Nam và Trung Quốc đều rất trân trọng mối tình hữu nghị “vừa là đồng chí, vừa là anh em” do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Mao Trạch Đông và các bậc tiền bối cách mạng đã dày công vun đắp nên. Trung Quốc và Việt Nam là hai nước láng giềng, núi liền núi, sông liền sông, cùng chung mục tiêu lý tưởng thì càng phải đoàn kết gắn bó, nương tựa vào nhau, hợp tác giúp đỡ nhau để cùng phát triển ổn định, lâu dài.

Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Tập Cận Bình cho rằng, tuy còn có những bất đồng về tranh chấp ở Biển Đông nhưng “láng giềng hữu nghị và hợp tác” vẫn là dòng chảy chính trong quan hệ hai nước. Ông nhấn mạnh, quan hệ láng giềng là rất quan trọng, vì đã là láng giềng thì không thể thay đổi, phải ứng xử, quan hệ tốt với nhau mới sống chung ổn định lâu dài được.

Ông cũng khẳng định, Trung Quốc hết sức coi trọng phát triển quan hệ Trung - Việt, luôn quan tâm thúc đẩy các hoạt động tiếp xúc, giao lưu cấp cao, coi trọng hợp tác thực chất và tăng cường các hoạt động hợp tác giữa hai quân đội. Thời gian vừa qua do những bất đồng, tranh chấp ở Biển Đông, quan hệ hai nước có những khó khăn tạm thời, nhưng lãnh đạo hai Đảng, hai nhà nước luôn có niềm tin chắc chắn hai bên sẽ tìm ra những giải pháp để giải quyết thỏa đáng vấn đề này.

Ông cũng cho rằng, những nguyên tắc mà Trung tướng Ngô Xuân Lịch nêu lên để giải quyết vấn đề tranh chấp Biển Đông là rất sáng suốt và tỉnh táo. Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng “môi hở thì răng lạnh”… Đoàn kết hữu nghị với nhau thì chắc chắn sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Nhấn mạnh yêu cầu tăng cường đoàn kết hữu nghị giữa hai Đảng, hai nhà nước, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc nói rằng, ngay sau khi Việt Nam tổ chức thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã cử đặc phái viên sang Việt Nam gặp Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, khẳng định Trung Quốc coi trọng và mong muốn thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai Đảng, hai nhà nước và nhân dân hai nước.

Trung tướng Ngô Xuân Lịch mong muốn lãnh đạo cấp cao hai nước tiếp tục lãnh đạo giải quyết thành công những vấn đề tồn tại, đưa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc lên tầm cao mới.

Yêu cầu TQ không làm phức tạp tình hình Biển Đông

Trước các hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển Trường Sa gần đây, Việt Nam lên tiếng tái khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cũng như yêu cầu các bên không có hành động làm phức tạp tình hình ở Biển Đông.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lương Thanh Nghị hôm 16/9 đã có phản ứng về thông tin Trung Quốc cử tàu cá có trọng tải 1.000 tấn đến Trường Sa để hỗ trợ việc nuôi trồng, đánh bắt thủy sản và hiện có 500 tàu cá thường xuyên hoạt động ở khu vực Trường Sa và thông tin Trung Quốc phản đối Ấn Độ hợp tác với Việt Nam thăm dò dầu khí tại lô 127, 128 thuộc Vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lương Thanh Nghị. Ảnh: Bộ Ngoại giao

Khẳng định chủ quyền không tranh cãi đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, ông Lương Thanh Nghị nêu rõ “mọi hoạt động của các bên tại khu vực này mà không có sự chấp thuận của Việt Nam là vi phạm chủ quyền của Việt Nam”.
“Việt Nam yêu cầu các bên không có các hành động làm phức tạp tình hình ở Biển Đông, góp phần duy trì hòa bình, ổn định ở khu vực”.
Ông cũng cho hay Việt Nam khẳng định các dự án hợp tác giữa Việt Nam với các đối tác nước ngoài trong lĩnh vực dầu khí, trong đó có các dự án hợp tác tại lô 127, 128, nằm trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, hoàn toàn thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam, phù hợp với Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982,
phù hợp với tập quán và thực tiễn quốc tế và các thỏa thuận đa phương và song phương mà Việt Nam ký kết.
“Các ý kiến phản đối sự hợp tác giữa Việt Nam với các đối tác nước ngoài tại thềm lục địa và Vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam là hoàn toàn không có cơ sở pháp lý và vô giá trị”, ông Nghị nói.

Tranh chấp Biển Đông: Trung Quốc có thể thỏa hiệp?

Trung Quốc không phải là quái vật, chúng tôi có thể đàm phán về mọi vấn đề, có thể thỏa hiệp những vấn đề còn khác nhau và thúc đẩy hợp tác - bà Xu Fang, Viện Nghiên cứu Biển Đông quốc gia Trung Quốc.

Chuyên gia nghiên cứu Biển Đông của Trung Quốc đã phát biểu tại hội thảo quốc tế với chủ đề “Hợp tác vì hòa bình, an ninh và phát triển khu vực trong bối cảnh mới” do Viện nghiên cứu Trung Quốc thuộc Viện Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức ngày 21/9 tại Hà Nội.

Hội thảo có sự tham gia của gần 80 nhà khoa học đến từ Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Singapore, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc) và Việt Nam.

Xây dựng lòng tin

Các nhà khoa học cùng thảo luận về vị trí chiến lược của Biển Đông, diễn biến mới ở Biển Đông trong thời gian gần đây và tác động của nó đến hòa bình, ổn định của khu vực; các giải pháp duy trì hòa bình, an ninh và phát triển trong khu vực, trong đó tập trung nhấn mạnh đến cơ chế xây dựng lòng tin, quản lý xung đột, hợp tác trong các lĩnh vực an ninh phi truyền thống... trong bối cảnh quốc tế mới.

Xuồng hải quân Việt Nam neo bên đảo Tiên Nữ, quần đảo Trường Sa. Ảnh: Chu Thanh Vân

Theo các nhà khoa học, để giải quyết tranh chấp Biển Đông, đàm phán hòa bình, tuy lâu dài nhưng là phương án hợp lý, phải đảm bảo hợp lý về lợi ích cho các quốc gia liên quan. Vấn đề cốt lõi là phải có những căn cứ như Luật pháp quốc tế, trong đó Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông và tiến tới xây dựng Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở biển Đông... làm cơ sở đàm phán.

Các nhà khoa học cũng kiến nghị mở rộng mạng lưới khu vực (kênh 2) để thu hút các nhà khoa học các nước tham gia nghiên cứu, trao đổi các vấn đề liên quan; đưa thêm vấn đề Biển Đông vào thảo luận trong khuôn khổ ASEAN+3...

Có 3 mâu thuẫn chính liên quan đến Biển Đông là lãnh thổ, an ninh và kinh tế, có thể giải quyết từng mâu thuẫn nhưng phải đặt trong tổng thể chung, phải tính đến yếu tố lịch sử, tâm lý và nhấn mạnh vai trò của học giả các nước. Cách thức giải quyết mâu thuẫn là chọn những lợi ích gần gũi để cùng hợp tác, xây dựng cơ chế lòng tin, nhưng phải có thiện chí, kiên trì thực hiện và phải thể hiện tính tích cực trên thực tế.

Thỏa hiệp

Giáo sư Renato De Castro đến từ ĐH De la Salle (Philippines) cho rằng, những tranh chấp về chủ quyền về biển, đảo trên biển Đông hoàn toàn có thể giải quyết được bằng các giải pháp hòa bình. Bởi lẽ sau khi Trung Quốc và các nước ASEAN ký Tuyên bố về cách ứng xử của các bên trên Biển Đông, các nước đã có 6 năm hòa bình. Xung đột chỉ mới nổi lên từ năm 2008 đến nay.

Giáo sư Renato Cruz De Castro, ĐH De la Salle (Philippines) phát biểu: “Việc Trung Quốc và ASEAN cùng xây dựng Tuyên bố về cách ứng xử của các bên trên biển Đông là một kinh nghiệm tốt cho ASEAN. Bởi ASEAN có thể cùng giải quyết một vấn đề với Trung Quốc với tư cách là một khối và điều quan trọng nhất là ASEAN không để bị chia rẽ”.

Từ kinh nghiệm giải quyết các tranh chấp về phân định biên giới trên bộ và trên Vịnh Bắc bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc vừa qua, các học giả Việt Nam cho rằng, đây chính là tiền lệ và kinh nghiệm để giải quyết các tranh chấp ở biển Đông bằng thương lượng. Nếu xảy ra xung đột thì không ai được lợi, nhưng hợp tác tất cả các bên đều có lợi.

Bà Xu Fang, Viện Nghiên cứu Biển Đông quốc gia Trung Quốc nói: “Có một ví dụ hoàn hảo, đó là đàm phán phân định vịnh Bắc Bộ. Ai là bên đàm phán, là Trung Quốc; ai là bên đối tác lớn nhất, Việt Nam. Việt Nam có diện tích biển lớn trong Vịnh Bắc Bộ và ở đây cũng có rất nhiều đảo. Đó là một ví dụ hoàn hảo và gần nhất mà các bên liên quan ở biển Đông cần nhớ. Trung Quốc không phải là quái vật, chúng tôi có thể đàm phán về mọi vấn đề, có thể thỏa hiệp những vấn đề còn khác nhau và thúc đẩy hợp tác”.

Cân bằng lợi ích

Có chung quan điểm về việc cần phải giải quyết các tranh chấp ở biển Đông bằng giải pháp hòa bình, nhiều học giả cũng cho rằng, thế giới hiện nay đã khác nhiều so với trước đây, nên các nước không thể giải quyết các tranh chấp lãnh thổ bằng vũ lực. Chính vì vậy, không còn con đường nào khác là phải giải quyết các tranh chấp trên biển Đông bằng thương lượng, nhưng phải đảm bảo quyền lợi hợp lý của các quốc gia và dựa trên luật pháp quốc tế cũng như hiện trạng hiện nay.

PGS.TS Nguyễn Bá Diến, Trung tâm Luật biển và hàng hải quốc tế, ĐH Quốc gia Hà Nội: “Vấn đề ở đây là mỗi nước phải ý thức được cái lợi ích của mình trong cái tương đồng với lợi ích của người khác, có nghĩa là phải cân bằng lợi ích, chú ý tới lợi ích của các nước khác. Nếu anh chỉ nghĩ đến lợi ích của mình mà quên lợi ích của các nước khác thì không được”.

PGS.TS.Võ Đại Lược, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính trị thế giới: “Đứng về những lợi ích quan trọng nhất của Việt Nam, Trung Quốc và các nước ASEAN, nếu mà các bên đều nhìn về những lợi ích cơ bản, nhìn vào những triển vọng cơ bản thì hoàn toàn có những cơ sở để giải quyết tốt đẹp.

Nếu nhìn phiến diện, tức là một quốc gia chỉ nhìn vào lợi ích của mình, mà không nhìn vào lợi ích của người khác thì sẽ phức tạp. Tuy nhiên, chúng ta cũng phải thấy rằng, quan hệ giữa Trung Quốc và các nước xung quanh lúc thì rất căng thẳng, lúc thì rất hòa bình, cái đó tùy thuộc vào nhiều yếu tố cụ thể”.

Trung Quốc đúng ở đâu và sai ở đâu?

Tôi không nghĩ sẽ thích hợp nếu đối xử với Trung Quốc chỉ đơn thuần là một đối thủ cạnh tranh và tôi không đồng tình với những người Mỹ cho rằng thế giới sẽ ít nhiều tốt đẹp hơn nếu Mỹ tìm kiếm xung đột với Trung Quốc"- GS David Pickus.

LTS: Xung quanh câu chuyện tranh cãi ở Biển  Đông, để rộng đường dư luận, Tuần  Việt Nam xin giới thiệu bài viết thể hiện góc nhìn riêng của GS. David Pickus, khoa Lịch sử trường Đại học bang Arizona- trường ĐH công lớn nhất Hoa Kỳ, viết riêng cho Tuần Việt Nam.

Cuộc xung đột giữa Trung Quốc và một số quốc gia láng giềng xung quanh đường chữ U của nước này trên Biển Đông đang trở thành tin tức nóng bỏng trên hầu hết các trang báo thời gian gần đây. Về bản chất của cuộc xung đột này, tôi không có gì nhiều để bổ sung thêm. Tuy nhiên, qua thời gian giảng dạy cho sinh viên đại học ở Bắc Kinh gần đây, tôi nghĩ một chút thông tin về hiện trạng văn hóa tại Trung Quốc - như tôi được chứng kiến - có thể giúp Việt Nam rút ra được một số kết luận cho riêng mình trong việc đánh giá lý do tại sao và bằng cách nào các quốc gia lựa chọn phát triển theo hướng như hiện nay. Nếu kinh nghiệm của cá nhân tôi là đúng thì, công chúng Trung Quốc thực sự không quan tâm mấy tới các sự kiện trên Biển Đông và càng quan tâm ít hơn tới quan điểm thực tế của người dân Việt Nam. Tôi không có bằng chứng khoa học để chứng minh điều này, chỉ biết rằng đôi lần tôi đã nhắc đến tình hình hiện nay trước các sinh viên đại học Trung Quốc thì họ chỉ nhìn trừng trừng vào tôi theo cái cách như thể để thể hiện họ không biết tôi đang nói về chuyện gì. Thực tế, như tôi biết, người Trung Quốc nhìn chung không hiểu biết nhiều về Việt Nam. Điều tôi hay được nghe nhất là dường như có một nhận thức phổ biến rằng Việt Nam là một địa điểm thích hợp cho các kỳ nghỉ.
Đây chính là điểm tôi muốn phê bình người Trung Quốc. Đó không phải là sự phê bình lòng tin chính trị của người dân Trung Quốc. Họ có quyền giữ một quan điểm riêng và tôi cố gắng lắng nghe cho thật kỹ ý kiến của người Trung Quốc ngay cả khi tôi thấy thực tế hoàn toàn khác. Hơn thế nữa, vấn đề không phải là lý lẽ họ đưa ra, mà là cách họ đưa ra lý lẽ ấy.
Nói một cách dễ hiểu hơn, mặc dù những người Trung Quốc tôi tiếp xúc với cũng dường như biết rất ít về các sự kiện trên Biển Đông, nhưng họ lại nắm rất rõ về những thứ như biểu tình trước đại sứ quán Trung Quốc. Và dù quan điểm của họ về những điều này mang tính cá nhân, nhưng tôi cảm giác họ giữ một thái độ bề trên một cách không cần thiết đối với các quốc gia nhỏ hơn. Tôi thường nghe họ cười và tôi thấy điệu bộ của họ như thể muốn nói "những người này là ai mà dám đặt vấn đề với chúng tôi?"
Có lẽ bởi vì tôi là một người Mỹ, và đã thấy nhiều vẻ bề trên này trong các bằng hữu người Mỹ của tôi và tôi sợ rồi dần dần ngay cả bản thân tôi cũng sẽ không giữ thái độ phê phán các bạn bè Trung Quốc về sự thiếu sót mang tính con người của họ như thế nữa. Tôi đã vài lần tới thăm Trung Quốc và được đối xử với sự ân cần tuyệt đối bởi đại bộ phận người dân nơi đây. Hơn thế nữa, như tôi sẽ tiếp tục giải thích sau đây, tôi nghĩ Trung Quốc đang làm điều gì đó về cơ bản là phù hợp trong quá trình tìm kiếm sự phát triển của riêng mình. Vì thế, đây có thể không phải là quan điểm thân hoặc chống Trung Quốc. Tôi chỉ muốn giải thích tại sao thái độ của người Trung Quốc có thể thể hiện theo những hướng trái ngược.

Ảnh: sailblogs.com

Xin nói tiếp về thái độ bề trên với những người biểu tình Việt Nam, và có lẽ với Việt Nam nói chung. Tôi không nghĩ đây là kết quả của những định kiến hay ý đồ làm hại người khác. Có lẽ, nó xuất phát từ xu hướng rất con người là kẻ lớn thường làm ngơ trước xúc cảm của kẻ nhỏ hơn. Điều khiến các nhà quan sát Trung Quốc chỉ thấy được bức tranh mờ nhạt về các cuộc biểu tình ở Việt Nam là thực tế rằng họ nhìn vào đó từ tư thế của một người đứng trên tòa nhà cao nhìn xuống các hành động diễn ra trên phố. Ví dụ, nếu bạn ngồi ở tầng cao của một nhà hàng sang trọng nhìn xuống, những di chuyển của một con người phía dưới với điệu bộ tỏ rõ sự bực tức, với bạn, có vẻ ít nghiêm trọng hơn nhiều. Tương tự, quan điểm chính trị của những người mà bạn ít quan tâm tới cũng sẽ thường không được tiếp nhận với sự tôn trọng hoàn toàn. Trong trường hợp của Trung Quốc, tôi không nghĩ lý do giải thích cho điều này là "sự kiêu ngạo". Người Trung Quốc không đề cao lòng kiêu ngạo và truyền thống nho học Trung Quốc thậm chí còn cảnh báo cả về  những nguy hại của sự kiêu ngạo. Thay vào đó, điều Trung Quốc làm chưa đúng là đã rút ra những bài học đôi khi rất nguy hiểm từ bản chất của cạnh tranh.
Tôi tin rằng bất kỳ ai sống ở Trung Quốc cũng đều thấy rõ sự khác biệt to lớn về thái độ ứng xử trong hoàn cảnh bạn bị coi là đối thủ cạnh tranh trực tiếp và không bị coi là đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Nếu họ không nghĩ bạn sẽ chiếm mất nguồn tài nguyên khan hiến hay phá hoại nỗ lực của họ, họ sẽ khá tử tế và nhiệt thành. Đôi khi có người bảo tôi, sự tốt bụng đó hoàn toàn là vì tôi là người phương Tây, nhưng tôi nghĩ là do cá nhân người nước ngoài phương Tây thường phải trải qua thời gian bị đối thủ cạnh tranh trực tiếp ngắn hơn so với người khác. Điều đó không có nghĩa là họ hoàn toàn không muốn chứng tỏ sự tốt bụng và hợp tác. Chắc chắn, mọi người đều chia thế giới thành "kẻ bên trong" và "người bên ngoài", nhưng Trung Quốc là một trong số những nơi mà bạn không được phép quên sự phân chia này, bằng không họ sẽ không tha thứ cho bạn.
Điều mà Trung Quốc chưa làm đúng không phải là họ phân chia thế giới thành bạn và thù. Đó là điều mà tất cả chúng ta thường làm để tồn tại. Thay vào đó, vấn đề là họ đi đến những phân biệt này quá nhanh chóng và quá thiếu cẩn trọng đến mức khiến người khác không hiểu bản chất thực sự của cuộc xung đột, và có thể dẫn tới những leo thang không cần thiết. Tôi tin có điều gì đó như thế đằng sau thái độ bề trên phổ biến mà tôi thấy trong phản ứng với Việt Nam.
Có lẽ có thể kết thúc tại đây, nhưng tôi không nghĩ thích hợp nếu đối xử với Trung Quốc chỉ đơn thuần là một đối thủ cạnh tranh và tôi không đồng tình với những người Mỹ cho rằng thế giới sẽ ít nhiều tốt đẹp hơn nếu Mỹ tìm kiếm xung đột với Trung Quốc. Thực tiễn thế giới toàn cầu hóa hôm nay đòi hỏi con người phải tìm cách quản lý xung đột hơn là leo thang nó.
Nhưng ở đây cũng thấy được đôi điều Trung Quốc đã làm đúng. Đó là khả năng xác định mục tiêu phát triển của Trung Quốc và dành những nỗ lực cần thiết để đạt được chúng. Tại các trường Đại học Trung Quốc nơi tôi công tác, tôi rất ấn tượng bởi các nhà lãnh đạo nước này có tầm nhìn rất rõ ràng về những thể chế và bước đi thực tế họ cần phải tiến hành để đi đến mục tiêu. Ở các nước khác tôi từng làm việc, như Indonesia, tâm lý cạnh tranh ít mạnh mẽ hơn và không khí thoải mái hơn. Tuy nhiên, khi tôi rời khỏi cuộc thảo luận, tôi tự hỏi liệu họ đã đạt được điều gì. Ở Trung Quốc còn có nhiều khó khăn và bất ổn, nhưng trong những khu vực chủ chốt bạn biết khi nào cần đạt được điều gì - và khi nào chưa.
Có vẻ điểm tốt và xấu của Trung Quốc, như tất cả các quốc gia khác, xen kẽ lẫn nhau. Việc xác định ngay lập tức ai là đối tác hay đối thủ có thể dẫn tới hành động nhanh chóng và hiệu quả và cảm giác rõ ràng về mục đích, nhưng nó có thể tạo ra cuộc xung đột không cần thiết. Có lẽ, trong tương lai, phản ánh sâu hơn về sự đan xen giữa mặt tốt và mặt xấu của một quốc gia có thể giúp chúng ta giải quyết những xung đột đang gia tăng này.