Thứ Bảy, 20 tháng 8, 2011

Alexis Sanchez - vươn lên từ ngang trái cuộc đờI

Tuổi thơ khốn khó của Sanchez

Nhân sự kiện Alexis Sanchez ra mắt ở Camp Nou, chúng tôi xin gửi tới quý độc giả loạt bài hồ sơ về chàng trai đáng ngưỡng mộ này. Bài viết được tổng hợp từ nhiều nguồn báo chí nước ngoài bởi Hoàng Thông, nicknam JBtheCulé, một thành viên của cộng đồng Barcamania Việt Nam. 

22 tuổi, Alexis Sanchez đã có gần như tất cả những gì mà mọi cầu thủ ở cùng trang lứa mơ ước. Tiền bạc, sự nổi tiếng, một bản hợp đồng trong mơ với đội bóng hay nhất hành tinh. Nhưng ít ai biết rằng, để được như ngày hôm nay, Alexis đã phải bước qua biết bao ngang trái của cuộc đời. Gia cảnh bần hàn, một người bố vô trách nhiệm, những ngày tháng làm việc quần quật ở bãi rửa xe của một nghĩa trang của một thành phố nghèo xác xơ và đầy rẫy tệ nạn..., tất cả những thứ đó có thể đánh gục bất kỳ ai, nhưng đã không đánh gục được Alexis Sanchez, cậu bé luôn nỗ lực không ngừng để vươn lên cùng giấc mơ bên trái bóng tròn.
Một góc Tocopilla - Ảnh Internet
Cậu chuyện về Alexis Sanchez bắt đầu từ một vùng mỏ phía Bắc của Chile, thành phố cảng Tocopilla.Tocopilla là nơi mà “chỉ số tổn thương xã hội” cao nhất trong vùng. Nhưng đó cũng chính là nơi khai sinh ra cái tên Alexis Sánchez, lúc này đã là một trong những cầu thủ hay nhất và đắt giá nhất thế giới. Cách đây 11 năm, khi Alexis còn chưa đầy 11 tuổi, và vẫn đang theo học tại ngôi trường mang tên E-10 ở Tocopilla, anh đã nhắc đi nhắc lại không biết bao nhiêu lần một viễn cảnh như thế. “Rồi tôi sẽ là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới”. Nhưng lúc ấy, thầy giáo và các bạn học của Alexis, chẳng ai dám tin.
Ở Tocopilla, người ta vẫn thường gọi Alexis với biệt danh "Dilla", có nghĩa là chú sóc, bởi tốc độ và sự khéo léo mà cậu bé này thường thể hiện trong các trận đấu trên những con phố hay những khu đấp mấp mô ở ven đô khiến người ta không thể không liên tưởng tới loài vật tinh khôn này. Nhanh như sóc ư? Tốc độ và sự khéo léo của Alexis đúng là thiên phú, nhưng chúng chắc chắn sẽ mai một nếu không được trui rèn. “Tôi đối mặt với thiên nhiên, tôi bắt đầu chơi bóng với đôi chân trần", Alexis hồi tưởng. "Đó là lý do vì sao mọi người thấy tôi chạy nhanh như thác đổ…”
Alexis Sanchez, tên đầy đủ là Alexis Alejandro Sanchez Sanchez, sinh ngày 19 tháng 12 năm 1988 tại Tocopilla, cách thủ đô Santiago của Chile 1.600km về phía Bắc. Tocopilla là một thành phố nhỏ với chỉ 32.000 dân nằm ở giữa sa mạc Atacama, xung quanh được bao bọc bởi đồi núi và biển cả, và được mọi người biết đến với cái tên không lấy gì làm hay ho “Góc nhà của Quỷ”. Khai thác mỏ, đánh cá và chế biến là những ngành công nghiệp chính trong vùng… Nhưng Tocopilla được biết đến nhiều hơn bởi mặt tiêu cực của nó. Từ những tệ nạn, những vấn nạn trong nhà trường cho đến những vấn nạn của cộng đồng, rượu bia và ma túy...
Tocopilla đã tệ như thế, gia đình Alexis còn thuộc dạng bần cùng nhất ở Tocopilla. So với bạn bè cùng trang lứa, Alexis còn thiệt thòi hơn, khi cha anh, vốn là một người đánh cá, bỏ lại người vợ và 4 đứa con thơ để ra đi và làm việc trong những hầm mỏ tại Maria Elena. Trong những ký ức về một tuổi thơ bất hạnh và đầy sóng gió của Alexis, mẹ anh, bà Martina Sanchez, đã phải làm việt quần quật cả ngày lẫn đêm, không nề hà bất kỳ công việc gì, miễn là có tiền để lo cho 4 đứa con của mình là Alexis, Humberto, Marjorie và Tamara.
Gia đình 5 miệng ăn của Alexis đã phải sống những ngày lam lũ bần cùng trong một căn nhà tồi tàn nằm trên con đường Orella của Tocopilla. Ngôi nhà tồi tàn ấy, hẳn cũng không thể gọi là nhà, bởi nó chỉ là một chốn nương thân sơ sài được dựng tạm từ đất sét phơi nắng với vài khúc gỗ đóng vai trò cột đỡ. Bao quanh ngôi nhà tồi tàn ấy là biết bao ngôi nhà cùng cảnh ngộ. Khu vực mà Alexis đã sống thuở thiếu thời là một quần thể kiến trúc “tạm bợ”, nằm trên một vùng đất đồi nhuốm màu vàng đục của cát sa mạc, và nhem nhúa chút ít xám đỏ của sự…đìu hiu.
CON SỐ:
17-238-14
Alexis Sánchez chính là cầu thủ bị phạm lỗi nhiều nhất tại Copa America 2011 tính đến thời điểm trước khi đội tuyển Chile bị loại trước Venezuela. Cứ 17 phút trôi qua, Alexis lại bị phạm lỗi một lần. Trong 238 phút thi đấu trên sân, Alexis đã bị phạm lỗi tổng cộng 14 lần.
47 Không chỉ dẫn đầu về khoảng bị phạm lỗi, Alexis còn là cầu thủ chạy nhanh nhất giải đấu tính đến thời điểm trước khi đội tuyển Chile bị loại trước Venezuela. Trong trận đấu với Uruguay, Alexis đã có lần đạt vận tốc 47 km/h.
Con đường sự nghiệp của Alexis
Cobreloa - nơi chắp cánh giấc mơ CLB khiêm tốn của thành phố Calama là nơi chắp cánh cho chặng đường sự nghiệp đầy hứa hẹn của Alexis từ khi anh còn 14 tuổi. Ngày 12 tháng 02 năm 2005, anh được HLV Nelson Acosta của Cobreloa trao cơ hội chơi trận ra mắt. Cũng trong năm đó, Alexis lần đầu biết đến sân chơi quốc tế, đó là giải đấu danh giá của Nam Mỹ Copa Libertadores. Alexis là một trong những cầu thủ trẻ nhất của giải đấu; thời điểm đó, Alexis chỉ mới 16 tuổi. Trong 45 trận đấu tại Cobreloa, anh ghi được 12 bàn.
Colo Colo - nơi thử việc đầu tiên Năm 17 tuổi, Alexis được Udinese mua với giá 3 triệu Euro. Bianconeri quyết định cho một CLB Chile khác là Colo Colo mượn lại ngay sau đó để Alexis có cơ hội rèn luyện và trưởng thành. Tại Colo Colo, Alexis đã thi đấu tổng cộng 48 trận đấu và ghi được 7 bàn thắng. Cùng với "Los Albos", Alexis đã giành được 2 danh hiệu đầu tiên trong sự nghiệp cầu thủ của mình - Apertura 2006 và Apertura 2007.
River Plate - lần xuất ngoại đầu tiên Udinese tiếp tục cho River Plate mượn Alexis trong mùa giải 2007-2008. Đây cũng là lần đầu tiên trong sự nghiệp, Alexis được chơi bóng ở nước ngoài. Tại "Dòng sông Bạc", Alexis chỉ ghi được 4 bàn trong 31 trận đấu. Vào tháng 9 năm 2007, "Wonder Boy" bị một chấn thương mắt cá nghiêm trọng, chính điều này đã buộc anh phải nghỉ thi đấu đến hơn 3 tháng. Tuy nhiên, Alexis cũng kịp bổ sung cho mình danh hiệu Clausura 2008.
Udinese - chinh phục "Lục địa già" Mùa Hè 2008, Udinese chính thức mang Alexis trở về Italy. Mùa giải đầu tiên, "El Nino Maravilla" chỉ ghi được 3 bàn trong 43 trận. Sang mùa giải 2009-2010, số bàn thắng của anh tăng lên gấp đôi, tức là 6 bàn, sau 36 trận. Nhưng tới mùa vừa rồi, Alexis đã bùng nổ thực sự với 12 bàn sau 33 trận. Anh hợp với Antonio di Natale thành bộ đôi sát thủ “khét tiếng” nhất Serie A với tổng cộng 39 bàn thắng. Cuối mùa, tờ Gazzetta dello Sport đã bình chọn Alexis là Cầu thủ xuất sắc nhất Serie A mùa bóng 2010-2011.

Đôi giày của ngài Thị trưởng

- Cậu bé Alexis nuôi dưỡng giấc mơ chơi bóng của mình từ những đồng tiền kiếm được khi làm công việc rửa xe hơi tại một nghĩa trang của Tocopilla. Và giấc mơ ấy bắt đầu từ những quả bóng được nhồi quấn bằng giẻ rách hoặc cao su cùng với những sân bóng là những con đường xám xịt phủ đầy bụi than của Tocopilla do những nhà máy sản xuất điện trong vùng thải ra. Đam mê chơi bóng từ khi còn là một cậu bé, thế nhưng chưa bao giờ Alexis có riêng cho mình được một đôi giày như những bạn bè đồng trang lứa khác. Cho tới một ngày...
Nếu như trong bộ phim “Hoàng tử Ba Tư - Dòng cát thời gian” (Prince of Persia - The sands of Time), chú nhóc Dastan đã gây ấn tượng với Nhà Vua bằng lòng can đảm và kĩ năng leo trèo khéo léo của mình, thì trong câu chuyện về Alexis, tất cả cũng bắt đầu bằng một cơ duyên như thế. Trong một lần phô diễn kĩ năng chơi bóng bẩm sinh cùng bạn bè trên những con đường phủ đầy bụi than của Tocopilla, Alexis đã lọt vào "mắt xanh" của ngài Thị trưởng thành phố. Bị thuyết phục bởi tài năng và cảm thông sâu sắc với hoàn cảnh éo le của cậu bé Alexis, khi đó mới 15 tuổi, ngài Thị trưởng đã tự tay trao cho anh một đôi giày đá bóng. Đôi giày... hẳn hoi đầu tiên trong cuộc đời của "El Nino Maravilla".
Xa nhà khi mới lên 8
Bây giờ, ngôi nhà mà gia đình Alexis đang sinh sống đã là một trong những công trình nổi bật nhất ở Tocopilla. Đó hoàn toàn là nhờ công của Alexis. Trên nền "túp lều" tạm bợ gắn liền với thời thơ ấu đầy gian khó của mình, "Dilla" đã dựng lên một căn nhà mới rộng rãi, khang trang hơn hẳn. Anh xem đó là món quà dành tặng cho người mẹ quá đỗi vất vả và vĩ đại Martina của mình, một món quà mà có lẽ khi xưa, có nằm mơ bà cũng không bao giờ dám nghĩ rằng sẽ có ngày được nhận, từ tay cậu con ngoan ngoãn nhưng quá ham bóng bánh của mình.
“Ơn Chúa, thằng bé không vướng vào các tệ nạn xã hội. Đó là nhờ nó có một người mẹ luôn quan tâm bảo ban những đứa con của mình", thầy giáo Juan Segovia, một người rất có ảnh hưởng với Alexis, nhớ lại. "Nếu Alexis ở lại đây suốt quãng đời niên thiếu, chắc hẳn cậu bé sẽ khó có thể thoát khỏi cảnh đời u ám, như những đứa trẻ cùng trang lứa khác". Và ông Segovia cũng không quên vai trò của người bác Jose Delaigue, xem việc ông đưa Alexis rời Tocopilla năm xưa là một bước ngoặt trong cuộc đời chàng trai trẻ. "Chính ông ấy đã vun đắp nên tương lai cho Alexis, và là tấm gương sáng cho nó noi theo. Cũng phải đội ơn cả ông ấy nữa".
Trở lại với thời điểm khó khăn trong cuộc đời Alexis, tiền bạc chưa bao giờ là đủ, đừng nói tới dư thừa, đối với gia đình anh. Bác ruột của Alexis, ông Jose Delaigue, đã luôn cố gắng chăm nom và hỗ trợ cho gia đình của cô em dâu bằng mọi cách có thể, dù bản thân cũng đang phải gồng mình lên để lo ăn học cho 3 đứa con. Rồi vào một ngày nọ, khi Alexis lên 8, ông Delaigue đã đề nghị với bà Martina rằng ông muốn đưa Alexis đến ở với gia đình ông tại Rancagua, cách Tocopilla 1.300 km, để tiện chăm sóc thằng bé. Tin rằng đó là sự lựa chọn tốt nhất cho Alexis, bà Martina, sau nhiều đêm mất ngủ vì không chịu nổi cảnh phải xa con, đã đồng ý để ông làm điều đó.
Không có nhiều sự lựa chọn, "Dilla" rời quê nhà và theo chân người bác đến Rancagua. Tại đó, anh được gửi vào một trường Công giáo, và có hai năm chơi bóng trong đội bóng của trường. Rời Tocopilla là một bước ngoặt quan trọng với cuộc đời Alexis, nhưng không phải là một bước ngoặt trong "sự ngiệp" của anh. Ở Rancagua, mọi chuyện không được suôn sẻ cho lắm. Những trận đấu bóng ở đó thật nhàm chán, chẳng có gì hấp dẫn, khác hẳn những trận bóng trên các con phố phủ đầy bụi than của Tocopilla. Huống hồ “bởi vì tôi hay cứng đầu nên người ta rất tức giận và vì thế họ đã cấm tôi chơi bóng”, Alexis cách đây vài năm kể lại.
“Mọi thứ thật chán ngắt, và đó là lí do vì sao thằng bé quay trở lại Tocopilla, với mái trường E-10. Đó cũng là lúc tôi bắt đầu nhận ra tài năng thiên bẩm  của nó”, HLV Juan Segovia nhớ lại.
CON SỐ:
12 Alexis Sanchez là cầu thủ thứ 12 gia nhập Barcelona kể từ khi Pep Guardiola được bổ nhiệm làm HLV trưởng. Nhưng anh là cầu thủ người Chile đầu tiên trong lịch sử đội bóng xứ Catalunya.
217 Theo số liệu thống kê 3 mùa giải vừa qua tại Serie A (tức 3 mùa giải Alexis Sánchez chơi bóng tại Udinese), Alexis Sanchez là cầu thủ có số lần qua người nhiều thứ hai, với 217 lần. Mauro Zarate của Lazio là người rê bóng tốt nhất, với 338 lần.

Trở lại Tocopilla

- Thất vọng với cuộc sống ở Rancagua, nơi những trận đấu chán ngắt và chẳng có chút không khí ganh đua nào, Alexis Sanchez quyết định quay trở lại Tocopilla. Và từ đây, một trang mới trong cuộc đời của Alexis đã được mở ra...

Trong một cuộc trò chuyện với tờ La Tercera của Chile, thầy giáo kiêm HLV của Alexis, Juan Segovia, tự hào mang ra một trang báo được ông cắt cẩn thận từ một tờ báo cũ. Trên đó chạy dòng tít ca ngợi chiến thắng của đội bóng do ông dẫn dắt, và tất nhiên, cái tên Alexis Sanchez là không thể thiếu được. “Lúc ấy, Alexis đã trở lại Tocopilla được một thời gian. Ngày đó, cái tên Alexis Sanchez được nói đến rất nhiều lần trên các tờ báo. Bất cứ ai xem cậu ấy chơi bóng cũng đều nhận ra đây là một trường hợp ‘ngoại lệ’. Thời điểm đó, mọi CLB đều muốn có Alexis…", vị HLV già nhớ lại.
Alexis Sanchez trong màu áo Barca- Ảnh Getty
"Hồi đó, giải vô địch diễn ra tại Iquique [một TP cảng cách Tocopilla 230 km]. Chúng tôi chỉ có vài ngày để triệu tập các cầu thủ cho đủ đội hình”, ông Segovina tiếp tục hồi tưởng. “Alexis ngày nào cũng chơi bóng. Trên các mặt sân "Maracana" hay "Neighborhood" [cách nói vui của HLV Juan Segovia]. Cậu bé thi đấu trên những mặt sân đầy bụi với những người lớn tuổi hơn nhiều mà không một chút e ngại nào. Đó là lúc giấc mơ về một ngày trở thành cầu thủ chuyên nghiệp đã ăn sâu vào đầu cậu bé. Alexis nói với tôi rằng khi lớn lên cậu sẽ là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới… Alexis mà tôi biết là một chàng trai chơi bóng vì niềm say mê”.
Alexis bắt đầu nhận thấy rằng quãng thời gian chơi bóng tại Iquique này có lẽ là mảnh ghép quan trọng không thể thiếu trong cuộc đời và sự nghiệp của anh. Anh chơi bóng với những người lớn tuổi hơn mình, già dặn, khỏe mạnh và tất nhiên là nhiều "mánh khóe" hơn mình, chính điều đó đã mang đến cho chàng trai trẻ không chỉ sự mạnh mẽ về thể chất và kĩ thuật mà còn mang đến cả nghị lưc để cậu vươn lên trong cuộc sống. Chơi bóng và làm công việc rửa xe, cuộc sống cứ thế trôi qua. Nhưng trong ánh mắt của cậu bé, một chân trời mới đang dần mở ra. Cậu biết rằng chỉ có bóng đá mới là lối thoát cho cuộc sống lam lũ này; nếu không có bóng đá, sẽ chẳng có gì hết, gánh nặng tiền bạc, cơm gạo, và cả con đường học vấn nữa.“Đối với Alexis, dường như con người cậu bé đã được “nhúng” vào hai từ bóng đá", HLV Juan Segovia kể tiếp câu chuyện của mình với tờ La Tercera. "Không có người mẹ bên cạnh mỗi ngày, không có gia đình để quây quần mỗi đêm, mỗi ngày trôi qua, Alexis tự bươn chải kiếm sống bằng đôi tay và bằng… đôi chân. Chính vì thế, cậu bé chẳng cần phải cảm thấy mình có nghĩa vụ hay trách nhiệm đối với ai. Nhưng không, Alexis mà tôi biết thì lại luôn giúp đỡ mọi người. Và Alexis sẽ chẳng bao giờ nói rằng “Tôi giúp anh, rồi anh hãy mua một đôi giày cho tôi”. Thay vào đó, khi thi đấu cho một đội bóng, cậu bé đã nói “Tôi thi đấu cho các ngài, đổi lại, các ngài phải mua cho tôi một đôi giày”. Tiền trao cháo múc, điều đó chẳng có gì là không công bằng”.
Năm 2003, Santiago Wanderers, một đội bóng đặt trụ sở ở Calama, thành phố khô cằn cách Tocopilla 120 km với ngành kinh tế chính là khai khoáng, đã quyết định bỏ tiền ra chu cấp và cho Alexis đến học ở một học viện bóng đá tại Santiago. Một vài tháng sau đó, HLV Nelson Acosta của CLB Cobreloa, người sau này trở thành HLV trưởng đội tuyển Chile, quyết định tuyển anh vào đội trẻ. Đó là lúc Alexis bắt đầu một cuộc sống mới, cuộc sống của một cầu thủ chuyên nghiệp. Ngày 12/02/2005, anh có màn ra mắt trong màu áo Cobreloa tại giải hạng nhất của Chile. Tới trận thứ 2, Alexis lập một kỷ lục mới ở Copa Libertadores khi trở thành cầu thủ trẻ nhất ra sân ở giải đấu này. Cùng lúc đó, cậu hoàn thành chương trình học phổ thông của mình.
Những ngày ở Cobreloa thật hạnh phúc. Nhưng một tài năng lớn như Alexis không thể ở đó lâu. Chưa đầy một năm rưỡi sau ngày ra mắt Cobreloa, chính xác là vào ngày 21/7/2006, có một số người tìm đến Cobreloa và nói rằng hãy để họ đưa Alexis sang Italia. Đó là các tuyển trạch viên của Udinese. Khoản phí mà họ đề nghị, 3 triệu đôla Mỹ, với Cobreloa là không thể chối từ...
CON SỐ:
20 phút 48 giây Mùa giải vừa qua tại Udinese, thống kê cho thấy Alexis cứ trung bình 20 phút 48 giây lại bị phạm lỗi một lần. Liga mùa giải vừa qua, cầu thủ bị phạm lỗi nhiều nhất phải mất đến 24 phút 39 giây mới bị phạm lỗi một lần. Còn tính riêng tại Barcelona thì Busquets (cầu thủ bị phạm lỗi nhiều nhất) cũng phải mất đến 33 phút 43 giây. Với Messi là 53 phút 28 giây.
2007 Năm 2007, Alexis Sánchez lần đầu tiên đặt chân đến Barcelona để phẫu thuật mắt cá chân, ca phẫu thuật do bác sĩ Cugat thực hiện. Alexis đã trải qua 10 ngày tại Barcelona, và tại sao lại không cho rằng vẻ đẹp hút hồn của Barcelona là một phần thôi thúc khát khao được khoác áo Blaugrana của Alexis!

Sanchez: Chinh phục "lục địa Già"

- Anh đến với Châu Âu từ rất trẻ, vẫn mang theo ước mơ chơi bóng cháy bỏng và được trình diễn bản thân mình khắp năm châu. Không phải bước đi nào vượt Đại Tây Dương của Alexis đều suôn sẻ, nhưng anh không lùi bước, và cuối cùng, đã chinh phục những đích đến của mình theo những cách khác nhau.
Năm 17 tuổi, Udinese chiêu mộ thành công Alexis với giá 3 triệu đô. Theo truyền thống, đội bóng Italia quyết định cho Colo Colo, đội bóng nổi tiếng nhất của Chile, mượn Alexis trong mùa giải 2006-2007. Tại đây, Alexis đã dành được 2 danh hiệu vô địch, 2 danh hiệu đầu tiên trong sự nghiệp cầu thủ của mình - Apertura 2006 và Apertura 2007.
Sanchez sẽ có cơ hội chinh phục những thử thách cùng Barca - Ảnh Getty
Tất cả còn nhớ ngày đầu ra mắt tại Colo Colo, Alexis đã nói “Tôi rất hạnh phúc khi được khoác áo một đội bóng lớn như Colo Colo. Tôi sẽ cố gắng trình diễn những gì đặc sắc nhất của bản thân nhưng sẽ luôn dành sự tôn trọng cho các đồng đội của mình. HLV Borghi [khi đó HLV Claudio Borghi của tuyển Chile ngày hôm nay đang là HLV của Colo Colo] đã cho phép tôi được tự do thi đấu trên sân và vì thế tôi sẽ tận hưởng niềm vui được chơi bóng, được chiến thắng. Tôi ở đây để mang đến cho CLB tất cả những gì các bạn biết về tôi, tôi đến để cùng Colo Colo dành danh hiệu vô địch”. 
Một mùa giải khó phai tại Chile kết thúc, những tưởng đã đến lúc “cậu học việc Alexis” quay trở về “nhậm chức” tại Friuli. Song, Udinese cho rằng “quả Alexis” vẫn chưa chín mùi. Thế là một lần nữa, Dilla tiếp tục trải qua thêm một năm trui rèn. Điểm đến tiếp theo của chàng trai 18 tuổi là Dòng sông Bạc River Plate nổi tiếng của Argentina. Từ đây bắt đầu hành trình xa xứ đầu tiên trong sự nghiệp cầu thủ của Alexis Sánchez.
Tại Dòng sông Bạc, có vẻ như “chú cá Alexis” đã bơi chưa thật sự “trôi chảy”. Anh chỉ ghi được 4 bàn trong 31 trận. Vào tháng 9 năm 2007, tức chỉ đôi ba tháng kể từ khi giải đấu bắt đầu, "Wonder Boy" bị một chấn thương mắt cá nghiêm trọng, chính điều này đã buộc anh phải nghỉ thi đấu đến hơn 3 tháng. Như một cái duyên tình cờ, Alexis được đưa đến Barcelona, CLB bây giờ của anh, để chữa trị.
Sau 10 ngày chữa trị tại Barcelona, Alexis quay về lại đội bóng thủ đô Argentina và ngồi ngoài trong 3 tháng. Ai cũng có thể hiểu, một chấn thương nghiêm trọng tác động thế nào đến phong độ của cầu thủ, nhất là khi anh ta còn trẻ. Trở lại sân cỏ, Alexis không thể hiện được gì nhiều. Tuy nhiên, kết thúc mùa giải đó, Alexis cũng kịp bổ sung cho mình danh hiệu Clausura 2008.
Bước ngoặt Udinese
Hai năm học việc, “viên ngọc” bấy giờ đã được mài giũa “đủ sáng”, “quả ngọt” giờ đây cũng đã “chín”. Mùa Hè 2008, Udinese quyết định “triệu hồi” Alexis trở về đất nước hình chiếc ủng. Ngày 14/9, Alexis có màn ra mắt tại Serie A, rất tiếc hôm đó Udinese của anh đã để thua Juventus với tỷ số 0-1. Giống hệt hành trình ở đội bóng đầu tiên Cobreloa, bốn ngày sau, Dilla có tiếp màn ra mắt khán giả châu Âu, trong trận đấu với Dortmund tại Europa League. Hơn một tháng sau đó, tức vào ngày 19/10, Alexis có bàn thắng đầu tiên tại Serie A, vào lưới Lecce. Mùa giải đấu tiên trong màu áo Zebrette kết thúc và Alexis có được tổng cộng 3 bàn trong 43 trận đấu trên mọi mặt trận.
Sang năm tiếp theo, Alexis dần trưởng thành hơn và đóng một vai trò quan trọng trong đội hình Udinese, nhất là tại Coppa Italia. Alexis được bầu chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất trận trong trận bán kết lượt đi Coppa với AS Roma khi ghi được bàn thắng duy nhất cho Udinese. Mặc dù sau đó, AS Roma đi tiếp với tổng tỷ số là 2-1, nhưng những màn trình diễn đáng khích lệ như thế chính là động lực, để Alexis bùng nổ dữ dội trong mùa giải thứ 3 trên đất Italia. 33 lần ra sân trên mọi đấu trường, Alexis nổ súng tới 12 lần, hợp cùng Di Natale thành cặp song sát mà mọi hàng thủ ở Italia đều phải ngán ngại. Cũng ở mùa này, Alexis đã có lúc vượt mặt hai bậc tiền bối đồng hương là Marcelo Salas và Ivan Zamorano, khi ghi tới 4 bàn trong chiến thắng 7-0 trước Palermo.
Được xem là linh hồn của Udinese khi có công giúp đội bóng được vào chơi Champions League mùa giải tới, Alexis đã được tờ nhật báo thể thao hàng đầu nước Ý là Gazzetta dello Sport bình chọn là "Cầu thủ xuất sắc nhất Serie A mùa bóng 2010-2011".
CON SỐ:
7 Tại Colo Colo, Alexis đã ghi được 7 bàn sau 48 trận qua 2 mùa giải với CLB này.
4 Số bàn Alexis được trong thời gian thi đấu tại River Plate qua 31 trận 21 Tổng số lần lập công của Alexis cho Udinese qua 3 mùa giải với 121 trận.
44 Tổng số bàn thắng mà Alexis ghi cho đến lúc này của sự nghiệp.

Ước nguyện của ông Delaigue

- Alexis Sanchez lúc này có thể đã chết, hoặc vào tù, hoặc vất vưởng trong cảnh đói nghèo, nghiện ngập, nếu năm xưa, người bác Delaigue không quyết định đưa anh về sống với ông ở Rancagua...
Alexis để lộ chiếc áo có in hình bác Jose Delaigue - Ảnh Internet
Trong cuộc đời mình, Alexis Sanchez phải chịu ơn nhiều người. Bà Martina Sánchez, với tình thương bao la và đức hi sinh tuyệt vời của một người mẹ, không những đã không để cho Alexis cùng các em phải chết đói trong những ngày tháng cơ cực nhất, mà còn tạo điều kiện để anh được đến trường, tránh xa những cạm bẫy đầy rẫy ở Tocopilla. Thầy giáo dạy thể dục và cũng là HLV đầu tiên của Alexis, ông Juan Segovia, là người đã phát hiện, nuôi dưỡng và tìm cách nâng cánh cho tài năng của Alexis. Rồi các HLV Nelson Acosta hay Claudio Borghi, những người luôn trân trọng và cố gắng phát huy tối đa khả năng của Alexis. Nhưng có lẽ, với Alexis, chính người bác Jose Delaigue mới là nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất tới cuộc đời của anh, sự nghiệp của anh.
Khi người bố của Alexis nhẫn tâm bỏ 5 mẹ con anh để tới thành phố khác kiếm sống, chính anh trai của ông ta, bác Jose Delaigue, là người đầu tiên tìm đến nhà Alexis để xin lỗi và an ủi. Trong những ngày tháng khó khăn nhất của mẹ con Alexis, cũng là bác Delaigue luôn đứng sau để hỗ trợ bất cứ khi nào họ cần. Và chính bác Delaigue là người đã đề nghị đưa Alexis, khi đó mới 8 tuổi, về sống ở nhà ông ở Rancagua để ông có thể tiện chăm sóc cho anh, và quan trọng hơn, để kéo cậu bé Alexis tránh xa những tệ nạn ở Tocopilla. Sau này, chính thầy giáo Segovia đã nói rằng nếu ngày ấy không được bác Delaigue đưa đi, Alexis lúc này có thể đã chết, hoặc vào tù, hoặc vật vờ trong cảnh nghiện ngập...
Bác Delaigue, có thể nói, là người vun đắp nên tương lai của Alexis, dù những năm tháng chơi bóng ở trường dòng tại Rancagua chẳng có mấy ý nghĩa với sự nghiệp của cầu thủ người Chile. Bản thân Alexis cũng luôn xem ông Delaigue như một người cha, với tất cả những ý nghĩa cao quý nhất của từ này. Sau này, khi đã bước đầu thành danh, một trong những người đầu tiên Alexis tìm đến để trả ơn chính là bác Delaigue. Lúc đã có hợp đồng chuyên nghiệp với Cobreloa, Alexis đã dành hẳn một tháng lương để cất cho "cha" Delaigue một căn nhà mới khang trang hơn, giống như điều anh đã từng làm cho mẹ Martina. Lúc ông Delaigue phải nằm viện để điều trị căn bệnh ung thư tiền liệt tuyến, Alexis cũng chính là người đã đứng ra trang trải toàn bộ chi phí.
"Thằng bé ngày nào cũng gọi điện cho tôi, ba lần một ngày", ông Delaigue chia sẻ với tờ La Tercera (Chile) ở thời điểm cách đây 3 tháng, khi ông đã yếu lắm rồi. "Kể từ ngày tôi mắc bệnh, nó đã đứng ra chi trả mọi thứ. Chính nó đã đưa tôi đến Santiago để được điều trị tốt hơn. Nếu không có nó, chắc tôi đã chết từ lâu rồi. Thằng bé thực sự là một đưa con mẫu mực". Trên giường bệnh, ông Delaigue cũng chia sẻ những ước nguyện có thể xem là cuối đời của ông. "Tôi ước mong sẽ được thấy Alexis chơi trong màu áo Barcelona nay mai”. Điều kỳ lạ là vào thời điểm đó, Barca còn chưa hề ngỏ ý muốn mua Alexis. Và bản thân Alexis, tất nhiên, cũng không dám mơ có ngày được chơi cho đội bóng hay nhất hành tinh.
Nhưng cuối cùng, như chúng ta đã biết, ước mơ ấy của ông Delaigue đã trở thành hiện thực vào hôm 21/7 vừa qua, khi trang chủ của Barcelona thông báo Udinese và FC Barcelona đã đạt được thỏa thuận cuối cùng về bản hợp đồng chuyển nhượng Alexis Sanchez. Alexis sau đó cũng đã ký hợp đồng 5 năm với đội bóng xứ Catalunya, và đã ra mắt với chiếc áo số 9 ở đây. Tuy nhiên, ông Delaigue đã không thể chờ tới ngày ấy. Hôm 24/5, ông đã trút hơi thở cuối cùng ở bệnh viện Santiago, sau 6 tháng chống chọi với bệnh tật. Alexis, trong ngày ra mắt Barca, cũng tâm sự rằng ước gì bác Delaigue có thể có mặt với anh ở đó vào lúc ấy. Nhưng dù gì, giấc mơ của Don Jose Delaigue cũng đã trở thành hiện thực, và ở nơi cửu tuyền, ông có lẽ đang ngậm cười...
Một trong những sở thích khác của Alexis Sánchez bên cạnh bóng đá là âm nhạc. Trong máy nghe nhạc Ipod của anh luôn có hàng trăm ca khúc đủ thể loại, từ các bản nhạc của Backstreets Boy cho đến những ca khúc đậm chất Rock hay Metal Rock. Nhưng một phần không thể thiếu trong kho âm nhạc của Alexis chính là các bản tình ca của ca sĩ, nhà soạn nhạc người Mexico Marco Antonio Solis.
Rất có thể, nếu Alexis có tên trong đội hình du đấu của Barcelona tại Mỹ trong tháng 8 này, anh sẽ được gặp gỡ thần tượng của mình. Marco Antonio Solis đã có kế hoạch tổ chức một buổi diễn tại thành phố Odessa, bang Texas vào ngày 06/8 tới, trùng với thời điểm Barcelona có trận giao hữu với Chivas cũng tại Texas.

A. Sanchez: Bắt đầu hành trình chinh phục

- Cuối cùng Alexis đã là người của Barca. Trước mắt anh là đầy đủ những thách thức và hứa hẹn.
Thử thách cho anh là những người mới đến Camp Nou đều phải bắt đầu công cuộc tạo dựng chỗ đứng: Nếu đã là siêu sao, anh phải tìm chỗ đứng trong lòng đồng đội vì truyền thống của Barca thường hướng đến sự hòa hợp tập thể trên hết. Nếu chưa thực sự thành danh, cầu thủ ấy phải tìm được vị trí trong đội hình. Nhưng dù thế nào, Barca muốn có anh, và họ đã có. Giờ thì anh là kẻ đi chinh phục.
Lần này, không còn nghi ngờ nào nữa, người ta sẽ được thấy người Chile đầu tiên trong lịch sử mặc sắc áo Barca và mang điệu nhảy Cueca trên khắp các nẻo đường chinh chiến cùng đội bóng mà anh từng ước mơ mình là một phần trong đó. 20h17 phút ngày 21/7, Barca chính thức đưa ra thông báo về bản hợp đồng đầu tiên của họ trong mùa hè này kèm một số thông tin liên qua đến vụ việc. Cụ thể, 26 triệu euro tiền mặt sẽ được trả ngay cho Udinese, 11,5 triệu euro còn lại trả dần, tùy theo đóng góp của Alexis và thành tích của CLB. Chân sút này sẽ ở Camp Nou 5 mùa và cuối tuần này, anh sẽ có mặt ở Barcelona để tiến hành kiểm tra sức khỏe trước khi đặt bút kí hợp đồng với CLB. Mức lương của anh hiện chưa được tiết lộ.
Vụ chuyển nhượng của Alexis Sanchez từ Udinese tới Barca cuối cùng đã được hoàn tất sau khi đội chủ sân Nou Camp chính thức thông báo rằng họ đã giành quyền sở hữu ngôi sao người Chile.
Sanchez đã là người của Barca - Ảnh Getty
Theo đó, Sanchez sẽ ký hợp đồng 5 năm với Barca vào thứ Hai tuần sau (25/7) và số tiền mà các nhà ĐKVĐ Liga phải trả cho Udinese là 37,5 triệu euro. Trong số 37,5 triệu này, Barca sẽ trả trước cho đội bóng Italia 26 triệu, số tiền còn lại (11,5 triệu) sẽ được trả sau tùy thuộc vào thành tích thi đấu của Sanchez ở sân Nou Camp. Dự kiến Sanchez sẽ có mặt ở Barcelona vào cuối tuần này và trải qua cuộc kiểm tra y tế vào ngày thứ Hai tuần sau trước khi chính thức đặt bút ký vào bản hợp đồng với Barca.
Thông báo từ trang chủ của Barca đã cho hay: “Udinese và FC Barcelona đã đạt được thỏa thuận cuối cùng về vụ chuyển nhượng Alexis Sanchez”.
Vụ chuyển nhượng Sanchez từ Udinese tới Barca đã được tiến hành từ cuối tháng trước khi ngôi sao của Udinese được phép rời đại bản doanh của ĐT Chile ở Argentina để đàm phán với các bên liên quan. Tuy vậy, Udinese và Barca đã không đạt được thỏa thuận cuối cùng khiến thương vụ này bị trì hoãn cho tới khi Chile bị loại khỏi Copa America.
Đội chủ sân Nou Camp hy vọng sẽ thuyết phục được Udinese bằng cách các thêm một trong hai cầu thủ Bojan Krkic và Jeffren Suarez như một phần trong bản hợp đồng, nhưng cả hai tài năng trẻ này đã từ chối chuyển sang đội bóng Italia. Tưởng như vụ chuyển nhượng rơi vào bế tắc khi Udinese đòi nâng giá chuyển nhượng, nhưng cuối cùng các bên cũng tìm được tiếng nói chung vào ngày hôm qua.
Sanchez nằm trong tầm ngắm của Barca sau khi cầu thủ người Chile thi đấu bùng nổ trong màu áo Udinese ở mùa giải vừa qua. Với 12 bàn sau 31 trận, Sanchez đã giúp đội chủ sân Friuli giành quyền dự Champions League mùa này. Tờ La Gazzetta dello Sport của Italia thậm chí còn bầu Sanchez là cầu thủ xuất sắc nhất mùa giải. Tại Copa America đang diễn ra ở Argentina, Sanchez đã chơi cho ĐT Chile 4 trận và ghi được một bàn thắng.
Với sự có mặt của ngôi sao người Chile, hàng công của Barca vốn đã mạnh nay càng trở nên đáng sợ hơn với sự góp mặt của Messi, Villa, Pedro và tất nhiên là phải kể tên Sanchez.
Sanchez bắt đầu cuộc chinh phục mới - Ảnh Getty
Ít nhất thì đến bây giờ, vụ chuyển nhượng đã làm các bên hài lòng: Udinese bán được giá, Barca có người họ theo đuổi và Alexis thỏa nguyện. Những gì anh thể hiện tại Camp Nou sẽ chứng tỏ liệu 37,5 triệu euro Barca giành cho mình có xứng đáng không. Thời gian sẽ trả lời điều đó, còn trước mắt tự bản thân Alexis sẽ phải vạch ra các mục tiêu cần hoàn thành.
Phải thuộc lòng tiqui-taca
Anh đã thuyết phục được Pep từ khi còn ở Calcio, ở Udinese, Alexis phô bày năng lực chơi bóng và những kĩ năng mà vị thuyền trưởng của Barca cho là rất phù hợp với đội quân mình. Nhưng Pep chưa bao giờ là người dễ tính và đã chứng tỏ rằng mình không bao giờ chấp nhận thay đổi lối chơi của Barca vì bất kỳ ai. Nghĩa là muốn tồn tại ở đội hình đấy, Alexis phải ngấm tiqui-taca vào máu.
Những người thích ứng với cách đá của Barca và tỏa sáng trên hàng công dưới thời Pep có Henry và Villa, người không hợp và ra đi có Ibra. Nếu chỉ dựa trên những gì Alexis chơi ở Udinese, có thể dự đoán anh không mất quá nhiều thời gian để hòa nhập với toàn đội, chừng sau một phần ba mùa bóng, Alexis sẽ được ra sân thường xuyên hơn ở Barca vì trự sự ăn ý với tập thể, anh tỏ ra không kém cạnh phẩm chất gì so với Pedro (người có vẻ “dễ” cạnh tranh suất đá chính nhất). Anh không phải mẫu lúc nào cũng cần quá nhiều không gian để phát huy mặc dù hiện tại, Alexis đúng là rất thích những pha dốc bóng qua người. Nếu chưa thể ghi bàn, ít nhất anh cũng không được phá vỡ tính nhịp điệu của Barca. Bằng không, vai trò của Alexis sẽ mờ nhạt ngay.
Duy trì sự ổn định và chất lượng các đường chuyền cũng là điều anh cần nỗ lực. Ở Barca, Villa hay Pedro đôi lúc chơi không như ý, nhưng họ hiếm khi mang đến sự thất vọng tột độ. Nếu không lập công, cặp Villa-Pedro luôn đóng góp rất ổn vào việc xây dựng lối chơi cho đội. Đây là một dấu hỏi đặt ra cho Alexis, người chỉ mới có một mùa bóng thực sự chói sáng vừa qua. Sức ép từ giá trị chuyển nhượng có lẽ không làm anh e ngại nhưng áp lực lớn nhất đôi khi lại đến từ các đồng đội. Những pha xử lý cá nhân quá hoặc thiếu hợp lý sẽ mang lại sự khó chịu ngay lập tức, lúc đó, Alexis cần sự nhẫn nại. Để thấm nhuần tiqui-taca, cũng cần phải kiên nhẫn, như Mascherano đã từng làm.
Cuối cùng, hãy luôn nhớ là giờ thì anh đang sống trong một gia đình kỷ luật.

Con số
37,5 Với giá trị lên đến 37,5 triệu euro, trong đó có 26 triệu euro là trả ngay và 11,5 triệu trả sau tùy vào phong độ và thành tích, Alexis là bản hợp đồng đắt thứ 3 dưới thời Pep Guardiola, chỉ sau Villa (40) và Ibra (69).
1 Alexis Sanchez là cầu thủ người Chile đầu tiên trong lịch sử được khoác áo Barca. Mùa giải tới cũng sẽ là mùa đầu tiên Alexis trình làng ở Champions League cùng Barca. Trước đó anh chưa bao giờ được tham gia giải đấu này. 
- Một trong những gương mặt được các đại gia khắp Châu Âu săn đón đã về với CLB mạnh nhất, ĐKVĐ Champions League và Liga. Pep muốn có anh, nghĩa là ông nhìn thấy ở Alexis những tố chất để có thể tồn tại và tỏa sáng ở Camp Nou. Phải tỏa sáng vì Barca chẳng lẽ lại bỏ ra 43 triệu euro để mua một người chỉ chơi tròn vai. Với những gì Alexis thể hiện trong màu áo ĐT Chile và Udinese, Barca có thể trông đợi những gì từ anh?
Alexis Sanchez - Ảnh Getty
Hệ thống vận hành và con người của Barca gần như hoàn hảo và nếu hỏi đội bóng ấy cần bổ sung thêm ai, thì câu trả lời là chẳng cần ai cả. Alexis góp mặt trước tiên là tăng cường lực lượng cho các cuộc chinh chiến của Barca, kế đến là thay thế những tiền đạo mệt mỏi và bước cuối cùng là chiếm một chỗ chính thức trong đội hình xuất phát. Đương nhiên mục tiêu của anh là việc luôn được góp mặt từ đầu, và nếu xét về phẩm chất và lối chơi quen thuộc của anh, đó là điều khả dĩ.
Alexis không phải mẫu trung phong điển hình nhưng tỏ ra lợi hại nếu được bố trí chơi như một số chín rưỡi. Tốc độ xuất phát tốt, tinh quái, khả năng lừa bóng qua người cũng vào hạng ưu. Có anh, Barca có thể tin rằng ở họ sẽ tăng thêm độ nguy hiểm ở những pha phản công. Chân sút người Chile cũng chơi rất ổn ở cánh, vị trí mà Pedro và Villa vẫn hay xuất hiện, những pha dốc bóng dọc biên cũng là sở trưởng của Alexis. Nhìn chung là nếu đặt trên bàn cân về trình độ, anh chẳng e ngại gì việc cạnh tranh với Pedro. Nhưng tiqui-taca đề cao tính tập thể và sự hợp lý trong từng động tác xử lý bóng. Đấy là điều Alexis phải thích ứng. Thêm nữa, Barca cũng cần 1 họng súng thực sự để chia sẻ gánh nặng làm bàn với Messi, đó cũng là yếu tố Alexis phải cải thiện.
Anh chưa bao giờ đóng vai trò là một sát thủ đúng nghĩa ở Udinese. Ở Friuli, Di Natale giải quyết tất cả những tình huống cuối cùng. Để được thừa nhận ở Barca, ngoài khả năng tham gia hiệu quả vào xây dựng lối chơi chung, tay săn bàn này còn phải tiến bộ rất nhiều trong khâu kết thúc. Udinese khác hẳn Barca, ở CLB cũ, Alexis chưa từng tiếp cận với kiểu thi đấu nhận trả bóng liên tục và vì thế, cơ hội ăn bàn cũng sẽ đến theo một cách rất khác. Để di chuyển ăn ý và đón nhận một quả tạt hay đường chọc khe trong cách chơi của Barca không bao giờ là dễ dàng và chỉ cần 1 vài pha bóng lóng ngóng, áp lực sẽ đè nặng ngay.
Nếu cần một ví dụ về sự khó hòa nhập với tiqui-taca, cứ xem Ibra lúc trước và chính Villa giai đoạn đầu mùa bóng vừa qua. Dù rất quen với lối chơi của Barca thông qua ĐT TBN, Villa cũng phải mất không ít trận để thích ứng. Alexis sẽ khó khăn hơn vì anh đang ở gian đoạn tìm chỗ đứng, nhưng điều đầu tiên anh cần nghĩ đến, và phải luôn ghi nhớ, đó là ở Barca, ngôi sao chính là tập thể.
- Liên quan tới vụ chuyển nhượng Alexis Sanchez từ Udinese sang Barca, có hai "vấn đề" khiến người ta phải suy nghĩ nhiều. Thứ nhất, Alexis không chịu được áp lực quá lớn từ phí chuyển nhượng cao ngất của bản thân cũng như từ áp lực phải chứng tỏ mình ở một môi trường đã quá giàu sức cạnh tranh là Camp Nou. Và thứ hai, theo một hướng khác, Alexis sau khi đã đạt được mục đích là được góp mặt trong đội bóng hay nhất thế giới sẽ tự cho mình cái quyền được nghỉ ngơi, không thèm nỗ lực để tiến bộ hơn, và kết cục là bị đào thải.
Tuy nhiên, với những người thân cận đã biết rõ con người Alexis, những lo lắng theo kiểu ấy là thừa. Alexis không phải là người dễ dàng để mình bị đè bẹp trong áp lực. Càng không phải là người có thể đánh mất mình trong vinh quang. Dù chỉ mới 22 tuổi, song Alexis đã trải qua đủ khó khăn để hiểu rằng chỉ bằng sự khiêm tốn và nỗ lực không ngừng, người ta mới có thể thành công. Và thành công ở bất kỳ đâu.
Sanchez trong màu áo Udinese - Ảnh Getty
Ngay từ lúc vừa sinh ra, Alexis đã phải đối mặt với nghịch cảnh. Cha đẻ anh, quá chán chường với cảnh nghèo và cuộc sống lay lắt ở Tocopilla, đã quyết định bỏ mẹ con Alexis để tới vùng mỏ tìm kiếm cơ hội đổi đời. Nhà Alexis có lẽ đã chẳng thể nào tồn tại được, nếu sau đó người bác ruột và ông Jose Delaigue, sau này trở thành cha nuôi của Alexis, không giang tay giúp đỡ. Dù vậy, tuổi thơ của Alexis vẫn là những ngày dài cơ cực. Để phụ giúp gia đình, anh đã phải làm việc trong một garage xe hơi từ khi còn rất nhỏ. Và với anh, những chiếc giày đá bóng rẻ tiền nhất cũng từng là giấc mơ hoang đường.
Qua được những ngày khó khăn ấy, chẳng gì có thể ngăn cản Alexis được nữa. 16 tuổi, anh đã có mặt trong đội hình đội Một Coberloa, và lập kỷ lục cầu thủ trẻ nhất ra sân ở Copa Libertadores không lâu sau đó. 18 tuổi, Alexis đã khiến Udinese phải bỏ ra tới 3 triệu đôla để có được mình, và cùng năm đó, chuyển sang khoác áo đội bóng lớn nhất Chile Colo-Colo, trước khi được đội bóng lớn nhất Argentina River Plate mượn về. 21 tuổi, Alexis đã được góp mặt ở Calcio, một trong những giải đấu giàu tính cạnh tranh. Và được bầu chọn là cầu thủ hay nhất ngay trong trận ra mắt.
Alexis sinh ra không phải là cầu thủ hay tới mức đội bóng hay nhất thế giới, và có lẽ là hay nhất trong lịch sử, phải phá két vì mình. Để được như ngày hôm nay, Alexis đã trải qua cả quá trình dài nỗ lực không ngừng. Để bù đắp cho những thiệt thòi về thể hình (chỉ cao có 1m69), Alexis đã dành tới hơn 3 ngày mỗi tuần để tăng cường thể lực trong phòng gym. Để cải thiện khả năng dứt điểm, từng bị xem là điểm yếu, Alexis luôn nán lại sân thêm ít nhất 1 tiếng đồng hồ sau mỗi buổi tập để tập sút, cả bóng sống lẫn bóng tĩnh, và cho tới giờ vẫn thế.

Alexis - người Chile thứ 30

  - Bản hợp đồng mới nhất của Barca là cầu thủ người Chile đầu tiên đặt chân đến Camp Nou, nhưng trước anh, đã có 29 người cùng quốc tịch với Alexis thi thố tài năng ở xứ sở đấu bò. Nhìn chung, dấu ấn mà những người đến từ quốc gia Nam Mỹ này để lại TBN hơn 70 năm qua không quá đặc biệt, nhưng Alexis mang tới một hy vọng khác hẳn. Những trông đợi anh sẽ ít nhất tiếp bước được Ivan Zamorano, một chân sút lừng danh trong biên niên sử bóng đá Chile, là có cơ sở.
Theo những thông tin từ website ferplei.com, Ortuzar Higinio là gương mặt người Chile đầu tiên đặt chân đến Liga, vào năm 1939. Và ông cũng là một trong những người thành công nhất. Ortuzar đã dành được 3 chức VĐQG TBN và 1 Cúp Nhà Vua TBN cùng Athletic Bilbao và Valencia trong quãng thời gian từ năm 1939 đến 1947. Sau cựu tiền vệ này, cái tên nổi bật nhất chắc chắn phải là Ivan Zamorano, tiền đạo khét tiếng một thời của Real Madrid. Tay săn bàn từng giành Pichichi mùa bóng 94-95 này đã trải qua 4 mùa giải không thể nào quên từ năm 1992 đến 1996. Ở Bernabeu, Zamorano để lại những ký ức độc đáo về tài săn bàn toàn diện không chỉ ở tầm Liga mà còn vươn đến tầm thế giới.
Sanchez là cầu thủ người Chile thứ 30 tới La Liga - Ảnh Getty
Điểm qua danh sách 30 cái tên gốc Chile đã và đang thể hiện tại Liga, chỉ có Zamorano và Alexis có cơ hội được góp mặt ở 2 CLB vĩ đại của TBN là Barca và Real. Những người Chile khác, qua các thời kỳ khác nhau, chỉ có dịp được thi tài ở những đội bóng ở tầm vóc thấp. Có thể kể đến vài người đang chơi ở Liga như Gary Medel (Sevilla), Waldo Ponce (Racing), Hugo Rubio, Claudio Bravo (Sociedad), số còn lại, hoặc đang chơi ở hạng 2 TBN, hoặc đã chuyển đến các giải đấu khác.
Rõ ràng là theo thống kê từ website kể trên, những gì các cầu thủ Chile từng để lại TBN trong thời điểm họ chơi bóng không phải là điều gì đặc biệt. Trừ Zamorano, Ortuzar, thành tích những người Chile còn lại không có gì đáng kể. Alexis, ngoài việc tiếp nối những thành tích mà cựu tiền đạo Real từng tạo tạo dựng, còn cần phải đạt được nhiều hơn thế. Zamorano, dù đã từng có những năm tháng đỉnh cao ở Bernabeu, cũng chưa từng giành được Champions League nào. Tân binh của Barca cần làm được điều đó, và xem nó như một sự mở lối cho những người theo sau.
Alexis có tất cả mọi điều kiện cần để một lần được làm vua Châu Âu. Barca đang trong giai đoạn thịnh vượng nhất trong suốt chiều dài lịch sử và chưa có dấu hiệu nào họ sẽ dừng công cuộc chinh phục lại. Vấn đề là khả năng thích ứng của Alexis tới đâu. Anh có tài, có cá tính, có không ít những kĩ năng giỏi, tóm lại là đủ trình độ để trở thành người Chile thành công nhất ở TBN. Tiến lên nào, Alexis, không chỉ cho anh, cho Barca, mà còn cho quê hương.

Alexis nói về Barca

)- Tân binh người Chile đã có những phát biểu đầy thiện chí về CLB mới của mình trong buổi họp báo ra mắt ở Barcelona. “Tôi vô cùng hạnh phúc khi có mặt ở đây, ở đội bóng xuất sắc nhất thế giới, tôi đến Barca là để học hỏi từ Messi, Xavi…tất cả”. Alexis thêm vào “tôi muốn chứng minh bản thân mình tại nơi đây”.

“Các CLB trên thế giới bây giờ luôn có 2 mục tiêu: Giành được những danh hiệu và đánh bại Barca, hãy cố gắng để điều đó không thể xảy ra”, Alexis rất tự hào khi là một phần của Barca. Anh bảo với anh, tiền bạc không phải là vấn đề, chủ yếu là những chiếc Cúp. Đó là một phần lí do anh chọn Barca. Thêm nữa, ở Camp Nou, ai cũng sẽ cảm thấy áp lực phải chơi trước hàng trăm ngàn CĐV là như thế nào. “Điều quan trọng nhất với tôi là học hỏi từ Messi, Xavi…”.
Liên quan đến Alexis, PCT Barca Bartomeu nói rằng tiền đạo này đến Camp Nou theo yêu cầu của bộ phận kỹ thuật từ BHL. GĐKT Zubizarreta thì nhắc đến sự đa năng của Alexis và tin rằng chân sút này sẽ mang đến cho CLB những nét độc đáo giúp Barca tiến bước. Rất nhiều lời bày tỏ hy vọng về một tương lai tươi sáng cho Alexis của những HLV, đồng đội mới giành cho anh. Những ngày đầu tiên của anh ở Camp Nou đã diễn ra trong bầu không khí vui vẻ và thân mật. Đúng là Alexis đã đến được nơi anh muốn, một phần ước mơ của chàng trai ấy đã thành hiện thực, phần còn lại, cứ chờ xem. Mùa giải cũng sắp bắt đầu rồi. Theo thời gian, tất cả sẽ biết được rằng, người Chile đầu tiên ở Barca có thành công như mong đợi hay không.
* Alexis, anh có thể đem lại điều gì cho Barca và ngược lại?
- Điều đầu tiên mà tôi muốn là hòa nhập vào đội bóng, thể hiện tốt và quen dần với những gì mà Barca đang làm. Mọi người đều muốn giành chiến thắng ở Barca và chúng tôi phải chiến đấu vì mọi thứ.
* Anh có nói chuyện với Guardiola trong suốt vụ chuyển nhượng?
- Pep đã gọi điện và bày tỏ sự tin tưởng vào tôi. Việc ông ấy thể hiện sự quan tâm và tin tưởng tới tôi là điều rất quan trọng trong vụ chuyển nhượng này.
* Anh đã mơ ước được chơi bóng cho Barca?
- Mọi đứa trẻ đều muốn chơi bóng cho đội bóng hay nhất thế giới, mà ở đây là Barca. Và giấc mơ của tôi bây giờ đã trở thành sự thật.
* Thần tượng của anh?
- Tôi rất hâm mộ Ronaldo Luiz Nazario da Lima. Anh ấy là số một.
* Anh đã nhận được một số lời đề nghị, tại sao anh quyết định tới Barca?
- Cha tôi luôn muốn tôi một ngày nào đó sẽ được chơi bóng ở đây. Không phải về vấn đề tiền bạc mà là danh hiệu.
* Anh đã nhận được sự đón tiếp như thế nào ở Barca?
- Tôi muốn cảm ơn những người đã đến để cổ vũ tôi ngay trong ngày đầu tiên ở đây. Khi tôi đặt chân tới sân bay, mọi thứ giống như trong một bộ phim vậy. Tôi vẫn chưa cảm thấy sức ép bởi tôi đã có nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống và Barca là trải nghiệm lớn nhất của tôi.
* Anh được so sánh với Cristiano Ronaldo ở Chile?
- Tôi ghét khi bị so sánh với bất cứ ai. Tôi tôn trọng Cristiano Ronaldo, nhưng tôi là Alexis, một cầu thủ của Barca và là một người Chile. Tôi ở đây để học hỏi Messi, Xavi và tất cả mọi người.
* Anh có biết cái dớp số 9 ở Barca?
- Tôi không biết.
* Anh đã biết sự thù địch giữa Barca và Real Madrid?
- Nếu Barca gặp Real, chúng tôi muốn đánh bại họ và đoạt các danh hiệu. Chúng tôi phải đánh bại họ còn đâu chẳng có gì khác.
* Messi và Dani Alves đã nói tốt về anh?
- Tôi tự hào khi những cầu thủ như vậy nói về mình.
* Anh có cảm thấy lo lắng khi vụ chuyển nhượng kéo dài?
- Tôi thiết tha được sớm kết thúc vụ chuyển nhượng. Nó kéo dài quá lâu.
* Anh có cảm thấy sức ép khi phải chứng tỏ Alexis Sanchez là ai?
- Tôi chưa làm được gì cả và phải chứng tỏ nhiều. Tôi thích sự ganh đua và những thứ khó khăn. Nó giúp tôi trưởng thành với cả tư cách một cầu thủ lẫn một con người.
* Khi nào anh quyết định không lắng nghe những lời mời khác để tới Barca?
- Đó là khi anh tôi nói rằng cha muốn thấy tôi ở Barca.
* Anh có muốn chơi bên cạnh Fabregas?
- Rõ ràng là có.

Trước khi chuyển tới sân Nou Camp, Sanchez đã được so sánh với Ronaldo nhờ tốc độ và khả năng đi bóng lắt léo giống ngôi sao người BĐN. Vì thế mà Sanchez vẫn được gọi là “Cristiano Ronaldo của Chile”.
“Tôi sẽ trở thành Cristiano Ronaldo của Barca ư? Không, tôi chỉ muốn mình là Alexis Sanchez của Barca. Tôi tự hào được khoác áo đội bóng hay nhất thế giới. Và bây giờ, tôi phải chứng tỏ giá trị của mình. Barca là một đội bóng vĩ đại và luôn muốn giành được mọi thứ”, Sanchez nói trên tờ AS của TBN.
Tiền đạo người Chile đã bày tỏ sự tự hào khi được đá bên cạnh Lionel Messi, cầu thủ xuất sắc nhất thế giới hiện nay. “Đầu tiên, tôi phải hòa nhập bản thân vào đội bóng và sau đó thích nghi với môi trường mới. Tôi tự hào được chơi cùng Messi, cầu thủ hay nhất thế giới. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng một người Chile sẽ chơi bóng cho Barca”.
Liên quan tới Messi, cựu HLV ĐT Argentina Alfio Basile cho rằng tiền đạo của Barca luôn chơi dưới khả năng mỗi khi khoác áo ĐTQG là bởi các đồng đội quá phụ thuộc vào anh.
“Messi luôn cảm thấy thoải mái ở Barca bởi ở đó họ chơi bóng vì tập thể chứ không vì bất cứ cá nhân nào. Lối chơi của Barca thông qua Xavi, Sergio Busquets, và Dani Alves nữa. Tuy nhiên, ở Argentina, điều đầu tiên mà mỗi cầu thủ làm khi có bóng là chuyền ngay cho Messi và hy vọng rằng cậu ấy sẽ làm nên mọi thứ”, Basile cho biết trên EFE.
HLV kỳ cựu 67 tuổi này còn cho rằng sự khác biệt về phong cách chơi bóng giữa Nam Mỹ với châu Âu là một tác động khác khiến Messi chơi không đúng phong độ ở ĐT Argentina. “Ở Nam Mỹ, các hậu vệ chơi quyết liệt hơn khiến bạn có thể phải nhận nhiều cú đá trong mỗi trận đấu. Ở đây, bạn có thể phải kết thúc trận đấu với một đôi tất rách bươm. Các hậu vệ Nam Mỹ khó chơi hơn so với ở châu Âu. Chẳng hạn như ở TBN, các hậu vệ cho phép bạn chơi bóng”.

Tại CLB mới, anh cũng đã có những phát biểu đầu tiên về Barca, anh bảo ước mơ thời thơ ấu của mình đã thành hiện thực. Alexis sẽ viết tiếp giấc mơ của cuộc đời với chiếc áo số 9 trên lưng, số áo mà từ sau ngày Eto'o ra đi, chưa có ai kế thừa nó một cách trọn vẹn.
Alexis sẽ mang áo số 9 - Ảnh Getty
Hàng trăm người đã đến sân bay El Prat hôm Chủ nhật để đón Alexis. Tiền đạo người Chile trông rất giản dị trong bộ đồ chiếc áo bò mài màu xanh nhạt và chiếc quần kaki sáng màu. Dù vừa phải trải qua một chuyến bay dài, Alexis vẫn cố gắng luôn giữ nụ cười trên môi và luôn tay vẫy chào những người cất công chờ đón mình, những hành động giúp anh "ghi điểm" mạnh. Ngay khi vừa đặt chân xuống Barcelona, anh cũng đã dành những lời có cánh cho đội bóng mới: “Tôi đang chơi ở một CLB hay nhất thế giới và sẽ chứng tỏ giá trị của mình xứng đáng với những gì CLB chi trả, thật tuyệt khi được chơi bóng bên cạnh Messi”.
Ở Camp Nou, Alexis sẽ có 5 mùa giải để thể hiện bản thân, 5 năm để vươn lên tầm một chân sút hay bậc nhất thế giới, điều mà hiện tại, Alexis mới chỉ ở dạng tiềm năng. Đá bên cạnh Messi, người đang độc quyền sở hữu những QBV suốt hai năm qua đúng là một cơ hội cực tốt để hoàn thiện bản thân. Nhưng sức ép của việc chơi cặp với Messi, người gần như lúc nào cũng chơi rất hay, là không nhỏ. Leo ghi bàn, Leo sáng tạo những đường chuyền, những pha lừa bóng, tăng tốc. Nếu không “trưng” ra những phẩm chất đã từng trình diễn ở Calcio, sự tự ti sẽ ập đến với Alexis. Đó cũng là một thử thách tâm lý cho tiền đạo người Chile.
Dưới thời Pep, anh là bản hợp đồng thứ 3 đến từ Serie A, sau Maxwell và Ibra. Cả hai gương mặt ấy đều không thật sự tỏa sáng khi đến với Liga. Mức độ thành công của Alexis đến đâu vẫn cần thời gian để kiểm chứng, nhưng anh cũng có những thuận lợi nhất định so với một “số 9” cũ là Ibra. Alexis chăm chỉ săn bóng và di chuyển hơn hẳn so với Ibra, cách chơi của anh cũng không trịch thượng như tiền đạo người Thụy Điển. Còn so với “số 9” mới đây nhất là Bojan (đã sang Roma), đương nhiên là Alexis hứa hẹn hơn nhiều. Bojan đã gần như không phát triển thêm nữa dù mới 21 tuổi, trong khi ở tuổi 22, Alexis hứa hẹn sẽ còn bùng nổ nhiều hơn nữa so với thời chơi tại Udinese.
Vậy là một chương mới trong cuộc đời chân sút người Chile đã mở ra với thật nhiều chờ đợi. Barca chờ anh hòa nhập và chói sáng để hàng công vốn đã mạnh, sẽ mạnh hơn nữa. Alexis trông chờ Barca sẽ là bệ phóng vĩ đại trong sự nghiệp của mình. Giờ là cuộc sống mới, khác rất nhiều so với những gì đã qua. Ở Barcelona, hàng tuần anh sẽ được đá tại Camp Nou, nơi mà sau mỗi đường chuyền hay bàn thắng, anh có thể nghe các cule hô vang “Alexis, Alexis, Alexis”… và mơ tới chức vô địch, Champions League chẳng hạn…

Phát ngôn&Hành động: "nhầm vai", "lỡ miệng" và bức công văn bí ẩn

Dân biểu  - doanh nhân và sự  "nhầm vai" khó tránh

Phát biểu kết thúc Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khoá XIII, Tân Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng nói với báo chí rằng ông sẽ  không ngồi nhầm vai. "Trước đây, tôi làm bộ trưởng là thủ trưởng, sang làm phó thủ tướng là giúp việc, tôi vẫn làm đúng vai. Bây giờ... sang làm chế độ hội nghị - nghị trường là dân chủ, là quyết định tập thể thì khác, tôi sẽ tập dần, và tập qua 14 ngày cũng thấy được rồi."

Nhưng không như ông chỉ  trong 2 tuần vào vai mới đã thấy "được rồi", một đồng nghiệp của ông là đại biểu Quốc hội Đỗ Thị Thu Hằng, sau tới 3 tuần, mà  vẫn nhầm vai. Chả là vào sáng 15-8, khi tiếp xúc cử tri tại xã Bàu Hàm 2, huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai, vị nữ đại biểu QH này lại vào nhầm vai "doanh nhân".

Khi nhiều cử tri đề nghị  Nhà nước xem xét, xử lý những sai phạm tại Công ty CP Sonadezi Long Thành (công ty con của TCT Sonadezi mà  bà Thu Hằng làm Chủ tịch kiêm TGĐ), như đã từng xử lý đối với Công ty Vedan, bà Thu Hằng đã thay mặt tổ đại biểu QH tiếp thu ý  kiến của cử tri và hứa: "Khi có kết luận của các cơ quan chức năng, với vai trò là cơ quan chủ quản, nếu phát hiện có sai phạm, tôi sẽ cùng với các cơ quan chức năng xử lý theo quy định".

Ô hay, cử tri yêu cầu bà, với tư cách đại biểu QH và trong quyền hạn hiến định của mình, mà thúc đẩy các cơ quan chức năng xử lý nhanh những sai phạm, mà bà lại trả lời với vai trò cơ quan chủ quản, chờ đợi kết luận của các cơ quan chức năng!

Theo nhà báo Nguyên Lê, báo Sài Gòn Tiếp Thị, khi còn là ứng cử viên đại biểu QH, trả lời câu hỏi của báo chí rằng nếu được bầu "đôi vai - ba gánh" (việc Quốc hội, việc doanh nghiệp, việc nhà) có khiến bà gặp nhiều khó khăn không, bà Đỗ Thị Thu Hằng đã dõng dạc nói: "Tôi đã sẵn sàng để gánh cả ba vai."

Có sự "lộn vai"  này, theo thiển nghĩ của người viết, bà Thu Hằng đã không lường trước được việc đóng cùng một lúc "ba vai" nó phức tạp thế nào. Nghệ  sĩ kịch nói Đức Khuê của Nhà hát Tuổi Trẻ (mà người viết đã quen trong chuyến  đi Cam Ranh vừa rồi) cũng tâm sự rằng khi được phân  đóng ba vai trong ba vở diễn khác nhau trong một chuyến lưu diễn, việc hoá thân trọn vẹn vào từng nhân vật quả là khó khăn. (Có lẽ, ông Nguyễn Sinh Hùng "nhập vai mới" tốt hơn, bởi ông đóng ba vai vào ba giai đoạn khác nhau.)

TS Nguyễn Ngọc Điện, cũng trên SGTT, lại lý giải theo cách khác. "Chuyện con người ta bị giằng xé giữa các lợi ích trái ngược không hiếm. Vấn đề là trong trường hợp đặc thù này, xung đột diễn ra giữa một bên là lợi ích riêng mà nhân vật chính mong muốn bảo vệ với tư cách chủ doanh nghiệp, với bên kia là lợi ích của cộng đồng mà cũng chính người này cam kết bảo vệ dưới danh nghĩa đại biểu dân cử."

Theo TS Nguyễn Ngọc Điện, không ai cấm, và cũng không thể cấm doanh nhân, bảo vệ các lợi ích thiết thân của riêng mình trong khuôn khổ luật chơi chung. "Bởi vậy, trong điều kiện doanh nhân đồng thời là dân biểu, phải làm thế nào để người này nhận thấy rằng lợi ích hợp pháp của các cử tri do mình đại diện bao trùm lên tất cả các lợi ích khác, kể cả lợi ích riêng tư", ông nhận định.

Nói gì thì nói, 3 tuần quả là thời gian quá ít ỏi để tân  đại biểu QH Thu Hằng "nhập vai". Hy vọng, những phân tích của truyền thông sẽ giúp bà "nhập tâm"  và từ đó "nhập vai" tốt hơn.
Tuy nhiên, về mặt dài hạn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, người đã  "hoá thân" nhanh hơn nhiều so với đồng nghiệp Đỗ Thị Thu Hằng, vẫn cần phải thúc  đẩy việc chuyên môn hoá sân chơi này. Tức là  phải xúc tiến việc tạo ra hành lang pháp lý cần thiết  để tăng số đại biểu chuyên trách, tức là mỗi người chỉ phải đóng một vai.

Chứ không thì, những dân biểu - doanh nhân như Thu Hằng và một số người khác, nói theo lời của TS Nguyễn Ngọc  Điện, "vẫn phải đương đầu với định kiến xã hội, đặc biệt là với nỗi nghi ngại về việc dựa vào mãnh lực đồng tiền để thao túng nghị trường, về việc dùng quyền lực nghị viện để phục vụ lợi ích riêng tư".

Giải thưởng Hồ  Chí Minh và bức công văn  đầy bí ẩn


Ngày 2.9 năm nay không chỉ là ngày Quốc khánh và là ngày mất của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, mà đối với một số người, nhất là những ứng cử viên cho giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước, có một ý nghĩa khác thường.

Tuy nhiên, đến giờ phút này, chưa ai trong số những người đó có thể chắc chắn mình có tên trong danh sách trao giải, được công bố vào khoảng 2 tuần tới.

Điều duy nhất người ta có thể biết chắc là nhạc sĩ Phạm Tuyên, tác giả của bài hát "Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng", không nằm trong danh sách này. Mặc dù, từ cách đây nửa năm, Hội Âm nhạc Hà Nội đã có công văn gửi Bộ Văn hoá - Thể thao - Du lịch và Hội Nhạc sĩ Việt Nam đề nghị xét tặng giải thưởng Hồ Chí Minh cho nhạc sĩ lão thành Phạm Tuyên, người trong sự nghiệp âm nhạc của mình của mình đã sáng tác hàng trăm ca khúc để đời cho thiếu nhi.

Điều này đã được Vụ trưởng Thi đua - Khen thưởng Nguyễn Hải Anh khẳng định trong cuộc họp báo, diễn ra vào ngày 11.8 tại Hà Nội: "Bộ đã có công văn trả lời Hội Âm nhạc Hà Nội thông báo cho NS Phạm Tuyên biết quy trình thủ tục và đề nghị nhạc sĩ làm đúng, nhưng Hội Âm nhạc Hà Nội lại nghĩ có thể làm công văn đưa trực tiếp lên Hội đồng cấp Nhà nước mà không qua cấp cơ sở và cấp bộ. Đó là điều không thể xảy ra được."

Cho dù có  thấy tiếc nuối cho công lao đóng góp của nhạc sĩ  lão thành ở tuổi rất "gần đất xa trời"  này (năm nay nhạc sĩ Phạm Tuyên đã 83 tuổi), nhiều  đồng nghiệp, cũng như người viết, vẫn buộc phải chấp nhận một thực tế "thủ tục là thủ tục". Lời giải thích của vị đại diện của bộ phụ trách văn hoá này là hoàn toàn chấp nhận được về lý.

Tuy nhiên, người viết vẫn thấy "lăn tăn" ở hai điểm.

Thứ nhất, tại sao Hội Nhạc sĩ Việt Nam, nơi được coi là nơi quán xuyến về mặt nghề nghiệp cho các nhạc sĩ trên toàn quốc và cũng là nơi tổ chức hội đồng xét duyệt cấp cơ sở, cho đến giờ vẫn im lặng? Cả việc trả lời công văn của một hội thành viên, lẫn lên tiếng trên truyền thông để giải thích cho rõ ràng.

Trong khi đó, cũng trong cuộc họp báo ngày 11.8, đại diện của Hội Nhạc sĩ Việt Nam lại lên tiếng giải thích về trường hợp xét đợt 2 đối với 2 nhạc sĩ khác là  Đinh Quang Hợp và Ngọc Khuê - hai trong số  5 nhạc sĩ gửi đơn kiện vì bị Hội  đồng Cơ sở loại ra khỏi danh sách xét giải thưởng Nhà nước.

Theo ông Phạm Ngọc Khôi, Bộ VH-TT-DL đã chỉ đạo Hội Nhạc sĩ  Việt Nam "dỡ" cụm tác phẩm ra để xét theo từng tác phẩm, dẫn đến kết quả, chỉ hai nhạc sĩ  Đinh Quang Hợp và Ngọc Khuê đủ tiêu chuẩn và  có tên bổ sung trong danh sách xét giải. Còn  ông Hải Anh đã khẳng định điều này.

Phải chăng, để có thể được đưa vào danh sách xét giải, có lẽ Hội Âm nhạc Hà Nội phải làm  đơn kiện, thay vì lịch sự gửi công văn? Nhưng điều này quả là quá khó, nếu không nói là  không thể, đối với NS Phạm Tuyên. Ông cho biết: "Nếu cần bổ sung tư liệu cần thiết thì tôi sẵn sàng làm, chứ để mà cầu xin, hoặc làm đơn xin thì tôi không làm chuyện đấy đâu."

Thứ hai, một tiết lộ mới từ Hội Nhạc sĩ Hà Nội, cách đây 3 ngày, dường như đã khiến cho phát ngôn của ông Hải Anh càng trở nên kém thuyết phục, nếu không nói là mở ra những nghi vấn về  qui trình xét trao giải lần này.

Trao đổi với báo Hà Nội Mới, vào ngày 16.8, Nhạc sĩ Hồ Quang Bình, Chủ tịch Hội Âm nhạc Hà Nội, cho biết  công văn trả lời duy nhất của Vụ Thi đua - Khen thưởng gửi Hội Âm nhạc Hà Nội đề ngày 11.8.2011.

"Nếu có  tinh thần trách nhiệm, có  sự trân trọng đối với cống hiến lớn lao của nhạc sĩ Phạm Tuyên thì Vụ  Thi đua - Khen thưởng (Bộ  VH-TT-DL) phải có trả  lời sớm hơn, để nhạc sĩ  Phạm Tuyên có thể kịp thời gửi hồ  sơ theo đúng thủ tục. Đằng này, công văn trả  lời lại đến sau khi đã có  danh sách của Hội đồng cấp Bộ  trình Hội đồng cấp Nhà  nước", Nhạc sĩ Hồ Quang Bình bày tỏ nỗi bức xúc.

Hơn nữa, có  một điều thú vị (mà ít người để  ý và NS Hồ Quang Bình cũng quên nhấn mạnh) là công văn của Vụ Thi đua - Khen thưởng của Bộ VH-TT-DL được gửi đi đúng vào ngày mà bộ này cùng với Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức họp báo giải đáp các thắc mắc liên quan đến việc xét giải, trong đó có trường hợp của NS Phạm Tuyên.

Người viết quả  thực không dám nghĩ là họ làm thế với mục đích "giễu cợt" vị nhạc sĩ  lão thành ở cái tuổi 83 này, hay chí ít là  Hội Âm nhạc Hà Nội vì "tội" đã dám "phạm thượng" gửi công văn lên cấp bộ. Một bộ phụ trách về văn hoá ai lại hành động như vậy?!

Nhưng giải thích theo cách khác, thì người viết, với sở học của mình, hoàn toàn bó tay. Hay họ định dành một bất ngờ nào đó cho NS Phạm Tuyên- người đã có  những bài hát rất hay về Đảng, về Bác, và  về thiếu nhi - như họ đã từng làm cách đây 10 năm khi trao cho ông Giải thưởng Nhà nước.

"Trước khi trao giải thưởng, tôi không nhận  được thông báo nào và  cũng không nhận được yêu cầu làm hồ  sơ tham dự", NS Phạm Tuyên kể lại.

Thôi đành "wait and see"! Và trong khi chờ đợi, người viết muốn chia sẻ với độc giả câu nói của nhà  văn Nguyên Ngọc, người cũng có trong danh sách xét trao giải thưởng Hồ Chí Minh lần này, tại lễ  trao giải thưởng của Quỹ Văn hoá Phan Chu Trinh, cách đây 2 năm rưỡi.

"Việc chọn được những người đủ uy tín để trao giải đã nâng cao uy tín của giải", nhà văn Nguyên Ngọc, đại diện ban tổ chức của quỹ này, khẳng định.

Quan chức  "lỡ miệng" và  góc nhìn về lao động Trung Quốc


Dấu ấn cuối cùng của nguyên Bộ trưởng LĐ-TB-XH Nguyễn Thị Kim Ngân liên quan tới lao động xuất khẩu, khi bà cùng với các  đồng nghiệp ở Bộ Ngoại giao đã thành công trong việc thiết lập cầu hàng không đưa hàng ngàn lao động từ Libia về nước, sau bất ổn lớn  ở quốc gia Bắc Phi này. Trong khi đó, sự ra mắt của người kế nhiệm của bà dường như lại gắn với sứ mệnh hồi hương những lao động nhập khẩu "chui" từ quốc gia láng giềng phía Bắc.

Trả lời báo Tuổi Trẻ, Bộ  trưởng Phạm Thị Hải Chuyền thừa nhận trách nhiệm của ngành lao động, bao gồm trách nhiệm thanh tra, giám sát, quản lý lao động, khi một doanh nghiệp như  khí - điện - đạm Cà Mau, chỉ với mảng "đạm"  mà để hơn 600 lao động nước ngoài làm việc không có giấy phép, và chỉ đến khi qua nhiều kênh thông tin mới nắm được.

"Tôi đề nghị  lãnh đạo các sở giúp lãnh đạo địa phương, đồng thời báo cáo kịp thời cho lãnh đạo bộ về diễn biến, nguyên nhân và giải pháp xử lý đúng pháp luật đối với lao động nước ngoài ở  Việt Nam", bà kêu gọi.

Trong khi đó, tại hội nghị  giao ban sáu tháng đầu năm với Sở LĐ-TB&XH các tỉnh, thành phía Nam, do Bộ LĐ-TB&XH tổ chức ngày 15-8, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Hòa buông lửng một câu: "Tôi băn khoăn không hiểu vì sao lao động người Trung Quốc lại có mặt ở các công trình trọng điểm quốc gia..."

Nhưng sau đó, khi trả lời phỏng vấn báo Tuổi Trẻ, ông Thanh Hòa lại giải thích rất rõ ràng rằng hiện tượng nhà thầu Trung Quốc trúng thầu các công trình lớn và mang theo lao động của họ vào Việt Nam làm việc đã xuất hiện vài năm nay. Ông Thanh Hoà cũng thừa nhận trách nhiệm quản lý chưa chặt chẽ của nhiều bộ, ngành, trong đó có bộ của ông. Đó là nhận xét hoàn toàn không mới mẻ gì, và cũng dễ  được chấp nhận.

Tuy nhiên, hai lý do mà  ông thứ trưởng phụ trách mảng lao động này  đưa ra liên quan đến lao động Việt Nam dường như lại rất khó chấp nhận.

Thứ nhất, theo ông Thanh Hoà, nhiều địa phương chưa đáp ứng được về  nguồn lực, khi nhà thầu Trung Quốc đặt vấn  đề tuyển dụng tại chỗ, và vì vậy họ  phải đưa lao động của họ vào làm việc, vì  họ còn trách nhiệm với tiến độ công trình.

Phó Giám đốc Sở  LĐ-TB-XH Cà Mau, nơi nhà thầu Trung Quốc đang thi công nhà máy khí - điện - đạm và đang sử dụng hơn 1000 lao động không phép trên tổng số 1700 lao động người Trung Quốc, lại dẫn chứng ngược lại, khi cho biết rằng nhà thầu chưa có bất cứ văn bản nào gửi cơ quan quản lý địa phương về nhu cầu lao động tại công trường để bên ông cung cấp lao động người Việt Nam

"Vừa rồi chúng tôi vào làm việc, mấy ảnh (nhà thầu - PV) thừa nhận vấn đề này", ông Lê Thanh Tòng nói.

Thứ hai, ông Thanh Hoà  giải thích rằng trong một số nhóm công việc, lao động của Việt Nam không đáp ứng được các kỹ năng mà  nhà thầu đòi hỏi, cũng như ý thức kỷ  luật và năng suất làm việc của lao động Việt Nam kém.

Nhiều độc giả báo Tuổi Trẻ đã lập luận rằng vậy tại sao các nhà thầu có trình độ cao hơn hẳn các nhà thầu Trung Quốc như Nhật Bản, hay Hàn Quốc lại vẫn yên tâm sử  dụng lao động Việt Nam. Hơn nữa, nếu nói lao động Việt Nam kỹ năng kém thì xưa nay các công trình lớn và đòi hỏi kỹ thuật cao hơn nhiều, như  liên doanh tìm kiếm dầu khí, xây dựng nhà máy lọc dầu, thủy điện Hòa Bình, Trị An, xây cầu Mỹ Thuận, cầu Cần Thơ... thì nhà  thầu nước ngoài có sử dụng lao động ở  đâu?

Mặc dù vậy, cũng có  một độc giả tên Nguyễn Văn Hà, người tự  nhận là đã làm việc với những nhà thầu Trung Quốc này, chia sẻ nhận xét này của ông Thanh Hoà, nhưng đưa ra cách lý giải dễ chấp nhận hơn. "Họ chấp nhận tốn chi phí hơn để đưa công nhân phổ thông của họ sang, họ được lợi gì? Ngôn ngữ chung, họ dễ bảo nhau, năng suất làm việc cao hơn. Là một ông chủ, ai cũng biết nên chọn bên nào có lợi nhất."

Độc giả Văn Hà cho rằng,  bên cạnh việc đưa ra hành lang pháp lý buộc họ phải sử dụng lao động của Việt Nam, thì cũng phải có biện pháp để họ an tâm sử dụng lao động đó. "Dạy nghề, dạy kỹ năng cho lao động của mình là việc làm bắt buộc", độc giả Văn Hà nói.

Nói Bộ LĐ-TB-XH không có  những dự án dạy nghề, dạy kỹ năng cho lao động Việt Nam quả là oan cho họ. Bởi nếu không thì sự hiện diện của họ nào có ý nghĩa gì.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Thanh Hoà, các dự án của bộ này chủ yếu  ở "tầm vĩ mô" (hơi khó hiểu, phải không quý độc giả?), đào tạo ngắn hạn. "Trong khi dự báo thị trường của chúng ta không có dự báo cụ thể từng ngành mà dự báo chung ở tầm vĩ mô. Đây chính là hạn chế mà chúng ta phải chấp nhận cho lao động nước ngoài vào làm các nhóm công việc chúng ta không đáp ứng được", ông Thanh Hoà nói.

Kể cũng đáng lo khi trình độ của lao động phổ thông Trung Quốc chỉ có vậy (vốn không tìm được việc làm bên quê nhà, đã và đang tìm cách qua Việt Nam thông qua con đường du lịch), mà lao động Việt Nam cũng không đáp ứng được, theo nhận định của ông thứ trưởng, thì làm sao chúng ta có thể đưa lao động ra nước ngoài làm việc, theo chủ trương lớn của Nhà nước từ trước đến nay?

Ông Thứ trưởng nói như vậy không sợ những thị trường nhập khẩu lao động sẽ nghi ngờ trình độ nguồn nhân lực của chúng ta, và quyết định thay bằng những lao động phổ thông người Trung Quốc, theo nhận xét của ông "vừa có kỷ luật, vừa có năng suất cao với cùng mức lương", hay sao? Đặc biệt là người Trung Quốc rất giỏi trong việc lợi dụng những phát biểu "hớ" của chúng ta để mưu lợi cho họ.

Ở cương vị mới ở cơ quan lập pháp và giám sát hoạt động của ngành hành pháp, bà Nguyễn Thị Kim Ngân chắc chắn sẽ có nhiều việc phải làm trong vấn đề lao động, để giúp cho người kế nhiệm của mình giải quyết vấn đề phát sinh từ nhiệm kỳ bộ trưởng của bà. Và cũng để gỡ thế bí cho "người giúp việc" cũ.

Theo thiển nghĩ của người viết, ý kiến của TS Phạm Bích San, Phó TTK Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam, người đã từng khảo sát các công trường khai thác Bô xít  ở Tây Nguyên, là rất đáng tham khảo. TS Phạm Bích San đặc biệt nhấn mạnh tới yếu tố "lợi  ích nhóm", khi số lượng các công trình Trung Quốc trúng thầu quá lớn và việc cho họ trúng thầu chính là nguyên nhân gốc rễ của câu chuyện lao động Trung Quốc.

Các cụ ta bảo: "Tiền nào của nấy!" Ngoài khía cạnh liên quan đến chất lượng máy móc thiết bị, phần tiền của chủ đầu tư, xét cho cùng là tiền nhà nước và cũng là tiền đóng thuế của dân, lẽ ra dùng để tạo việc làm cho lao động Việt Nam lại dùng để tạo việc làm cho lao động Trung Quốc.

Tưởng rẻ hoá  đắt!

Chuyện không thể kết thúc chỉ ở chiếc... cần câu 
- Một người ăn cả con gà còn 1 người đứng nhìn và chúng ta có mức bình quân mỗi người ăn nửa con gà? Một sự công bằng phải được cân đối qua 3 họ và 3 đời như vậy chỉ có thể làm cho người giàu bớt áy náy, nhưng thật khó an ủi được người nghèo. - TS Nguyễn Sĩ Dũng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Một người ăn cả con gà, 1 người đứng nhìn...
- Dân gian có câu "Không ai giàu 3 họ, không ai khó 3 đời", nhưng thực tế cuộc sống hình như không được "sáng sủa" như thế?
- Thì ngay trong câu thành ngữ, thực tế cũng chỉ "sáng sủa" ở mức rất vừa phải. Ví dụ chuyện 1 đời thì khó, còn 3 đời thì không khó chẳng hạn. Chuyện này khác gì với chuyện 1 người ăn cả con gà còn 1 người đứng nhìn và chúng ta có mức bình quân mỗi người ăn nửa con gà? 1 sự công bằng phải được cân đối qua ba họ và ba đời như vậy chỉ có thể làm cho người giàu bớt áy náy, nhưng thật khó an ủi được người nghèo.
Còn trong thực tế cuộc sống, sự công bằng như vậy, nhiều khi cũng chưa chắc đã đạt được. Nếu "Ông lão dong trâu đi bừa là con ông lão ngày xưa đi cày", thì có vẻ như đời thứ 3 vẫn còn chưa hết khó.
Thực ra, sự công bằng tuyệt đối là rất khó đạt được. Ngày nay, người ta nói nhiều hơn đến sự bình đẳng về cơ hội. Những người có năng lực khác nhau thì không thể thành đạt như nhau. Vấn đề là cơ hội mở ra cho họ phải như nhau.
- Chúng ta nói nhiều về việc hãy cho người nghèo cần câu, chứ đừng cho con cá, nhưng hình như ta vẫn hiểu rất đơn giản về khái niệm cần câu?
- Thực ra, mọi sự khái quát hóa đều rất ít khi đúng. Sự khái quát hóa về con cá và cái cần câu cũng vậy. Cho cần câu hay cho con cá là còn tùy. Với những người đang đói quay đói quắt, cho chiếc cần câu là một sự trịch thượng và vô cảm. Lúc đó, cái bạn phải cho ngay là con cá.
Khi người nghèo đã đủ sức để câu cá thì hãy cho họ chiếc cần câu, lúc này chiếc cân câu quan trọng hơn cho con cá. Tuy nhiên, trong cuộc sống thực, mọi chuyện lại không hề đơn giản. Có cần câu, thì còn phải có kỹ năng câu. Có cần câu và có kỹ năng câu thì còn cần phải có nơi để câu. Có cần câu, có kỹ năng câu, có nơi câu rồi thì còn phải có nơi bán cá. Tóm lại mọi chuyện không thể kết thúc chỉ ở chiếc cần câu.
Và khi đã đụng chạm đến chuyện làm kinh tế mọi thứ sẽ còn phức tạp hơn nhiều. Bởi vì rằng quy luật của năng suất, chất lượng, quy luật của cung cầu, quy luật của giá trị thương hiệu chắc chắn sẽ tác động. Như vậy thì cần phải có một hệ thống tư vấn hiệu quả và dễ tiếp cận mới có thể giúp được cho người nghèo vươn lên. Chỉ cho chiếc cần (1 cái nghề) là không bao giờ đủ.
Muốn thoát nghèo phải hiểu về thị trường
- Để thoát nghèo mà phải hiểu cả về nền kinh tế thì khó quá không?
- Quả thật là không dễ. Nhưng những hiểu biết cơ bản nhất thì cần phải có. Ví dụ như sự hiểu biết về việc nhiều người bán vải quá thì  giá vải chắc chắn sẽ không thể cao. Chương trình đào tạo cho 10 triệu nông dân, theo tôi, là một sáng kiến rất hay. Vấn đề là phải thường thức hóa được những kiến thức kinh tế cơ bản thành những điều dễ hiểu, dễ cảm nhận cho người dân.
Theo tôi, kiến thức đối với dân nghèo ở nông thôn có 2 mảng. Thứ nhất là kiến thức về việc tận dụng đất đai để sản xuất nhằm bảo đảm nguồn lương thực, thực phẩm thiết yếu cho gia đình. Người nghèo muốn thoát nghèo thì phải thoát đói trước.
Còn để làm giàu thì cần kiến thức hoàn toàn khác- kiến thức về công nghệ, về năng suất, chất lượng và về thị trường. Khả năng trả lời những câu hỏi sau đây là rất cần thiết: Mình trồng cây này, nuôi con này có bán được không? Rủi ro sẽ có, mình có chấp nhận không? Làm sao để hạn chế rủi ro? Rồi 1 ngày công trồng cây này so với 1 ngày công nuôi lợn có cao hơn không?...
Vai trò của Nhà nước là trợ giúp về thông tin. Ví dụ, trong cả nước đang có bao nhiêu hecta trồng vải, sản lượng có thể là bao nhiêu, trong nước tiêu thụ được bao nhiêu, xuất khẩu được bao nhiêu, ai là đầu mối tiêu thụ...
Người nông dân cũng phải biết thương lượng, mặc cả để mình không bị thiệt thòi, có thể, cũng phải biết liên kết với nhau để có sức mạnh hơn.
Tất nhiên, để đào tạo tất cả nông dân thành "người giàu" là điều không tưởng. Nhưng theo tôi, cái họ cần nhất là kỹ năng đặt câu hỏi, tìm thông tin, vì thiếu thông tin thì họ cùng lắm chỉ có thể thoát đói, chứ không thể thoát nghèo. Ngoài ra, nếu đất nước ta vẫn cứ trên dưới 70% dân số làm nông nghiệp, thì để tất cả nông dân đều giàu lên là điều không dễ.
Bởi vì rằng 7 người làm chỉ để bán cho 3 người mua. Trong lúc đó thị trường trong nước đang chịu sự cạnh tranh rất quyết liệt của hàng nông sản Trung Quốc, Thái Lan và các nước Đông Nam Á khác. Ở tầm vĩ mô, phải chuyển đổi thế nào để chỉ khoảng 7-9% dân số làm nông nghiệp thôi thì mới có điều kiện để nông dân giàu lên.
- Giảm tỷ lệ dân số làm nông nghiệp phải chăng chính là lý do chúng ta đang ồ ạt chuyển đổi mục đích sử dụng đất hiện nay? Đó không thể là cách đúng?
- Giảm tỷ lệ dân số làm nông nghiệp và giảm đất nông nghiệp là 2 chuyện khác nhau. Vấn đề là phải tích tụ được ruộng đất vào tay những người làm nông nghiệp giỏi, phải phát triển những trang trại sản xuất lớn, cho năng suất cao. Chính những ông chủ trang trại mới là những người có đủ kiến thức, kỹ năng để làm giàu.
Họ sẽ biết tìm kiếm thông tin, biết tiếp thị để tạo thương hiệu. Họ cũng là những người biết khai thác kỹ năng của người nông dân một cách kinh tế nhất. Những người biết trồng lúa giỏi sẽ trở thành thợ cả và nhờ vậy sẽ được trả lương cao hơn.
Đó là cách khả thi hơn cả để làm giàu  từ nông nghiệp.  Tuy nhiên, vấn đề là đưa được 1 số lượng lớn dân số ra khỏi nông nghiệp. Ra khỏi nông nghiệp không có nghĩa là ra khỏi nông thôn. Một bộ phận những người nông dân vẫn có thể ở lại nông thôn, nhưng họ sẽ được chuyển sang làm dịch vụ. Nghĩa là ly nông, mà không ly hương.
Nông dân nghèo "đổi đời" thành dân nghèo đô thị
- Những người nông dân không còn ruộng đất thì sẽ đi về đâu? Chỉ một ít trong số họ có thể trở thành "thợ cả" như ông nói thôi. Không là nông dân mà sang làm công nhân trong các khu công nghiệp thì cũng chẳng đỡ nghèo hơn...?
- Nỗi lo lắng cho những người nông dân không còn ruộng đất là rất dễ hiểu. Đặc biệt trong trường hợp mất đất lại không có khả năng chuyển đổi sang ngành nghề khác. Tôi cho rằng việc tích tụ ruộng đất nông nghiệp không thể làm 1 cách nhân tạo, mà phải trên cơ sở tạo điều kiện cho người nông dân lựa chọn những việc mà họ có thế mạnh và đưa lại thu nhập cao hơn cho họ.

Phẩm chất không thể thiếu để 1 dân tộc giàu có là khả năng hợp tác với nhau, bởi không ai giỏi tất cả mọi việc.
Tôi nghĩ, trước hết phải có những phẩm chất nền tảng để đất nước có thể giàu có, sau đó mới là kiến thức, là kỹ năng. Hãy "xóa đói giảm nghèo" ở tầm quốc gia, với những chính sách thật sự đầu tư vào con người, tạo ra những người Việt trước hết phải có phẩm chất từ thuở nhỏ.
Ví dụ, thay vì làm ruộng, người nông dân có thể làm dịch vụ xay xát chẳng hạn. Hiện nay, đội ngũ những người nông dân làm dịch vụ cày đất, gặt hái, xay xát... là rất đông đảo. Còn các ngành phụ trợ cho nông nghiệp của trang trại cũng là một nguồn công việc rất lớn cho người nông dân. Hay các ngành dịch vụ, du lịch gắn với văn hóa của làng quê cũng vậy.
Làng cổ có thể là 1 tài sản lớn, 1 sự khác biệt rất văn hóa để khai thác, nhưng tiếc thay, hình như chúng ta không giữ gìn được.
Tất nhiên, vẫn có 1 bộ phận rất lớn cư dân nông thôn sẽ di cư ra thành phố. Với lực lượng này, nếu chỉ làm công nhân trong các xí nghiệp thì cũng khó khá lên được. Vấn đề xóa nghèo nhiều khi phải giải quyết qua nhiều thế hệ. Những người công nhân phải được có điều kiện để đầu tư vào giáo dục, y tế cho con cái họ. Theo tôi, Nhà nước nên quan tâm tới những dịch công cơ bản cho những đối tượng này.
- Như vậy, phải quan tâm hơn đến những người ly hương từ nông thôn ra thành phố?
- Đúng là như vậy. Những người nông thôn nhập cư lên thành phố là xu thế rất bình thường. Họ chính  là những người năng động hơn trong số nông dân. Họ lên thành phố ban đầu có khi chỉ để kiếm thêm mấy đồng, rồi ngày càng ít về lại quê. Họ không trở lại quê nữa thì họ trở thành dân thành thị. Mà như vậy, thì phải tính đến họ khi quy hoạch đô thị.
Cuộc cạnh tranh trên thế giới hiện nay suy cho cùng là cạnh tranh về tri thức, kỹ năng của người Việt so với các tộc người khác trên thế giới.
Chữ tín làm nên phẩm giá và thành công
- Cạnh tranh giữa người Việt và người của các quốc gia khác, liệu chúng ta có... cơ may thành công không?
- Hãy đặt câu hỏi thế này: Để cạnh tranh và vươn lên giàu có, người Việt có đủ những phẩm chất cần thiết không?
Người Việt có luôn sáng tạo, luôn đổi mới, luôn coi trọng chất lượng và hiệu quả không? Những cái đó thuộc về phẩm chất, và là những phẩm chất cần có để thành công.
Chỉ làm 1 công việc rất đơn giản là đan sọt thôi, nhưng chúng ta có liên tục nghĩ phải đan thế nào để sọt tốt hơn? hay làm sao để giá rẻ hơn, rồi sử dụng bền hơn,... không? Hay có thể thêm tính năng gì cho cùng 1 cái sọt? Hay ta thấy hàng xóm đan sọt thì ta cũng đan sọt giống hệt như thế? Anh dừng 1 chút là anh bắt đầu thụt lùi, trong cuộc cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt.
Tiếp theo nữa mới đến phẩm chất tạo nền tảng để các nguồn thế giới đổ vào, là người Việt có trung thực, có giữ chữ tín không? Không bao giờ thỏa hiệp về các can kết, đã thỏa thuận thì chết cũng giữ chữ tín không? Chính phẩm giá của người Nhật đã tạo thương hiệu lớn cho nền kinh tế Nhật Bản.
Phẩm chất không thể thiếu để 1 dân tộc giàu có là khả năng hợp tác với nhau, bởi không ai giỏi tất cả mọi việc.
Tôi nghĩ, trước hết phải có những phẩm chất nền tảng để đất nước có thể giàu có, sau đó mới là kiến thức, là kỹ năng. Hãy "xóa đói giảm nghèo" ở tầm quốc gia, với những chính sách thật sự đầu tư vào con người, tạo ra những người Việt trước hết phải có phẩm chất từ thuở nhỏ.
Chính họ sẽ "gánh vác" sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nếu khi đứa trẻ ngã mà bố mẹ lại đánh xuống đất thì chúng ta chỉ dạy đứa trẻ thói quen đổ lỗi. Nếu giáo dục chỉ quan tâm đến sự vâng lời và sự học thuộc, khả năng sáng tạo và đổi mới sẽ rất hạn chế.
Nhìn từ kinh nghiệm của thế giới, cứ nước nào giàu tài nguyên thì nước đó lại thường nghèo, có lẽ vì... người dân nước đó đã ỷ lại, đã không phát triển được những phẩm chất và kỹ năng cần thiết của nguồn nhân lực. Thế nhưng, mọi nguồn tài nguyên thiên nhiên đều chỉ là hữu hạn, chỉ có phẩm chất, kỹ năng, tri thức của con người là vô hạn mà thôi.

Công bố 'Sách Trắng' thương mại
(19/8), một cuốn “Sách Trắng” tổng hợp các kiến nghị của các hiệp hội doanh nghiệp, ngành nghề tại Việt Nam đã được công bố tại Hà Nội. 
Cuốn sách tóm tắt các vấn đề chính ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam như thuế, xuất nhập khẩu, quyền sở hữu trí tuệ, môi trường, cơ sở hạ tầng và ban hành văn bản pháp luật…
Ký quỹ cam kết xử lý môi trường
Theo ông Phan Đức Hiếu (Phó ban môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, CIEM), một trong các vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm là chuyện lập báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Trạm xử lý ô nhiễm môi trường chỉ vận hành khi đoàn kiểm tra đến. Ảnh minh họa: Lê Nhung
Như kiến nghị của doanh nghiệp, việc thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đã được thực hiện gần 20 năm nay. Nhưng quá trình triển khai thực tế lại nảy sinh nhiều bất cập như thủ tục rườm rà, tốn kém. Lập ĐTM vẫn bị xem như một thủ tục mang nặng tính hình thức nhằm hợp lý hóa quá trình thẩm định và phê duyệt các dự án.  Chủ đầu tư chỉ xem việc lập ĐTM như một thủ tục trong quy trình xét duyệt dự án. Ô nhiễm môi trường vẫn xảy ra. 
Tình trạng phổ biến là ĐTM được xây dựng từ một vài thủ thuật cắt dán từ những tài liệu sẵn có, từ những báo cáo trước đó, chỉnh sửa rồi nộp. Số liệu sử dụng để phân tích tác động môi trường thì sao chép, vay mượn từ những nguồn nào đó không chính thức. Giải pháp xử lý giảm thiểu ô nhiễm thì chung chung.
Cơ quan quản lý thì không đủ nhân lực, thiết bị cũng như chưa đủ quyền để cưỡng chế thực hiện các yêu cầu trong ĐTM.
Hiệp hội doanh nghiệp kiến nghị, chỉ những dự án có quy mô lớn, ảnh hưởng sâu rộng đến môi trường và tài nguyên (dự án quy hoạch, dự án phát triển khu kinh tế, khu công nghiệp, nhà máy thủy điện, điện hạt nhân…) mới phải thực hiện ĐTM. Còn với các dự án cụ thể khác, nên áp dụng phương pháp ký quỹ cam kết xử lý ô nhiễm môi trường.
Sửa tình trạng nghị định chết nhưng thông tư còn sống
Liên quan đến vấn đề thuế, ông Phan Đức Hiếu cũng cho biết, hiệp hội doanh nghiệp đề xuất Chính phủ tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp khi thực hiện nghĩa vụ thuế. Đó là, cho phép doanh nghiệp tự thiết kế thêm các mẫu chứng từ thay thế hóa đơn phục vụ cho hoạt động doanh nghiệp.
Ngoài ra, cần bổ sung quy định hóa đơn điện tử để làm tiền đề cho các doanh nghiệp đầu tư vào hình thức thanh toán đang phổ biến này.
Về vấn đề chất lượng văn bản pháp luật, hiệp hội doanh nghiệp đề xuất, các văn bản cần phải chi tiết và cụ thể hơn nữa. Đặc biệt, khi sửa luật ban hành các văn bản quy phạm pháp luật cần ghi rõ tên các văn bản, hoặc điều khoản đã hết hiệu lực.
Ông Phan Đức Hiếu dẫn chứng, hai năm trước, một doanh nghiệp nhập khẩu máy móc, thiết bị đã đâm đơn kiện Bộ Công thương với lý do nghị định đã chết (hết hiệu lực) nhưng thông tư quy định lại vẫn còn sống, vẫn được áp dụng.
Thống kê trên một websit uy tín về luật, ông Hiếu cho hay, có tới 11.240 văn bản chưa xác định được là còn hay hết hiệu lực. Theo ông, đây là một vấn đề tương đối nghiêm trọng vì gần như các doanh nghiệp không thể biết được văn bản nào đang còn hay đã hết hiệu lực.
Vậy là trong khi chờ văn bản hướng dẫn thi hành mới cho một văn bản luật hoặc nghị định, doanh nghiệp sẽ buộc phải sử dụng những hướng dẫn của những nghị định hoặc thông tư cũ, mặc dù theo quy định của luật hoặc nghị định mới, những văn bản hướng dẫn này đã hết hiệu lực.
Tất cả những kiến nghị nói trên của Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam được kỳ vọng là tạo ra được một kênh đối thoại với Chính phủ.
Hoạt động trên thuộc tiểu dự án “Tăng cường năng lực về chính sách thương mại cho các hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam” do Liên minh châu Âu tài trợ trong khuôn khổ dự án hỗ trợ thương mại đa biên EU - Việt Nam giai đoạn III (MUTRAP III). 


Thứ Hai, 15 tháng 8, 2011

TQ đầu tư ở châu Phi: Bài học thức tỉnh Việt Nam

Tác giả: Phạm Văn Hội- Để tránh (hoặc giảm thiểu) những tác động không thuận từ dòng vốn đầu tư FDI của Trung Quốc, Việt Nam cần cần tăng cường tái cấu trúc hệ thống quản lý, chính sách đầu tư nước ngoài, cơ chế giám sát cùng với việc đẩy mạnh thông tin nhằm thực thi các chính sách này hiệu quả.

Tác giả lược dịch dựa theo bài viết China's ascent and Africa's environment" của GS. Arthur Mol, Đại học Wageningen, Hà Lan. Bài đăng trên Tạp chí Global Environmental Change 21 (2011): 785-794.
Trong thời kỳ toàn cầu hóa, biên giới giữa các quốc gia (về mặt đầu tư và thương mại) dần trở lên mờ nhạt hơn (thông qua các Hiệp ước thương mại song phương, khu vực, và đa phương... ), bởi vậy, chúng ta không thể cô lập mình trong dòng hàng hóa, dòng đầu tư, và tư tưởng thương mại tự do toàn cầu.
Đón nhận các đầu tư nước ngoài (với nội hàm chính là lợi nhuận), buộc chúng ta phải tự thay đổi cấu trúc (restructure) và cách tiếp cận trên cơ sở phúc lợi lâu dài của nhân dân để đảm bảo rằng các đầu tư này không làm tổn hại đến lợi ích và tài nguyên Việt Nam.
FDI Trung Quốc ở châu Phi
Ở mọi thời điểm, các nền kinh tế tư bản mới nổi đều phải dựa vào tài nguyên khai thác từ các quốc gia khác để phục vụ nhu cầu tăng trưởng kinh tế của mình, ví dụ: Hà Lan thế kỷ XVII, Anh thế kỷ XIX, Mỹ và Nhật thế kỷ XX, và hiện là Trung Quốc. Tuy nhiên, các vấn đề suy thoái tài nguyên và môi trường đã trở nên trầm trọng vào những thập kỷ cuối thế kỷ XX. Các vấn đề này ngày càng được các tổ chức quốc tế, chính phủ các quốc gia, và công cộng quan tâm.
Trung Quốc là nước đi sau, bởi vậy chịu sức ép và chỉ trích nhiều nhất đối với các vấn đề suy thoái tài nguyên và môi trường ở các nước nhận FDI đầu tư của mình.
Nhiều học giả (Ciccantell và Bunker, 2004; Ciccantell, 2009) đã rút ra các kết luận về sự "tương đồng" giữa cuộc đua (có tính phá hủy) để thâu tóm tài nguyên của Nhật Bản ở Đông Nam Á và chiến lược khai thác tài nguyên cũng như gây ô nhiễm của Trung Quốc ở nhiều quốc gia châu Phi.
Trung Quốc đang đẩy mạnh vào thị trường châu lục đen.
Nhưng, một số học giả thuộc Trường phái Hệ thống Thế giới (World System Theory) cho rằng, việc khai thác tài nguyên kiểu "xã hội thị trường" (market society) của Trung Quốc có những khác biệt so với các nền kinh tế tư bản đi trước, đó là ít gây suy thoái tài nguyên môi trường hơn (Arrighi, 2007; Chase-Dunn, 2008). Điều này là do Trung Quốc về bản chất chưa phải là tư bản (capitalist), bởi vậy, đầu tư FDI không (hoặc ít) đi theo mô hình "trao đổi bất công bằng về môi trường" (environmentally unequal exchange), do đó ít gây hậu quả phá hủy môi trường hơn.
Để phục vụ cho nền kinh tế tăng trưởng nóng, trong điều kiện rủi ro tăng nếu chỉ lệ thuộc vào thị trường (tài nguyên) toàn cầu, Trung Quốc đã đưa ra chính sách zou chuqu (ra ngoài, đi khắp mọi nơi) vào năm 2001, để hướng dẫn và khích lệ các công ty và hệ thống nhà bank Trung Quốc tham gia vào việc khai thác tài nguyên và phát triển cơ sở hạ tầng ngoài nước, nhằm đảm bảo nguồn cung nguyên liệu cho nước mẹ Trung Hoa.
Việc kiếm tìm và khai thác tài nguyên mới đây của Trung Quốc không chỉ tập trung ở châu Phi, song những tranh cãi lại chủ yếu tập trung vào FDI Trung Quốc khi đầu tư ở khu vực kém phát triển này. Trong khi nhiều nước châu Âu có xu hướng coi châu Phi là gánh nặng phát triển (development burden), Trung Quốc lại tìm thấy ở đây các cơ hội thương mại và tài nguyên cần thiết cho sự phát triển của mình.
Năm 2008, tổng giá trị trao đổi thương mại giữa Trung Quốc và châu Phi là 107 tỷ USD. Trung Quốc nhập khẩu phần lớn dầu mỏ và các loại quặng từ châu Phi. Ví dụ, riêng năm 2006, 62% dầu mỏ nhập khẩu của Trung Quốc có nguồn gốc từ các nước tiểu vùng Saharan (như Angola, Sudan, Congo DR, Guinea, và Nigeria). Ngược lại, châu Phi nhập từ Trung Quốc các hàng hóa tiêu dùng và máy móc (thường là với chất lượng thấp).
Sự khác biệt lớn nhất giữa FDI Trung Quốc và FDI các quốc gia phát triển khác (như Mỹ, Nhật, châu Âu) là điều kiện tiếp nhận FDI Trung Quốc dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia nhận FDI, đặc biệt liên quan đến tính minh bạch, quyền con người, và phát triển bền vững (như đòi hỏi của các quốc gia phát triển khác). FDI Trung Quốc, bởi vậy được "chào đón" ở các nước châu Phi.
Thách thức và những thay đổi
Các chỉ trích về hậu quả môi trường đối với các đầu tư FDI Trung Quốc ở châu Phi ngày càng dữ dội, đặc biệt đến từ chính phủ và các công ty châu Âu, các tổ chức quốc tế. Các chỉ trích này cho rằng các nhà đầu tư Trung Quốc đã làm tổn hại đến mong muốn trở thành siêu cường và những cố gắng cải thiện hình ảnh của Trung Quốc trên bình diện thế giới.
Quốc gia đang khát nguyên liệu này cũng thuê đất trồng khoai ở VN và thu gom nhiều nông sản (ảnh Tuổi Trẻ)
Một số dự án khai thác tài nguyên của Trung Quốc đã buộc phải dừng lại khi các chứng cứ về ô nhiễm môi trường được công khai.
Ví dụ, vào năm 2006, các nhóm bảo tồn đã buộc Sinopec, một trong 3 công ty dầu khí lớn nhất của Trung Quốc, dừng thăm dò dầu khí ở khu Bảo tồn quốc gia Loango (Gabon). Cũng vào năm 2006, chính quyền Zambia đã đóng cửa công ty khai thác than của Trung Quốc ở Sinazongwe vì lý do điều kiện làm việc tồi tệ, không tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường và an toàn lao động. Vào tháng 5/2007, chính phủ Zambia cũng đóng cửa mỏ khai thác mangan của Tập đoàn Chiman (Trung Quốc) ở Kabwe, do phát thải quá mức và không áp dụng các biện pháp giảm thải.
Chính phủ Trung Quốc và các tập đoàn tài chính, dưới sức ép quốc tế, cũng như sức ép từ chính các quốc gia tiếp nhận dòng vốn đầu tư của nước này, đã không thể tảng lờ hoặc phủ nhận các chỉ trích về ô nhiễm môi trường liên quan. Bởi vậy, các nhà đầu tư Trung Quốc bắt đầu áp dụng các biện pháp tự nguyện hoặc tự điều chỉnh (self-regulation) để tránh bị quy kết là lợi dụng tình trạng quản lý môi trường yếu kém ở các quốc gia tiếp nhận FDI Trung Quốc.
Ví dụ, Ủy ban Hành chính và Giám sát Tài sản Trung Quốc (SASAC - tương đương cấp bộ) đã phê chuẩn Hướng dẫn CSR (Cooperate Social Responsibilities, có thể hiểu là đầu tư bền vững - bao gồm những quan tâm đến phúc lợi môi trường, dân cư bản xứ, điều kiện làm việc ..v..v.) áp dụng cho hơn 150 doanh nghiệp/tập đoàn đầu tư quốc tế của Trung Quốc, bao gồm cả 3 tập đoàn dầu khí (CNPC, Sinopec, và CNOOC) vào năm 2008. Bên cạnh đó, chính phủ Trung Quốc cũng ngày càng thiện chí hơn trong hợp tác với các tổ chức quốc tế nhằm cải thiện hệ thống hành chính, tính minh bạch và phát triển cũng như khai thác tài nguyên bền vững.
Trong khoảng 10 năm gần đây, Trung Quốc ngày càng chú trọng đến bảo vệ môi trường. Trong Chương trình hiện đại hóa của Trung Quốc, 3 chiến lược bảo vệ môi trường bao gồm: (1) giảm sử dụng tài nguyên, năng lượng và khí thải thông qua tăng hiệu quả (công nghệ); (2) chuyển dần sang sử dụng tài nguyên tái tạo để hạn chế ô nhiễm; (3) tái chế và tái sử dụng các nguyên liệu. Kế hoạch đầu tư phát triển năng lượng tái tạo và các hạ tầng môi trường đã được cụ thể hóa trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 11 của Trung Quốc (2006-2010) và lần thứ 12 (2011-2015).
Với những cố gắng và kế hoạch cụ thể này, trong những năm qua, Trung Quốc đã có những cải thiện rất lớn về phát thải và môi trường. Mức năng lượng sử dụng/đơn vị GDP tạo ra đã giảm tương đương với mức của Mỹ (tất nhiên vẫn còn cao hơn nhiều so với châu Âu). Mặc dù nhiên liệu địa khai vẫn là nguồn năng lượng chính cho việc vận hành "hệ thống công xưởng" Trung Quốc, trong những năm qua Trung Quốc đã khai thác và phát triển rất mạnh các nguồn tài nguyên tái tạo để thay thế: điện gió, mặt trời, và nhiên liệu sinh học. Trung Quốc cũng đã cam kết cắt giảm 40-45% lượng CO2 phát thải trong giai đoạn từ 2005 đến 2020.
Bài học cho Việt Nam
Là một nền kinh tế mới nổi, tất nhiên "tiêu chuẩn môi trường", "CSR", "tính minh bạch"..v..v. của Trung Quốc còn một khoảng dài mới có thể bắt kịp được các nền kinh tế tư bản đi trước mình (ví dụ: Mỹ, Nhật Bản, châu Âu). Việt Nam không thể là ngoại lệ trong chiến lược zou chuqu của Trung Quốc. Tư tưởng "rào dậu" hoặc "chăng dây" không thể áp dụng cho Việt Nam trong cuộc chơi toàn cầu, đặc biệt khi chúng ta đã gia nhập WTO, và với chiến lược ngoại giao "là bạn với tất cả các nước."
Khác với các quốc gia tư bản đi trước, Trung Quốc đối mặt với nhiều thách thức và rủi do hơn trong hoạt động đầu tư ra nước ngoài, đặc biệt trong thời đại thông tin như hiện nay. Bởi vậy, trong chiến lược mưu cầu lợi ích lâu dài, chính phủ Trung Quốc không thể hành xử độc lập và không có trách nhiệm trước các chỉ trích của cộng đồng quốc tế cũng như từ chính các quốc gia nhận FDI Trung Quốc. Tương tự, các nhà đầu tư Trung Quốc cũng buộc phải quan tâm đến việc xây dựng "thương hiệu" thông qua các ứng xử có trách nhiệm hơn.
Bài học quá khứ "Vedan - Thị Vải" chắc chắn đã không thể (hoặc không tới mức nghiêm trọng) như đã xảy ra nếu chính quyền địa phương không lơ là như thế, hoặc nếu Việt Nam áp dụng hệ thống thông tin tự do hơn. Khi đó Vedan sẽ phải đối mặt với sức ép của người dân Việt Nam cũng như công luận, và các nhóm hoạt động môi trường trong nước và quốc tế. Thông tin đã thực hiện vai trò quan trọng trong các ví dụ bảo vệ môi trường của Zambia như đề cập ở trên.
Ví dụ này cũng cho thấy rằng, trước khi đòi hỏi các nhà đầu tư Trung Quốc (và các quốc tịch khác) có trách nhiệm với môi trường và phúc lợi cho người dân Việt Nam hơn, chính quyền các cấp của Việt Nam phải đảm bảo thực hiện điều đó trước nhất. Tương tự, vụ rắc rối của ABN-ARMO (Hà Lan) có lẽ đã không xảy ra như thế nếu chính sách tài chính ngân hàng của Việt Nam đầy đủ và chặt chẽ hơn (Bill Hayton, 2010).
Việt Nam, bởi vậy, buộc phải tăng cường tái cấu trúc hệ thống quản lý, cải cách chính sách (bảo vệ môi trường) nội địa, chính sách đầu tư nước ngoài, cơ chế giám sát, cùng với việc đẩy mạnh tự do thông tin nhằm thực thi các chính sách này hiệu quả. Chỉ khi đó, chúng ta mới tránh được (hoặc giảm thiểu) những "trao đổi bất công bằng về môi trường" trong dòng vốn đầu tư FDI của Trung Quốc (cũng như các quốc gia khác) vào Việt Nam. 

Việt Nam nợ nước ngoài 32,5 tỷ USD

Nợ nước ngoài của Chính phủ và do Chính phủ bảo lãnh đến cuối 2010 đạt 32,5 tỷ USD, tăng 4,6 tỷ USD so với năm trước.

Bộ Tài chính cuối tuần qua công bố số liệu chi tiết về nợ của Việt Nam trong năm 2010. Theo đó, tổng dư nợ nước ngoài của Chính phủ đến cuối năm ngoái đạt 27,86 tỷ USD, tương đương 85,7% tổng dư nợ.
Tỷ lệ nợ nước ngoài so với GDP của Việt Nam tăng mạnh kể từ năm 2006 đến nay. Nguồn: MOF
Tỷ lệ nợ nước ngoài so với GDP của Việt Nam tăng mạnh kể từ năm 2006 đến nay. Nguồn: MOF

So với GDP 2010, nợ nước ngoài chiếm 42,2%, tăng so với con số 39% của năm 2009 và cao nhất kể từ năm 2006. Con số 42,2% GDP cũng cao hơn nhiều so với mức 38,8% mà Chính phủ dự kiến hồi cuối năm 2010.
Do dư nợ tăng, tổng lượng tiền mà ngân sách phải dành để trả các đối tác nước ngoài trong năm 2010 là 1,67 tỷ USD (riêng tiền lãi và phí là hơn 616 triệu USD), tăng gần 30% so với con số 1,29 tỷ USD của năm 2009.
Trong khi đó, theo cảnh bảo của Bộ Tài chính, dự trữ ngoại hối của Việt Nam trong năm 2010 chỉ còn tương đương 187% tổng dư nợ ngắn hạn, giảm mạnh so với con số 290% và 2.808% của các năm 2009 và 2008.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, lãi suất vay nợ của Việt Nam đang có xu hướng tăng lên. Điều này có thể là hệ quả của việc Việt Nam đã gia nhập nhóm nước có thu nhập trung bình cũng như việc uy tín nợ quốc gia bị ảnh hưởng do một số bất ổn của kinh tế vĩ mô và sự kiện Vinashin.
Hiện Việt Nam vẫn chủ yếu được vay nợ với lãi suất thấp 1 - 2,99% một năm (chiếm 65,5% tổng dư nợ). Tuy nhiên, khoản vay có lãi suất cao từ 6 - 10% một năm trong năm 2010 cũng đã lên tới 1,89 tỷ USD, gấp hơn 2 lần năm 2009. 

Việt Nam nợ nước ngoài gần 28 tỷ USD vào năm ngoái
Tổng dư nợ nước ngoài của Việt Nam từ 01/01/2009 đến hết ngày 31/12/2009 là 27,929 tỷ USD, chiếm khoảng 39% GDP theo công bố của Bộ Tài chính.
Bản tin về các khoản nợ nước ngoài của Việt Nam được Bộ Tài chính công khai trên phương tiện thông tin đại chúng với những con số khá chi tiết, theo yêu cầu của Chính phủ. Tuy nhiên, các số liệu về các khoản nợ có độ trễ so với thời điểm công bố khoảng 6 tháng.
Tính đến ngày 31/12/2009, tổng nợ nước ngoài (gồm nợ nước ngoài của Chính phủ và được Chính phủ bảo lãnh) là 27,929 tỷ USD, tương đương với khoảng 479,5 nghìn tỷ đồng, áp dụng tỷ giá quy đổi tại thời điểm cuối kỳ. Trong đó, nợ nước ngoài của Chính phủ là trên 23,9 tỷ USD.
Trong tổng dư nợ nước ngoài của quốc gia tính đến cuối 2009, khoảng 21 tỷ USD là vay ODA. Phần còn lại là vay ưu đãi (1,4 tỷ USD) và vay thương mại (5,5 tỷ USD).
Năm 2008, tổng số nợ của Việt Nam vào khoảng 21,8 tỷ USD và năm 2007 là hơn 19,25 tỷ USD.
Biểu đồ dư nợ của Việt Nam do Bộ Tài chính cung cấp.
Cũng theo số liệu của Bộ Tài chính, nợ nước ngoài của quốc gia tính đến hết ngày 31/12/2009 bằng 39% GDP và ở mức cao nhất kể từ năm 2005. Tuy nhiên, nếu căn cứ vào mức dự trữ ngoại hối, thì tổng dư nợ của Việt Nam vẫn ở ngưỡng an toàn. Dự trữ ngoại hối so với tổng dư nợ nước ngoài ngắn hạn của Việt Nam là 290%, trong khi mức khuyến nghị của Ngân hàng thế giới WB là trên 200%. Nghĩa vụ trả nợ Chính phủ so với tổng ngân sách Nhà nước của Việt Nam là 5,1%, ngưỡng an toàn của WB là dưới 35%.
Trong các lần giải trình trước Quốc hội về các khoản dư nợ quốc gia, Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh cũng khẳng định: Nợ quốc gia vẫn ở ngưỡng an toàn.
Người đứng đầu ngành tài chính cho rằng dư nợ cao hay thấp không quan trọng vấn đề là các khoản nợ này Việt Nam có đủ khả năng trả hay không và có lành mạnh không. "Dự nợ hiện nay của chúng ta không đáng lo ngại vì chúng ta vẫn có khả năng trả nợ tốt”, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh nhấn mạnh tại kỳ họp Quốc hội hồi cuối tháng 10/2009.

Nợ công vượt 50% GDP
Trước con số nợ công năm 2010 mà Chính phủ báo cáo lên đến 52,6% GDP, nhiều đại biểu quốc hội lo lắng ngưỡng an toàn tài chính quốc gia sắp bị phá vỡ.

Theo báo cáo của Chính phủ, nợ công năm nay ước sẽ lên tới 52,6% GDP, nợ nước ngoài chiếm 38,8% GDP. Chính phủ dự kiến nợ công trong năm 2011 sẽ là 57,1% GDP.
Nếu số liệu ước tính này thành sự thật, nợ công năm nay cao hơn nhiều so với năm ngoái, giai đoạn phải tăng chi công để kích thích kinh tế vượt khủng hoảng. Theo báo cáo của Chính phủ tại kỳ họp Quốc hội giữa năm, dư nợ Chính phủ và dư nợ nước ngoài lần lượt bằng 41,9% và 38,9% GDP. Tuy nhiên Ngân hàng Thế giới tính toán, nợ công của Việt Nam thời gian này lên đến 47,5% GDP.
Nợ công vẫn gia tăng khi Chính phủ đã giảm bớt liều lượng kích thích kinh tế.
Nợ công vẫn gia tăng khi Chính phủ đã giảm bớt liều lượng kích thích kinh tế.
Trong phiên thảo luận tại Thường vụ Quốc hội chiều 2/10, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển cảnh báo dù có nhiều cơ hội để giảm bội chi, nhưng thực tế bội chi ngân sách vẫn ở mức cao. Trong báo cáo thẩm tra, Ủy ban Tài chính - Ngân sách yêu cầu Chính phủ phải giải trình rõ hơn các nguyên nhân tăng chi đầu tư năm nay: vượt dự toán tới 15,5%, tương đương 19.500 tỷ đồng.
Ông Hà Văn Hiền, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng, con số nợ công này tăng cao so với giai đoạn trước, trong khi hiệu quả sử dụng vốn vay chưa được đánh giá cao. Do đó, Ủy ban đề nghị Chính phủ khi trình Quốc hội ở kỳ họp tới phải khống chế nợ công không vượt ngưỡng 60% GDP, trong đó, dư nợ Chính phủ, nợ chính quyền địa phương không quá 50% GDP.
Nhiều đại biểu cho rằng, với tình hình bội chi ngân sách ở mức cao nhiều năm liên tục, và tốc độ phát hành trái phiếu Chính phủ như hiện nay, nguy cơ chỉ số nợ vượt ngưỡng an toàn rất dễ xảy ra trong trung hạn.
Bà Trương Thị Mai, Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội chia sẻ: “Tôi cảm thấy hơi lo. Nếu nói ngưỡng 60% GDP này, thì Quốc hội không yên tâm”. Theo bà, nợ công còn phụ thuộc tăng trưởng kinh tế, mà hiện nay, tăng trưởng lại cứ tiếp tục dựa vào đầu tư. Quốc tế đã dự báo GDP Việt Nam sau 2020 sẽ giảm. Quản lý nợ công không chỉ dựa trên chi thu ngân sách. "Vay thì phải trả", bà Mai nhấn mạnh.
Ông Phùng Quốc Hiển lo lắng: “Nếu đến năm 2011, con số đề nghị không quá 60% GDP thực ra cũng là trần của nợ công rồi. Tôi sợ là con số này không giữ được đâu. Nó là con số ngắn hạn chứ không phải là trung hạn nữa”.
Kinh tế 9 tháng đầu năm đạt được nhiều kết quả khả quan và ước GDP 2010 vượt chỉ tiêu 6,7%, lạm phát kiểm soát ở mức dưới 8%, tăng trưởng xuất khẩu gấp 3 lần so với 2009… Nhưng theo ông Hiển, tốc độ tăng trưởng 6,7% chỉ có ý nghĩa nếu lạm phát được kiểm soát ở mức thấp, ít nhất phải dưới 7%.
Hiện tại, với mức lạm phát tăng đột biến trong tháng 9, cả năm chắc chắn khó có thể thấp hơn 8%. “Các nước lạm phát ở mức 2%-3% họ đã thấy quá cao và phải suy nghĩ kiểm soát vấn đề giá cả. Nhưng ở nước ta mấy năm nay lúc nào cũng đặt lạm phát ở mức 7-8%. Năm 2011 dự báo nền kinh tế ổn định hơn nhưng vẫn đặt mục tiêu lạm phát 7%. Như vậy là có vấn đề lớn, cần phải xem xét lại”, ông Hiển kiến nghị.
Ngoài ra, theo ông Hiển, chính sách tiền tệ đang bị căng ra giữa hai mục tiêu. Đó là, ngắn hạn phụ vụ mục tiêu tắng trưởng kinh tế và dài hạn phục vụ cho sự ổn định đồng tiền và giữ lạm phát. Do vậy, làm cho tính độc lập trong điều hành chính sách tiền tệ bị hạn chế rất nhiều.

'Việt Nam cần tỉnh táo trước các chỉ số tăng trưởng'
GDP tăng nhưng tỷ lệ nợ công lớn; hiệu quả đầu tư kém; tỷ giá đồng USD cao; thị trường đô la chợ đen bành trướng... là những yếu tố được chuyên gia kinh tế khuyến cáo cần tỉnh táo trước các chỉ số tăng trưởng.

Tại hội thảo "Kinh tế Việt Nam: cơ hội và thách thức hậu khủng hoảng tài chính toàn cầu" diễn ra ngày 9/9, vấn đề được các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh nhiều nhất là cần phải nhìn lại bản chất của chỉ số tăng trưởng GDP.
Phó chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính quốc gia, Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa phân tích, tuy GDP của Việt Nam vẫn tăng trưởng nhưng thực chất đều dựa trên các dự án đầu tư công, khối tư nhân chiếm tỷ lệ chưa đáng kể. Ông Nghĩa chỉ ra, tỷ lệ nợ công đang có xu hướng tăng nhanh trong những năm gần đây. Cụ thể: năm 2007 nợ công là 33,8% thì năm 2010 dự báo tăng lên thành 44,6%. Từ con số này, ông cho rằng, cần xét lại mối liên hệ giữa tăng trưởng GDP và hiệu quả của nền kinh tế.
Các chuyên gia kinh tế tham gia thảo luận tại hội thảo. Ảnh: Vũ Lê.
Chuyên gia này đề nghị, cần cải thiện công tác thống kê và quản lý minh bạch nợ công theo chuẩn quốc tế. Tình trạng hâm hụt ngân sách được tài trợ chủ yếu bằng vay nước ngoài đã khiến cho rủi ro tỷ giá hối đoái ngày càng lớn, nhất là tỷ lệ lạm phát tại Việt Nam cao so với thế giới. Ông còn nhấn mạnh thêm, hiệu quả đầu tư và khả năng giám sát nợ công là vấn đề đáng lo ngại nhất của Việt Nam trong những năm tới.
Chủ tịch Hội đồng khoa học Khu Công nghệ cao TP HCM, Tiến sĩ Nguyễn Trí Dũng cho biết, nếu Việt Nam chỉ dựa trên các thông số của những tổ chức IMF, Bank of America Merica - Merrlill, Goldman Sachs, Credit Suisse... công bố để nắm bắt tình hình hậu suy thoái tài chính toàn cầu thì không ổn. Bên cạnh các thông số cần bám sát thực tế.
Ông Dũng cho rằng, cuộc chiến thông tin toàn cầu chỉ đang mới bắt đầu, trong đó thông tin cũng là vũ khí quan trọng. Ông lấy ví dụ, một tập đoàn lớn của Nhật từng công bố lãi cao trong năm 2008 nhưng vừa bước sang năm 2009 lại bị lỗ nặng khiến cả thế giới kinh ngạc. Do đó, chuyên gia này khuyến cáo, lời lỗ của doanh nghiệp hay tăng trưởng kinh tế của một quốc gia không nên chỉ dựa vào những con số.
Tiến sĩ Nguyễn Trí Dũng phát biểu tại hội thảo "Kinh tế Việt Nam: cơ hội và thách thức hậu khủng hoảng tài chính toàn cầu" diễn ra ngày 9/9. Ảnh: Vũ Lê.
Trong khi đó, Giáo sư Tiến sĩ Trần Ngọc Thơ đến từ Đại học kinh tế TP HCM cho rằng, các chính sách thời kỳ hậu khủng hoảng tài chính toàn cầu nên quan tâm đến một yếu tố nữa là niềm tin của công dân. Bởi lẽ, tại nhiều quốc gia phát triển, sự sụt giảm niềm tin đã góp phần làm sụt giảm GDP. Đó cũng là lý do vì sao nhiều nền kinh tế phát triển thường xuyên khảo sát niềm tin của công chúng đối với các chính sách, định chế tài chính vĩ mô.
Theo ông Thơ, nhìn lại thị trường tiền tệ, chứng khoán, vàng tại Việt Nam đang bị dao động bởi hiệu ứng tâm lý là chính. Điều này cho thấy, nếu các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô chưa tính đến yếu tố niềm tin là một thiếu sót.

Ủy viên Ủy ban kinh tế Quốc hội, Tiến sĩ Trần Du Lịch phát biểu, cần nhìn nhận khía cạnh tích cực của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đối với Việt Nam. Bởi lẽ, trong lúc đối phó với khủng hoảng, Việt Nam đã bộc lộ những yếu kém nội tại của nền kinh tế và có cơ hội nhìn nhận rõ những khiếm khuyết để đối phó, biến nó thành cơ hội vượt qua khó khăn.
Ông Lịch cho rằng, một trong những điểm tiêu cực chính là đề ra chỉ tiêu tăng trưởng rồi chạy theo thành tích mà quên rằng, phát triển không phải dựa vào các con số. Tuy nhiên, chuyên gia này cũng chỉ ra điểm sáng của kinh tế Việt Nam trong thời kỳ hậu khủng hoảng là đang dịch chuyển từ một nền kinh tế lệ thuộc sang tương thuộc. Trong đó, doanh nghiệp Việt Nam đã vượt qua giai đoạn lệ thuộc vào đối tác và tiến đến bước ngoặt khiến đối tác tìm và cần đến mình.
Nhiều chuyên gia kinh tế dự báo, rủi ro tài chính vĩ mô Việt Nam có thể gặp phải trong trung hạn là rủi ro tiền tệ, đặc biệt là tỷ giá hối đoái. Bởi lẽ, sức ép phá giá tỷ giá đang gia tăng từ nhiều phía như: thâm hụt cán cân vãng lai, dữ trự ngoại tệ toàn hệ thống giảm mạnh. Hiện tỷ giá hối đoái bị nhiều chuyên gia tài chính đánh giá kém linh hoạt và bị định giá quá cao so với giá trị thật.
Ngoài ra, điều khiến cho các chuyên gia lo ngại là sự phục hồi chậm sau khủng hoảng của kinh tế thế giới có thể khiến cho dòng vốn đổ vào Việt Nam yếu đi, kỳ vọng phá giá tăng lên, đô la hóa trầm trọng hơn và cán cân thanh toán quốc tế suy yếu. 

Các chỉ tiêu giám sát về nợ nước ngoài

Chỉ tiêu 2006 2007 2008 2009 2010
Nợ so với GDP 31,4 32,5 29,8 39 42,2
Nợ khu vực công so với GDP 26,7 28,2 25,1 29,3 31,1
Trả nợ trung - dài hạn so với xuất khẩu 4 3,8 3,3 4,2 3,4
Trả nợ của Chính phủ so với thu ngân sách 3,7 3,6 3,5 5,1 3,7
Dự trữ ngoại hối so với nợ ngắn hạn 6.380 10.177 2.808 290 187
Nợ dự phòng của CP so với thu ngân sách 4,5 4,6 4,7 4,3 5,8
(Đơn vị: %, nguồn: MOF)

Nợ nước ngoài năm 2010 phân theo nhóm cho vay và chủ nợ

2009 2010
TỔNG CỘNG 27.929 32.500
Các chủ nợ chính thức 24.149 29.139
- Song phương 13.278 14.690
- Đa phương 10.931 12.449
Các chủ nợ tư nhân 3.779 5.362
- Người nắm giữ trái phiếu 1.038 2.020
- Các ngân hàng thương mại 2.583 3.195
- Các chủ nợ tư nhân khác 158 147
NỢ CỦA CHÍNH PHỦ 23.943 27.858
Các chủ nợ chính thức 22.465 25.421
- Song phương 11.566 12.999
- Đa phương 10.899 12.422
Các chủ nợ tư nhân 1.478 2.437
- Người nắm giữ trái phiếu 1.038 2.019
- Các ngân hàng thương mại 350 334.14
- Các chủ nợ tư nhân khác 89 83.26
NỢ CHÍNH PHỦ BẢO LÃNH 3.986 4.643
Các chủ nợ chính thức 1.685 1.718
- Song phương 1.652 1.691
- Đa phương 33 27
Các chủ nợ tư nhân 2.301 2.925
- Các ngân hàng thương mại 2.232 2.861
- Các chủ nợ tư nhân khác 69 64
(Đơn vị: triệu USD; Nguồn: MOF)

Dư nợ nước ngoài của Chính phủ theo loại tiền

(Tính đến 31/12/2010)
Loại tiền tệ Dư nợ
Đôla Australia 32,19
Đôla Canada 77,67
Franc Thụy Sĩ 42,9
Nhân dân tệ 162,2
Krone Đan Mạch 2,65
Euro 2.558,54
Bảng Anh 83,89
Rupi Ấn Độ 17,91
Yen Nhật 10.817,18
Won Hàn Quốc 207.31
Dinar Kuwait 18,05
Ringgit Malaysia 0,55
Krone Na Uy 86,54
Đôla New Zealand 0,18
SDR* 7.538,65
Krone Thụy Điển 35,19
Baht Thái Lan 2,01
Đôla Mỹ 6.174,17
TỔNG CỘNG 27.857,16
*SDR (Quyền rút vốn đặc biệt): Là đơn vị tiền tệ quốc tế, do Quỹ Tiền tệ quốc tế phát hành, có thể quy đổi sang các đồng tiền khác.
(Đơn vị: triệu USD, Nguồn: MOF)


Tốn kém hàng nghìn tỷ đồng nếu đổi số thuê bao di động

Việc đổi số thuê bao di động mới chỉ là đề xuất để nghiên cứu nhưng cũng khiến không ít người lo lắng. Giới chuyên gia cho rằng việc làm này có thể ảnh hưởng lớn tới khách hàng, gây tốn kém cho xã hội hàng nghìn tỷ đồng.

Việc đổi số thuê bao di động được dự báo là sẽ rất tốn kém.
Ngay khi những thông tin liên quan đến chuyện thuê bao di động có nguy cơ bị đổi số, VnExpress đã nhận được hàng trăm ý kiến độc giả gửi về bày tỏ sự không đồng tình với các làm này. Những ai lâu nay vốn coi điện thoại là tài sản cá nhân cho rằng đây là cách làm vi phạm quyền lợi của người tiêu dùng. Chưa kể, đổi số cũng đồng nghĩa họ phải làm các thao tác in lại danh thiếp, thay đổi thói quen bấm số và sẽ phải mất khá nhiều thời gian để sửa danh bạ lưu trong bộ nhớ của máy điện thoại.
Những người đang sở hữu một thuê bao di động đẹp cũng bày tỏ lo ngại về khả năng những chiếc sim bạc triệu của họ bỗng chốc biến thành sim xấu có giá chỉ tính bằng nghìn. Bởi với những dải số tiến lặp dễ nhớ thì bất kể nhà mạng thêm chữ số nào cũng sẽ làm cho sim bị phá vỡ cấu trúc và mất hết giá trị. Do vậy, nhiều người đề nghị, Bộ Thông tin và Truyền thông nên tiếp tục duy trì song song 2 mã 10 và 11 số.
Theo lãnh đạo một hãng viễn thông di động lớn tại Việt Nam, việc đổi số cách đây gần 10 năm không gây nhiều xáo trộn vì khi đó chỉ có vài triệu thuê bao.
"Tuy nhiên, lượng thuê bao di động hiện tại của Việt Nam đã lên tới con số cực lớn, khoảng 112 triệu nên việc đổi số cần được tính toán thận trọng bởi khách hàng sẽ là đối tượng chịu ảnh hưởng hơn cả", vị lãnh đạo này nói.
Ông cho biết về mặt kỹ thuật, việc kéo dài thuê bao di động từ 10 lên 11 số không ảnh hưởng tới nhà mạng, cũng không quá tốn kém. Thế nhưng, với đại bộ phận người dùng di động sự thay đổi này sẽ kéo theo những phiền hà nhất định. Doanh nghiệp phát sinh chi phí in danh thiếp cho cán bộ công nhân viên, biển hiệu thay đổi...
Theo ông, với 112 triệu thuê bao di động hiện nay chỉ cần 15 triệu trong số này in lại danh thiếp thì cũng tốn kém hàng trăm tỷ đồng.
"Với chi phí có thể nhìn thấy trước mắt cho việc đổi số lên tới hàng nghìn tỷ đồng, tôi cho rằng đây chỉ là đề xuất đưa ra để nghiên cứu", vị lãnh đạo này bổ sung thêm.
Tập đoàn Kangaroo thực hiện chiến lược nhận diện thương hiệu mới từ đầu tháng 7. Đi kèm với chiến dịch này là các biển bảng tại 2.500 đại lý, cùng với 2.500 biển bảng quảng cáo trên toàn quốc được thay đổi. Đại diện hãng phân phối máy lọc nước này cho rằng: "Thật khủng khiếp nếu việc đổi số thuê bao di động được tiến hành".
Kangaroo có 2.500 biển hiệu trên toàn quốc, mỗi tấm biển lớn có giá trung bình 1 triệu đồng, nếu phải in lại, tổng chi phí sẽ vào khoảng 2,5 tỷ đồng. Với 2.500 đại lý trên toàn quốc, mỗi đại lý đầu tư trung bình 12 triệu đồng cho việc in ấn pano, áp-phích biển bảng quảng cáo..., chi phí đội thêm 30 tỷ đồng nữa, chưa kể in card visit cho hơn 500 cán bộ công nhân viên làm việc tại đây.
Tuy nhiên, theo vị đại diện của hãng cái mất lớn nhất của doanh nghiệp là thời gian để thích nghi với sự thay đổi này. Họ sẽ phải thông báo với đối tác nước ngoài, bạn hàng, rồi chính quyền địa phương về số điện thoại mới. 70 nhân viên kinh doanh, mỗi người có khoảng 1.000 số di động trong danh bạ cũng sẽ phải mất thời gian kha khá để đổi số. Chưa kể, để lắp đặt được một bảng biển tại khu vực ở Hà Nội thường mất 7 ngày, còn tại các địa phương, thời gian kéo dài 15-20 ngày.
Với 5.000 nhân viên trong biên chế chỉ riêng việc in danh thiếp cũng khiến Công ty Thegioididong tốn kém trên 350 triệu đồng, chưa kể các chi phí phát sinh khác, nếu việc đổi số thuê bao di động được tiến hành...
Đối với các tập đoàn lớn như dầu khí, điện lực, VNPT... có quy mô lao động lên đến con số vài chục vạn cán bộ, chi phí cho việc đổi số được dự báo sẽ lớn hơn thế rất nhiều.
Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy, chỉ có Trung Quốc, Ấn Độ là áp dụng cách thức tăng độ dài thuê bao di động do quy mô dân số của hai quốc gia này quá lớn trên 1 tỷ dân. Còn lại hầu hết các nước phát triển thuộc châu Âu hay khu vực ASEAN + 3 đều sử dụng mạng đa mã, nghĩa là một hãng di động có thể sử dụng nhiều đầu số khác nhau. Tại châu Á, những nước có quy mô dân số giống Việt Nam như Philippines, Thái Lan, Malaysia, Indonesia… thậm chí còn áp dụng cả 2 cách thức đa mã và kéo dài đầu số.
Thạc sĩ, Phạm Thanh Bình, Công ty Luật Hồng Hà - người từng chứng kiến đợt đổi số di động gần 10 năm trước nhận xét: Việc làm này sẽ khiến người tiêu dùng phải hứng chịu cực kỳ nhiều phiền hà.
Ông tính toán nếu việc đổi số này được thông qua, trung bình mỗi người dùng di động sẽ mất khoảng một giờ để sửa danh bạ. Sau đó, họ sẽ mất rất nhiều thời gian nữa để liên hệ với các nhà cung cấp dịch vụ khác như ngân hàng, chứng khoán… để sửa lại các thông tin đã đăng ký. Rồi, mỗi doanh nghiệp cũng phải bỏ ra hàng chục triệu đồng để làm lại bảng hiệu, sửa lại danh bạ điện thoại, trang web, quảng cáo. Đồng thời họ cũng phải làm các thao tác khác như sửa lại thông tin về doanh nghiệp trên các phương tiện thông tin đại chúng, thông báo lại cho khách hàng trong và ngoài nước… "Chưa kể đến việc các đối tác bất ngờ không liên lạc được và mất đi cơ hội ký kết hợp đồng tiền tỷ, thậm chí nhiều chục tỷ đồng…", ông nói.
Dưới góc độ pháp lý, ông Bình cho rằng số điện thoại cũng là một dạng tài sản, nó gắn liền với mỗi cá nhân và thuộc quyền sở hữu của cá nhân đó. Minh chứng rõ nhất cho điều này là việc cá nhân phải “mua” số điện thoại để sử dụng. Và tùy thuộc vào quan niệm về sim số của mỗi người mà họ phải bỏ ra số tiền từ vài chục nghìn đồng đến hàng chục triệu đồng để mua. Thậm chí, có những số điện thoại đẹp được “chuyển nhượng” qua nhiều chủ khác nhau và giá trị của chúng cũng ngày càng tăng theo số lần chuyển nhượng nên có thể thấy có những số điện thoại là tài sản có giá trị rất lớn. Mặt khác, số điện thoại còn là một tài sản mà chủ sở hữu nó phải chịu sự quản lý giám sát chặt chẽ.
Theo ông Bình, căn cứ các quy định hiện hành của Bộ Luật Dân sự số điện thoại đang là một trong những động sản mà pháp luật quy định người sử dụng cần phải đăng ký quyền sở hữu. Khi số điện thoại được coi là tài sản thuộc quyền quản lý, sử dụng của người sở hữu thì quyền của người sử dụng cũng cần được pháp luật bảo vệ.
"Theo tôi việc đổi số này cần có sự cân nhắc kỹ", ông Luật sư Phạm Thanh Bình nhấn mạnh.

Giới buôn sim lo thuê bao di động bị đổi số

Việc kéo dài đầu số di động dù mới là tin đồn cũng đủ khiến giới kinh doanh lo ngại sim bạc tỷ bỗng chốc thành thuê bao rác...

Quan niệm về số đẹp có thể thay đổi nếu đầu số di động được kéo dài. Ảnh: Hoàng Hà
Quan niệm về số đẹp có thể thay đổi nếu đầu số di động được kéo dài. Ảnh: Hoàng Hà
Anh Hưng, một tay buôn sim chuyên nghiệp ở Hà Nội chia sẻ, từ mấy ngày nay, số lượng bán ra giảm đáng kể so với trước. "Bản thân tôi hay các 'chân rết' khác đều cảm nhận được sự ảnh hưởng nhất định, tốc độ tiêu thụ sim số đẹp bị chậm lại", anh nói.
3 ngày nay, anh Hưng chỉ bán được 5 chiếc sim, trong khi bình thường số lượng tiêu thụ phải lên tới con số 15-20 chiếc. Những chiếc sim anh bán ra cũng chỉ có giá trị dưới 2 triệu đồng, chứ không có chiếc nào được xếp vào hàng Vip có giá vài chục triệu mỗi chiếc như trước.
Những người ngày trước gọi điện đặt sim theo yêu cầu, năm sinh, hay lộc phát..., nay anh tìm được số, liên hệ lại họ cũng không mua nữa.
Không riêng anh Hưng, nhiều dân buôn sim khác cũng rơi vào tình cảnh ế hàng. Giá những chiếc sim số đẹp cũng bị rớt thê thảm. Giới đầu cơ số còn nhận định nếu việc kéo dài số thuê bao di động trở thành hiện thực thì không ít chủ buôn sim rơi vào tình cảnh khốn khó, thậm chí là mất tiền tỷ.
Anh Nguyễn Mạnh Thành, kinh doanh sim đẹp trên phố Tân Mai, Hà Nội cho biết bình thường một chiếc sim 090XXX6868, đầu số cổ nhất, đuôi vừa tiến, vừa lộc phát có thể bán với giá hơn chục triệu đồng; sim 10 số tứ quý 8, giá cũng không dưới 30 triệu đồng... nhưng khi tin đồn đổi số xuất hiện, giá trị của nó giảm xuống một nửa.
Theo anh, nếu việc đổi số thành hiện thực sẽ khiến một số sim cực VIP có thể biến thành "rác" vì bị chèn thêm một số. Anh dẫn chứng sim 10 số đầu 090 đuôi 888 được bán với giá 4,5 triệu đồng, nhưng nếu khi lên 11 số, giá rớt xuống may ra còn một triệu đồng. Chỉ cần khoảng 50 sim bị rớt giá như vậy, số tiền mà đại lý, cửa hàng bị mất có thể lên tới con số gần 20 triệu đồng. "Hiện tại, hầu hết giới đầu cơ đang 'ôm' tới cả trăm số sim đẹp loại 10 số", anh nói.
Trên diễn đàn, những ngày qua, giới kinh doanh cũng lập hẳn topic có chủ đề: "Nếu chuyển từ sim 10 số lên 11 số thì sẽ gây thiệt hại như thế nào?".
Thậm chí, người lập topic còn tính toán chi ly các khoản phí mà người dùng di động sẽ phải trả nếu việc đổi số này xảy ra. Theo người lập chủ đề này, nếu đổi số, trước tiên là mỗi người dùng di động sẽ mất khoảng một giờ để sửa danh bạ; nhân viên văn phòng mất 200.000 đồng để in lại card; chủ cửa hàng kinh doanh mất bạc triệu để in lại bảng hiệu và người kinh doanh sim số đẹp lỗ vài trăm triệu vì sim lưu trong kho bị mất giá trị.
Dân buôn sim cảm thấy lo lắng, hoang mang nếu thuê bao di động bị kéo dài đầu số
Dân buôn sim cảm thấy lo lắng, hoang mang nếu thuê bao di động bị kéo dài đầu số
Trên thực tế, liên quan đến việc đổi số, bản thân các hãng viễn thông cũng có những ý kiến trái ngược. Trong lúc 3 đại gia di động VinaPhone, MobiFone và Viettel ủng hộ phương án đổi số với lý do dễ quản lý và giúp họ chủ động trong việc Marketting thì 4 hãng viễn thông còn lại bày tỏ quan điểm không đồng tình. Lý do đơn giản là, với số thuê bao quá ít, các mạng di động nhỏ mới sử dụng hết một đầu số. Trong khi 3 mạng di động đại gia với trên 100 triệu thuê bao trong tay đã "đốt" tới trên 25 đầu số.
Một lãnh đạo của Viettel cho rằng không một quốc gia nào trên thế giới mà 8 mạng di động sử dụng tới gần 30 đầu số. Với quá nhiều mã như vậy, bản thân doanh nghiệp còn khó phân biệt đầu số của mạng mình thì với khách hàng, điều này còn khó khăn hơn. Trước đây, mỗi lần ra mắt một đầu số mới, các hãng viễn thông thường gửi thông báo, truyền thông tới khách hàng. Nhưng khi có quá nhiều đầu số, việc marketing không còn ý nghĩa nữa.
Đại diện của VinaPhone và MobiFone thì cho rằng khi tất cả các thuê bao đều được nâng từ 10 số lên 11 số thì các quan niệm về sim xấu, sim đẹp sẽ thay đổi. Khi đó, thị trường sim thẻ sẽ bớt lũng đoạn, chuyện sim tứ quý, hay tiến lặp, lộc phát sẽ không còn mấy ý nghĩa.

Cựu Bộ trưởng Thông tin vẫn trăn trở chuyện đổi số di động

Nguyên Bộ trưởng Lê Doãn Hợp chia sẻ điều ông còn trăn trở và chưa thực hiện được khi rời vị trí đứng đầu ngành truyền thông là xây dựng khung sàn giá cước và việc kéo dài thuê bao di động để tiết kiệm kho số.

Phát biểu trước lễ ra mắt Cục Viễn thông, Bộ Thông tin và Truyền thông sáng 15/8, cựu Bộ trưởng Lê Doãn Hợp cho rằng thời gian qua, ngành viễn thông đã đạt được rất nhiều thành tựu nổi bật. Cạnh tranh đã kéo giá cước xuống mức rất thấp có lợi cho người tiêu dùng. Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, nhiều lĩnh vực, dịch vụ gặp khó, viễn thông vẫn giữ tốc độ phát triển và được thế giới đánh giá cao.
Nguyên Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông - Lê Doãn Hợp.
Nguyên Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông - Lê Doãn Hợp.
Tuy nhiên, vẫn có 3 điểm khiến ông trăn trở và chưa thực hiện được khi rời chiếc ghế Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông. Đó là vấn đề thuê bao ảo, hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ, công tác quản lý không theo kịp với tốc độ phát triển... Ngoài ra, điều mà ông mong muốn và chưa được hiện thực hóa đó là xây dựng khung giá sàn cước di động để quản lý, đồng thời kéo dài đầu số thuê bao để khắc phục hiện tượng lãng phí tài nguyên số, giúp doanh nghiệp xây dựng thương hiệu được tốt hơn.
Việt Nam hiện có 7 nhà khai thác di động cạnh tranh trên một thị trường gần 90 triệu dân. Số lượng thuê bao cũng vượt quá xa dân số với ngưỡng trên 123 triệu. Để cạnh tranh, các hãng viễn thông liên tục tung ra các chính sách khuyến mãi, dịch vụ mới để câu khách.
Việt Nam đã có trên 120 triệu thuê bao di động. Ảnh: Hoàng Hà.
Theo ông Hợp, việc xây dựng đề án mức sàn giá cước trong thời điểm hiện nay là cần thiết để đảm bảo thị trường cạnh tranh lành mạnh. Khi đó, doanh nghiệp được quyền tung ra thị trường các gói dịch vụ phù hợp được cân đối trên doanh thu và lợi nhuận doanh nghiệp.
"Tôi cho rằng nhà nước chỉ nên khống chế giá cước khi thị trường còn độc quyền. Còn khi đã cạnh tranh toàn diện, nên giá sàn để giúp doanh nghiệp phát triển tốt hơn", Nguyên Bộ trưởng Thông tin - Lê Doãn Hợp chia sẻ.
Nửa tháng trước khi còn đương chức Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông, ông Lê Doãn Hợp từng đưa ra thông tin gây sốc về kế hoạch đổi số cho hàng chục triệu thuê bao di động. Thời điểm ấy, người dùng di động đã bày tỏ lo ngại về những rắc rối nảy sinh một khi các thuê bao di động 10 số được nâng độ dài lên 11.
Sau đó, Bộ Thông tin và Truyền thông phát đi thông tin cho rằng việc đổi số mới chỉ là nghiên cứu. Trước khi đưa ra quyết định chính thức, Bộ sẽ tổ chức một cuộc "trưng cầu dân ý" để việc đổi số này được thực hiện trên cơ sở không gây phiền hà cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Câu chuyện về đổi số tạm lắng được gần 3 tuần thì sáng nay, trong lễ ra mắt Cục Viễn thông, nguyên Bộ trưởng Lê Doãn Hợp tiếp tục đề cập đến như một giải pháp nhằm tiết kiệm kho số, giúp doanh nghiệp xây dựng thương hiệu được tốt hơn.
Lãnh đạo một hãng viễn thông lớn chia sẻ việc kéo dài đầu số hay giữ nguyên hiện trạng của thuê bao di động được cựu Bộ trưởng Lê Doãn Hợp đề cập đã khá lâu. Tuy nhiên, do số lượng thuê bao đã lên tới con số hơn trăm triệu nên đề án mới chỉ được đưa ra để nghiên cứu.
Vị lãnh đạo này cho rằng xét dưới khía cạnh doanh nghiệp đổi số thuê bao sẽ tiết kiệm được tài nguyên, đỡ lãng phí. Tuy nhiên, không giống như mạng cố định, cộng đồng người tiêu dùng của mạng di động khá lớn và số điện thoại cũng là tài sản cá nhân. Do vậy, việc đổi số cần phải nghiên cứu kỹ và có sự trưng cầu ý kiến của người tiêu dùng.